PERANAN AMALAN PENGURUSAN RISIKO TERHADAP PERKEMBANGAN AKTIVITI SUKAN DAN REKREASI DALAM MENINGKATKAN KESEJAHTERAAN HIDUP MASYARAKAT

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Size: px
Start display at page:

Download "PERANAN AMALAN PENGURUSAN RISIKO TERHADAP PERKEMBANGAN AKTIVITI SUKAN DAN REKREASI DALAM MENINGKATKAN KESEJAHTERAAN HIDUP MASYARAKAT"

Transcription

1 PERANAN AMALAN PENGURUSAN RISIKO TERHADAP PERKEMBANGAN AKTIVITI SUKAN DAN REKREASI DALAM MENINGKATKAN KESEJAHTERAAN HIDUP MASYARAKAT Jaffry Zakaria 1, Mohd Taib Harun 2, Norlena Salamuddin 3 1,2,3 Fakulti Pendidikan Universiti Kebangsaan Malaysia, MALAYSIA 1 ABSTRAK Aktiviti sukan dan rekreasi sememangnya tidak dapat lari dari terdedah kepada pelbagai isu keselamatan sama ada sebelum, semasa dan juga selepas aktiviti. Penerapan amalan yang positif dapat menghindarkan dari berlakunya kejadian kemalangan yang boleh mengakibatkan kecederaan kepada peserta. Amalan pengurusan risiko merupakan elemen yang amat penting dalam penganjuran mahupun pengurusan aktiviti sukan dan rekreasi. Elemen ini amat signifikan dalam meningkatkan kesejahteraan hidup masyarakat dalam melahirkan warga masyarakat yang selamat di samping sihat dan cergas. Setiap aktiviti yang dianjurkan dan juga kemudahan yang disediakan seharusnya bebas dan selamat daripada sebarang insiden kemalangan yang boleh mengakibatkan kecederaan sama ada secara langsung atau tidak. Perkembangan dalam aktiviti sukan dan rekreasi memerlukan tenaga kerja yang berilmu, berkemahiran dan berkelayakan dalam menawarkan pelbagai produk serta perkhidmatan dalam aktiviti sukan dan rekreasi. Penawaran pelbagai produk dan perkhidmatan dapat membantu perkembangan ekonomi yang jitu dan daya saing di dalam negara. Aktiviti sukan dan rekreasi serta pelbagai aktiviti lain yang seiringan dengannya dapat menjana peluang perniagaan yang baharu, penawaran perkhidmatan dan juga produk-produk yang terkini. Objektif artikel ini adalah untuk melihat dan menjelaskan bagaimana amalan pengurusan risiko melalui aktiviti sukan dan rekreasi dapat membantu menjamin kualiti dan kesejahteraan hidup masyarakat. Kata Kunci: Pengurusan Risiko, sukan, rekreasi ABSTRACT Sports and recreation activities are always exposed to various safety issues before, during and after activities. Positive practices could avoid the occurrence of accidents that causes injuries to the participants. Risk management practices are the most important element in the organization or management of sports and recreation activities. This element is significant in increasing the wellbeing of a society where a safe and healthy population could be developed. Each activity that are about to be organized and the facilities provided must be free and safe from incidents that could cause injuries either direct or indirectly. The development in sports and recreation activities need the involvement of knowledgeable, skilled and qualified personnel in order to offer various products and services to the society. The products and services offered could develop a competitive and precise economy to the nation. Sports and recreation activities as well as others could offer new business prospects, services and latest products. The objective of this article is to look into and explain on how risk management practices through sports and recreation activities could help assure and secure the quality and wellbeing of a society. Keywords: Risk management, sport, recreation

2 PENGENALAN Pengurusan risiko telah dibangunkan sebagai konsep dari tahun 1950-an dan telah dimulakan dalam aktiviti berkaitan dengan program-program angkasa, kewangan dan tenaga nuklear (Eriksson 2010). Satu lagi perkembangan awal pengurusan risiko adalah di dalam industri insurans dan ia kemudiannya digunakan untuk disiplin lain seperti projek pembinaan, klinikal, perubatan, tenaga dan pengurusan risiko operasi (Hopkin 2010). Pengurusan risiko juga telah dimasukkan dalam bidang sukan dan rekreasi dan hari ini sebahagian elemen penting secara keseluruhan termasuk belanjawan, penjadualan, perlindungan insurans, kelayakan, peralatan dan pengurusan kemudahan, kontrak dan tugas-tugas lain (Appenzeller 2005). Pengurusan risiko merupakan faktor utama yang mempengaruhi dan memberi implikasi terhadap status keselamatan dan sememangnya boleh mengundang kepada kecederaan. Kadar kemalangan dalam persekitaran sukan dan rekreasi yang semakin meningkat boleh memberi kesan yang buruk kepada industri. Trend peningkatan yang berlaku ini telah memberikan kesan kepada industri yang mana boleh menyebabkan industri ini suram disebabkan oleh tiada permintaan dalam aktiviti-aktiviti yang dianjurkan (Paul 2012). Masalah yang timbul berkaitan isu keselamatan dan kecederaan ini disebabkan oleh pelbagai faktor dalam amalan pengurusan risiko seperti tiada pemantauan daripada aspek alatan, kemudahan terlalu uzur, jurulatih yang kurang bertauliah, jurulatih bukan bidang serta tidak menyediakan kemudahan perubatan yang sempurna (Richard 2005). Senario di Malaysia, masalah berkaitan amalan pengurusan risiko telah menjadi satu kebimbangan dan kes berkaitan kecederaan semakin mendapat liputan pihak media. Memandangkan kekerapan kemalangan yang tinggi dalam program sukan ianya telah menimbulkan pelbagai komplikasi yang negatif. Komplikasi yang negatif ini adalah kebimbangan penjaga dan ibu bapa untuk membenarkan anak-anak mereka terlibat dalam aktiviti sukan dan rekreasi kerana dikhuatiri akan mendatangkan risiko kecederaan (Mawarni, Mohd Sofian, Lee, Zarina & Rosli 2006) LATARBELAKANG Perkhidmatan sukan dan rekreasi yang terurus dan terancang dapat membantu meminimumkan risiko berkaitan keselamatan kepada individu dan peserta yang terlibat. Terdapat banyak kajian yang telah dijalankan dalam bidang pengurusan risiko menjelaskan kepentingan amalan pengurusan risiko yang baik dapat mengelakkan peserta dan individu daripada risiko kecederaan. Kebiasaannya, senario yang

3 dapat dilihat di Malaysia sendiri ialah tindakan pemantauan, penyelenggaraan dan perancangan pengurusan yang di buat dibuat bagi mengelakkan kemalangan dan kecederaan (Jamliah Abdullah 2014). Manakala, kajian yang berkaitan pengurusan risiko dalam aktiviti sukan dan rekreasi masih lagi berkurangan di negara ini (Mawarni, Mohd Sofian, Soon, Zarina & Rosli 2006). Kebanyakan kajian yang dijalankan telah membuktikan bahawa amalan pengurusan risiko yang baik dapat mengelakkan daripada risiko kecederaan. Melalui kajian yang telah dijalankan lokasi sukan dan rekreasi merupakan antara tempat yang kerap berlakunya kemalangan dan kecederaan (Mawarni, Mohd Sofian, Soon, Zarina & Rosli 2006). Masalah berkaitan amalan pengurusan risiko ini sememangnya secara tidak langsung mempengaruhi penglibatan individu dan masyarakat dalam aktiviti sukan dan rekreasi. Jika perkara ini dibiarkan berlarutan, kelak di khuatir bahawa kempen kerajaan dalam menggalakkan penglibatan masyarakat melalui aktiviti sukan dan rekreasi akan tergendala dan sekali gus menyumbang kepada pelbagai masalah sosial yang lain. Merasakan diri dan anggota fizikal badan yang lain selamat juga merupakan antara faktor yang mempengaruhi masyarakat untuk menyertai aktiviti sukan dan rekreasi. Tahap keselamatan individu adalah berbeza-beza antara satu sama lain dan bergantung mengikut situasi dan persekitaran semasa. Keselamatan selalunya dapat didefinisikan sebagai satu keadaan yang bebas daripada bahaya yang terdapat di persekitaran individu. Keselamatan merupakan satu keadaan di mana situasi tersebut tidak akan mendatangkan apa-apa risiko sama ada kemalangan, kecederaan ataupun kematian (Mohd Asrul Rafiin 2005). Jika aspek keselamatan tidak diambil berat maka ianya akan mendatangkan masalah dan musibah kepada individu dan masyarakat secara keseluruhannya dalam aktiviti yang dijalankan. Masalah berkaitan amalan pengurusan risiko dan juga prosedur keselamatan sama ada dalam perkhidmatan sukan, rekreasi serta industri merupakan masalah bersama demi kepentingan masyarakat umumnya. Perkara ini terjadi adalah disebabkan oleh kurangnya kesedaran dari pihak pengurusan dan juga dipengaruhi oleh sikap segelintir individu dalam masyarakat yang kurang mementingkan elemen keselamatan yang boleh mengundang kecederaan. Beberapa badan kerajaan di bawah Kementerian Sumber Manusia seperti National Institutes of Occupational Safety and Health (NIOSH) dan Pertubuhan Keselamatan Sosial (PERKESO) sentiasa menganjurkan kempen-kempen, kursus-kursus, panduan dan nasihat berkaitan kepentingan keselamatan. Perkara ini secara tidak

4 langsung bertindak sebagai salah satu proses jangka panjang dalam membentuk sikap individu untuk lebih menitikberatkan soal keselamatan dalam setiap aktiviti yang di anjurkan. Bidang dan industri sukan dan rekreasi di Malaysia sememangnya memerlukan pengurusan yang beretika dan mengamalkan prinsip-prinsip dan amalan pengurusan risiko yang positif. Perkembangan elemen yang positif ini akan membantu melonjakkan prestasi ekonomi negara dalam bidang sukan dan rekreasi sekali gus secara tidak langsung memberi impak yang kuat kepada industri pelancongan sukan negara. Menurut Sharp, Moorman & Claussen (2010), keselamatan merupakan core value organisasi dalam memberi kemudahan dan perkhidmatan kepada pengguna. Kecederaan dan kemalangan dalam persekitaran sukan dan rekreasi sememangnya tidak dapat dielakkan jika tidak ditangani dengan baik. Hal ini jelas menuntut pihak yang berwajib untuk membina, mengaplikasikan dan membuat penilaian terhadap polisi pengurusan risiko yang sesuai. Amalan pengurusan risiko yang baik sememangnya bukanlah suatu platform yang dapat menghapuskan jumlah kemalangan tetapi hanya berfungsi sebagai pencegahan dalam mengurangkan jumlah kemalangan yang berlaku. Sesetengah kemalangan yang terjadi dan berlaku adalah sesuatu perkara yang di luar jangkaan. Walau apa sahaja pendekatan yang diambil, namun pengguna tetap terdedah kepada risiko yang terjadi. Kaedah yang dapat mengurangkan pendedahan kepada risiko ialah mengurangkan jumlah kecederaan yang boleh dielakkan. Menurut Sharp, Moorman dan Claussen (2010) pengurus-pengurus kemudahan melihat amalan pengurusan risiko kemudahan sebagai sesuatu yang amat penting dan sememangnya boleh memberi implikasi yang besar kepada perkhidmatan. Perkara ini seiring dalam industri yang sememangnya bergantung kepada perkhidmatan perlulah menyediakan kualiti perkhidmatan yang baik bagi menjamin kepuasan pelanggan Shemwell, Yavas & Bilgin (1998). Pertalian yang baik antara kualiti perkhidmatan dan customer satisfaction telah mendapat liputan yang besar dalam komuniti penyelidik yang berkaitan dengan perkhidmatan (Sureshchandar, Rajendran & Anantharam 2002). Namun, adalah terlalu sukar untuk menetapkan terlalu banyak polisi dalam amalan pengurusan risiko kerana kekangan yang melibatkan pengguna dan masyarakat itu sendiri. Kesukaran yang amat ketara adalah merangkumi kemudahan sukan dan rekreasi yang telah uzur dan usang, kurangnya perancangan pengurusan risiko, kurang ilmu pengetahuan dan kekurangan kakitangan yang berpengalaman dan berpengetahuan dalam pengurusan kemudahan. Justeru itu, kertas kerja ini akan mengupas dengan lebih lanjut berkaitan perkembangan amalan pengurusan risiko, teori-teori pengurusan risiko yang seringkali menjadi rujukan dan juga amalan pengurusan risiko dalam aktiviti sukan dan rekreasi.

5 PERKEMBANGAN AMALAN PENGURUSAN RISIKO DI MALAYSIA Perkembangan aktiviti sukan dan rekreasi telah lama bermula iaitu sejak bermulanya era Tanah Melayu lagi. Masyarakat pada masa tersebut telah mula kreatif membina dan mencipta permainan bagi mengisi ruang pada masa lapang. Antaranya seperti permainan tradisional iaitu bermain gasing, sepak raga, permainan galah panjang dan juga bermain layang-layang (Ikmalhisham & Chia 2012). Hal ini adalah jelas menunjukkan bahawa aktiviti sukan dan rekreasi telah mula bertapak pada ketika itu dan ianya berkembangan mengikut situasi pada masa tersebut. Ini mungkin kerana lokasi penduduk dan komuniti pada masa tersebut berhampiran dengan sungai, laut, persisiran pantai dan berhampiran bukit serta gunung. Pada masa tersebut para remaja akan bermain dan mendapat pengalaman sukan dan rekreasi dalam persekitaran yang sebenar dan pengalaman tersebut dapat diterjemahkan dalam kehidupan mereka seharian. Era bidang rekreasi moden telah mula berkembang dengan bermulanya penjajahan kerajaan British pada masa itu. Dengan pembukaan dan pembinaan bangunan di kawasan tanah tinggi telah merancakkan lagi aktiviti rekreasi berasaskan cabaran seperti di Bukit larut) Perak), Tanah Tinggi Cameron (Pahang), Bukit Fraser (Selangor) dan juga Bukit Bendera (Pulau Pinang). Kerancakan aktiviti rekreasi ini telah tertubuhnya Taman Negara Malaysia di Kuala Tahan, Pahang yang dahulunya dikenali sebagai King George V National park sebelum negara mencapai kemerdekaan. Aktiviti di kawasan ini memfokuskan kepada aktiviti rekreasi berasaskan cabaran seperti mendaki gunung, menyusuri sungai dan gua serta aktiviti air. Kepesatan dan pengaruh aktiviti sukan dan rekreasi yang kuat telah membantu memperkembangkan lagi perkhidmatan sukan dan rekreasi ini ke seluruh pelosok tanah air. Rentetan daripada perkembangan tersebut dan pada tahun 1983 mantan Perdana Menteri Tun Dr. Mahathir Mohamad telah melancarkan program Malaysia Cergas. Program ini memfokuskan kepada konsep gaya hidup sihat dalam kalangan rakyat Malaysia. Dengan pengenalan program ini ianya telah membantu dari aspek perkembangan dan pembinaan kemudahan sukan dan rekreasi di Malaysia dan sekali gus merancakkan lagi perkhidmatan berasaskan sukan dan rekreasi. Dana yang besar telah disalurkan melalui Kementerian Belia dan Sukan bagi membina pelbagai kemudahan sukan dan rekreasi (Md Amin Md Taff 2012). Kesan daripada program Malaysia Cergas ini pelbagai prasarana dan kemudahan telah di bina dan di naik taraf mengikut keperluan setempat. Antaranya seperti kemudahan sukan dan rekreasi

6 berkonsepkan terbuka seperti tembok mendaki tiruan, gelanggang bola tampar, gelanggang papan luncur roda, gelanggang aksi BMX dan lain-lain lagi. Manakala kemudahan yang bercirikan tertutup pula seperti gimnasium, gelanggang badminton dan lain-lain. Semua kos untuk membina dan menyediakan kemudahan ini menelan belanja yang tinggi dan memerlukan ciri-ciri keselamatan yang berkualiti terutamanya aktiviti elemen tinggi seperti aktiviti mendaki tembok tiruan. Kelemahan dan kecuaian ketika menjalankan aktiviti akan menyebabkan berlakunya kemalangan yang tidak sepatutnya berlaku. Berdasarkan dana yang besar ini juga, pihak kementerian melalui jabatannya di seluruh negara telah menjalankan pelbagai inisiatif dalam membantu perkembangan aktiviti sukan dan rekreasi. Melalui pelbagai program yang telah dijalankan maka terhasil juga produk-produk yang dimuatkan dalam program Malaysia Cergas antaranya program-program rakan muda dan penganjuran kursus-kursus berkaitan aktiviti sukan dan rekreasi yang lain. Sumbangan dan penglibatan Kementerian Belia dan Sukan tidak dapat dinafikan lagi dalam membantu perkembangan aktiviti berasaskan sukan dan rekreasi. Dengan perkembangan ini maka beberapa persatuan yang berorientasikan aktiviti sukan dan rekreasi telah ditubuhkan. Antaranya ialah, Persatuan Bola Sepak Malaysia, Persatuan Badminton Malaysia, Persatuan Kanu Malaysia, Persatuan Mendaki Malaysia, Persatuan Jurulatih Rekreasi Malaysia, Persatuan Orienteering Malaysia dan lainlain lagi. Kesemua persatuan ini berfungsi dalam memperkembangkan bidang sukan dan rekreasi masing-masing secara spesifik dengan bantuan dana daripada pihak kementerian. Namun begitu, pergerakan persatuan hanya terhad dengan dana yang di berikan oleh pihak kementerian sahaja bagi menjalankan aktiviti-aktiviti sukan dan rekreasi. Walau bagaimanapun dengan penawaran yang agak terbatas oleh pihak NGO di Malaysia, pihak kerajaan mengambil inisiatif untuk membina komplekskompleks kemudahan sukan dan rekreasi untuk masyarakat dan komuniti setempat. Antaranya seperti kompleks jabatan belia dan sukan negeri, kompleks rakan muda, gimnasium rakyat, gelanggang futsal 1Malaysia dan taman-taman cabaran yang mengendalikan aktiviti-aktiviti sukan yang ekstrem. Namun begitu, impak daripada perkembangan perhidmatan sukan dan rekreasi yang meluas ini dan juga dengan penglibatan serta penyertaan peserta yang ramai sedikit sebanyak telah menimbulkan beberapa masalah seperti dari aspek pengawalan, keselamatan alatan dan sebagainya. Ini adalah kerana penawaran perkhidmatan sukan dan rekreasi sememangnya senantiasa berkait rapat dengan sentimen kecederaan dan kemalangan. Manusia dan persekitaran adalah merupakan isu global yang acap kali didebatkan oleh pelbagai golongan masyarakat (Erten 2008). Perkara ini telah menampakkan

7 satu perkaitan dan saling bergantungan yang jelas di antara kedua elemen ini atas kapasiti aktiviti dan perkhidmatan sukan dan rekreasi. Walau bagaimanapun, jika setiap aktiviti yang dijalankan penganjur seringkali mengambil mudah dari aspek pengurusan risiko. Maka, persekitaran kemudahan juga boleh menjadi punca kepada kes-kes kemalangan dan kecederaan apabila digandingkan lagi dengan elemenelemen yang lain seperti kecuaian dan sebagainya. Kecederaan dan kemalangan secara umumnya dapat dijelaskan sebagai satu peristiwa yang tidak diingini yang mana boleh menyebabkan kecederaan, kerosakan atau gangguan dalam proses pengajaran dan pembelajaran (Hollnagel & Goteman 2004). Jika dilihat dalam aspek penawaran perkhidmatan sukan dan rekreasi persekitaran adalah sebagai satu elemen yang biasa dan berkemungkinan tidak mendatangkan bahaya kepada peserta. Walau bagaimanapun amalan pengurusan risiko merupakan tunjang yang penting dalam menjalankan aktiviti di kemudahankemudahan sukan dan rekreasi agar persekitaran masyarakat lebih sejahtera dan harmoni dan bebas dari ancaman kecederaan dan kemalangan. TEORI PENGURUSAN RISIKO Amalan pengurusan risiko merupakan amalan yang penting dalam proses pengurusan aktiviti sukan dan rekreasi. Perkara ini telah menjadi perhatian khusus oleh para penyelidik, ahli akademik, organisasi dan juga pihak kerajaan. Beberapa teori pengukuran yang seringkali digunakan telah di perkenalkan oleh pengkaji-pengkaji terdahulu dalam menjalankan pengukuran amalan pengurusan risiko. Antara teori yang seringkali dibincangkan ialah seperti Teori Penyebab Kemalangan Domino, Teori Faktor Manusia Ferrel dan juga Teori Kemalangan Petersen. TEORI PENGURUSAN RISIKO Teori merupakan ilmu pengetahuan asas yang membenarkan manusia mendalami dan mengetahui sesuatu fenomena dengan lebih jelas dan mendalam, membina strategi pelaksanaan dan secara tidak langsung mengutarakan panduan-panduan proaktif yang boleh diambil bagi menyelesaikan sesuatu masalah atau fenomena. Di samping itu juga, kefahaman yang jelas tentang konsep dan peranan sesuatu teori itu membantu individu membuat ramalan terkini tentang sesuatu perkara yang kebarangkalian nya mungkin berlaku. Kefahaman yang jelas dari aspek teori sememangnya penting bagi mereka yang berfungsi secara langsung dalam dunia akademik. Para sarjana menjelaskan bahawa kefahaman secara jelas tentang teori sememangnya membezakan di antara penyelidik dan juga penyelidik yang lebih bercirikan akademik.

8 Teori merupakan satu cabang ilmu yang mempunyai saling kaitan di antara pemboleh ubah yang ada dalam sesuatu fenomena yang diselidiki. Wujudnya setiap pemboleh ubah ini adalah akibat daripada proses penyelidikan-penyelidikan yang berpanjangan dan teratur. Pemboleh ubah yang telah dikenal pasti dalam sesuatu teori seringkali digunakan sebagai hipotesis untuk menyelidiki sesuatu fenomena yang mungkin akan terjadi. Dapatan penyelidikan terhadap hipotesis tersebut akan diaplikasikan sama ada menyanggah, menyokong atau membuat penambahbaikan berdasarkan teori yang sedia ada. Implikasi daripada itu juga, maka terhasil satu cabang ilmu yang terkini dan boleh diaplikasikan dalam proses kehidupan bagi mempertingkatkan lagi kualiti hidup masyarakat. Terdapat berbagai-bagai teori yang dapat dikaitkan dengan pengurusan risiko yang boleh dibincangkan bersama dalam menjalankan sesuatu penilaian. Sesuatu teori yang digunakan boleh di umpamakan sebagai jalan yang membantu seorang pemandu agar tidak sesat ataupun memandu ke jalan yang salah (McKenzie 2000). Teori juga merupakan lambang ataupun simbol yang mencerminkan keadaan ataupun situasi yang sebenar (Hill 2012). Bagi beliau, teori ini akan menjelaskan situasi sebenar dalam bentuk yang ringkas dan padat tetapi amat komprehensif. Antara pakar-pakar yang mengkaji kesan undang-undang mengenai rekreasi ialah Kaiser (1986), Van Der Smissen (2003), sukan dan pendidikan fizikal (Clement 2004), (Head & Horn 1991), pengurusan acara (Berlonghi 1990), (Fried 1999) dan kemudahan sukan (Mulrooney 1998) telah membangunkan sebuah badan yang bertindak sebagai memberi garis panduan bagi menjalankan program dan aktiviti yang lebih bebas dari risiko. Dalam kajian ini terdapat tiga teori pengurusan risiko yang akan digunakan bagi mendasari kajian ini. Teori Penyebab Kemalangan Domino Teori ini telah diperkenalkan oleh Herbert W. Heinrich yang pada masa itu bertugas di salah sebuah firma insurans. Pada tahun 1920, adalah dianggarkan beliau telah mula mengkaji 75,000 laporan kes kemalangan industri dan beliau membuat beberapa kesimpulan iaitu (i) sebanyak 88 peratus kemalangan disebabkan oleh tindakan tidak selamat yang dilakukan oleh pekerja, (ii) 10 peratus kemalangan adalah disebabkan oleh keadaan yang tidak selamat dan (iii) 2 peratus kemalangan disebabkan oleh punca-punca yang tidak dapat dielakkan. Berdasarkan kepada dapatan kajian yang dijalankan, beliau mendefinisikan kemalangan sebagai sesuatu yang tidak dirancang dan tidak boleh dikawal walaupun semasa reaksi dengan kemalangan, objek, individu, bahan ataupun kebarangkalian kemungkinan berlaku. Heinrich menyatakan bahawa, teori penyebab kemalangan adalah hubungan antara manusia dan kemudahan, frekuensi dan

9 hubungan yang teruk, sebab akta yang tidak selamat, peranan pengurusan dalam mencegah kemalangan, kos kemalangan dan kesan keselamatan terhadap kecekapan. Heinrich telah mengembangkan teori kemalangan domino yang berpandukan kepada lima faktor yang berurutan iaitu; i. Pematuhan dan persekitaran sosial: iaitu merupakan proses mengetahui adat dan budaya serta kemahiran di persekitaran kerja. Kekurangan ilmu pengetahuan dan kemahiran yang lemah semasa menjalankan tugasan, pergaulan sosial yang lemah dan kondisi persekitaran akan menyebabkan individu melakukan kesalahan. ii. Kecuaian individu: kecuaian dan kesalahan yang dilakukan oleh individu memberi ciri-ciri personaliti yang negatif kepada individu, walau bagaimanapun ciri-ciri yang tidak diperlukan ini kemungkinan berlaku dan keputusan daripada kecuaian tersebut merupakan akta atau kondisi yang tidak selamat. iii. Akta atau kemudahan fizikal yang tidak selamat: faktor ini termasuklah kesilapan dan kelemahan teknikal yang menyebabkan berlakunya kemalangan. iv. Kemalangan: kemalangan berlaku adalah disebabkan oleh akta atau kondisi yang tidak selamat yang membawa kepada kecederaan. v. Kecederaan: merupakan akibat daripada kemalangan yang berlaku. Pematuhan dan Persekitaran Sosial Kesalahan atau Kecuaian Individu Akta atau kemudahan fizikal yang tidak selamat Kemalangan Kecederaan Rajah 1: Model teori penyebab kemalangan domino Teori Faktor Manusia Ferrel (1997) Teori ini telah diperkenalkan oleh Doktor Russel Ferrel pada tahun Belia mempercayai bahawa kesalahan manusia merupakan sebab yang paling utama kemalangan yang berlaku. Kemalangan yang berlaku adalah disebabkan beberapa faktor iaitu bebanan berlebihan, tindak balas yang tidak bersesuaian dan aktiviti yang tidak sesuai. Faktor kapasiti berlebihan bertindak balas terhadap

10 ketidakserasian di antara bebanan dan kemampuan manusia. Keputusan yang diperoleh hasil daripada faktor ini ialah kebimbangan, tekanan, keletihan dan emosi. Faktor tindak balas yang salah pula adalah melibatkan individu yang berada dalam situasi dan persekitaran yang kurang sesuai. Manakala faktor aktiviti yang kurang sesuai pula adalah di mana individu menjalankan aktiviti dengan cara yang salah berkemungkinan disebabkan oleh kurangnya pengetahuan tentang aktiviti ataupun sememangnya berkeinginan untuk mengambil risiko. Persekitaran Fizikal Keupayaan Mental Ketidakserasian atau Tidak Sepadan (Persekitaran Fizikal Keupayaan Mental) Bebanan berlebihan (kebimbangan tekanan - keletihan emosi) Tindakbalas yang tidak bersesuaian Aktiviti yang tidak sesuai oleh individu Kemalangan Rajah Error! No text of specified style in document.: Teori Faktor Manusia Ferrel Teori Kemalangan Petersen Teori kemalangan Petersen merupakan salah satu teori yang dibina berasaskan sistem pengurusan bukan hanya disandarkan pada individu semata-mata. Pendekatan ini merujuk kepada kelemahan dalam pengurusan sesebuah organisasi sehingga menyebabkan kemalangan berlaku. Petersen telah

11 menyenaraikan tiga elemen yang penting dalam teorinya iaitu elemen perangkap ergonomik, keputusan yang mendorong kesilapan dan juga kegagalan sistem. Beliau telah memberi keutamaan bahawa kegagalan sistem merupakan penyumbang utama di dalam teori ini. Sistem ini adalah merujuk kepada sistem pengurusan yang dilaksanakan dalam aspek keselamatan di dalam sesebuah organisasi. Sistem sememangnya akan melibatkan pihak pengurusan organisasi yakni merupakan tanggungjawab organisasi dalam memastikan semua peraturan dan panduan dilaksanakan adalah bersesuaian dan sentiasa dipatuhi. Di dalam teori ini, Petersen telah menjelaskan beberapa kegagalan berkaitan sistem iaitu; i. Tidak ada penyertaan secara serius daripada majikan dan juga pihak pengurusan dalam aspek pengurusan risiko keselamatan. ii. Pihak pengurusan tidak menyediakan prosedur risiko dan keselamatan yang lengkap di organisasi. iii. Pihak pengurusan tidak menjelaskan secara jelas tentang tanggungjawab dan penguatkuasaan berkaitan risiko dan keselamatan. iv. Prosedur pengurusan risiko dan keselamatan di dalam organisasi tidak dipatuhi sama ada dari aspek pemantauan, pelaksanaan dan penyelenggaraan tidak dilaksanakan dengan betul. v. Program latihan teknikal tidak disediakan dengan secukupnya. Petersen telah menjelaskan bahawa faktor organisasi adalah penyumbang kepada kemalangan. Perkara ini merangkumi aspek polisi serta prosedur keselamatan yang longgar, tiada latihan yang secukupnya, sistem pemantauan dan tidak mengikut garis panduan yang telah ditetapkan. Faktorfaktor tersebut berpotensi mendatangkan kemalangan dan kecederaan kepada individu. Beliau menekankan bahawa, kesedaran dan tindakan perlu sentiasa di ambil berat oleh pihak pengurusan di dalam organisasi.

12 Teori Faktor Manusia Manusia Teori Kemalangan Domino Peralatan Teori Kemalangan Petersen Persekitaran Rajah 3: Teori-Teori Pengurusan Risiko Berdasarkan kepada perbincangan ketiga-tiga teori ini, amatlah jelas bahawa elemen faktor manusia, persekitaran dan alatan sememangnya memainkan peranan yang penting dalam amalan pengurusan risiko. Ketiga-tiga faktor ini mempunyai saling kaitan dalam persekitaran aktiviti sukan dan rekreasi. AMALAN PENGURUSAN RISIKO DALAM AKTIVITI SUKAN DAN REKREASI Setiap pendekatan memerlukan satu proses yang jelas dan yang boleh memberi implikasi yang baik dalam pengurusan organisasi. Tanpa proses yang baik ini, secara tidak langsung akan menjejaskan matlamat sesuatu organisasi. Berasaskan kepada kaedah yang di amalkan dalam pengurusan risiko ini, terdapat tiga proses pengurusan risiko yang diambil sebagai sumber yang utama dalam menguruskan risiko iaitu (i) mengenal pasti risiko, (ii) menilai risiko dan (iii) pengawalan risiko. Proses mengenal pasti risiko membawa maksud memeriksa dari mana datangnya sumber risiko tersebut. Dalam proses ini juga jenis risiko tersebut perlulah juga ditentukan bagi memudahkan pengurus dalam mengenal pasti risiko yang wujud. Kaedah yang seringkali digunakan adalah membuat tinjauan awal di kawasan persekitaran kemudahan yang terlibat dan komunikasi dua hala bersama pengguna kemudahan. Terdapat lima kategori yang berkemungkinan mempunyai kebarangkalian berisiko iaitu yang pertamanya kemudahan sukan dan rekreasi seperti gelanggang permainan, gimnasium, kemudahan aktiviti tali aras tinggi dan kolam renang sememangnya boleh mendatangkan risiko kemalangan. Contohnya seperti lantai gelanggang yang tidak rata dan berlubang boleh mengakibatkan pengguna berisiko untuk jatuh dan secara tidak langsung mengakibatkan kecederaan. Kedua, peralatan yang telah tamat tempoh atau telah tidak boleh digunakan lagi semestinya boleh memudaratkan dan mendatangkan risiko kecederaan dan kemalangan kepada pengguna. Aktiviti elemen tinggi seperti mendaki tembok tiruan, tali yang telah digunakan dan melebihi jangka masa penggunaan sudah tidak boleh digunakan dan perlu ditukar yang baharu kerana tali jenis kernmantel ini mempunyai jangka hayat yang tertentu (DiMartino & Sandwith 2009). Begitu juga dengan peralatan

13 lain seperti mesin alatan bebanan di gimnasium jika sudah rosak dan masih lagi dibiarkan akan mengundang kecelakaan kepada pengguna akhirnya. Kategori yang ketiga adalah berkaitan dengan pegawai atau petugas yang tidak berkelayakan dan mempunyai kemahiran. Kebanyakan kompleks-kompleks kemudahan tempat sememangnya tidak menempatkan mereka-mereka yang berkelayakan dalam menguruskan kemudahan sukan dan rekreasi ini. Kebanyakan kes-kes kemalangan terjadi akibat daripada kurangnya pengawasan, komunikasi yang tidak jelas dan juga tidak mempunyai perancangan yang lengkap dalam mengendalikan situasi kemalangan dan kecemasan. Seterusnya, maklumat tentang peserta yang menyertai aktiviti haruslah di kenal pasti. Sebagai contohnya, kegagalan peserta menyerahkan maklumat berkaitan rekod kesihatan atau biodata diri akan menyebabkan maklumat mengenai risiko yang mungkin terjadi tidak dapat dikenal pasti. Sudah semestinya pihak pengurusan kemudahan tidak dapat mengetahui tahap persediaan fizikal pengguna kemudahan sebelum menjalankan aktiviti ataupun menggunakan kemudahan yang ada. Manakala yang terakhir ialah berkaitan program atau aktiviti yang dianjurkan. Sebagai contohnya, sememangnya jika aktiviti bercorak ataupun berasaskan cabaran seperti berkayak di arus deras ataupun aktiviti white water rafting merupakan risiko yang boleh diramalkan seperti kejadian lemas dan kayak terbalik atau capsize. Kesemua kategori yang dibincangkan ini merupakan rangkuman kesemua prosedur untuk pengurusan sesebuah organisasi yang menguruskan sesuatu kemudahan atau menyediakan aktiviti sukan dan rekreasi. Sememangnya, jika pihak pengurusan mempunyai kemahiran mengenal pasti risiko yang wujud dalam setiap kategori tersebut sekali gus dapat memberi panduan yang jelas dalam meramalkan kemungkinan yang akan berlaku. Perkara ini secara tidak langsung boleh mencacatkan pengurusan organisasi dan sekali gus mengundang kerugian sama ada kepada pengguna kemudahan mahupun pihak pengurusan. Manakala, penilaian risiko pula sememangnya mudah jika pihak pengurusan mempunyai maklumatmaklumat berkaitan pengguna yang serba lengkap. Namun, jika pihak pengurusan tidak mempunyai kesemua data dan maklumat berkaitan pengguna seharusnya pihak pengurusan perlulah menggunakan segala pengalaman yang ada dan dipelajari dalam membuat penilaian terhadap risiko yang telah dikenal pasti. Pengalaman yang ada dapat membantu pihak pengurusan dalam menguruskan sesuatu situasi dengan lebih sistematik dan berkesan.

14 Dalam proses menilai risiko, prinsip yang paling penting ialah menentukan apakah tahap keutamaan setiap risiko yang ada. Secara jelasnya, dalam menentukan tahap risiko yang ada memerlukan gabungan dua entiti iaitu kekerapan berlakunya bahaya dan kemungkinan yang teruk kesan daripada berlakunya bahaya tersebut. Kombinasi dua entiti ini akan menentukan keutamaan sesuatu risiko yang dinilai. Proses yang terakhir ialah pengawalan risiko itu sendiri. Selepas mengenal pasti tahap risiko dan penilaian yang telah dijalankan. Proses yang selanjutnya ialah menentukan apakah kaedah atau caracara dalam merawat dan mengawal risiko tersebut. Kebiasaannya terdapat empat strategi yang telah digariskan dalam teknik mengawal risiko iaitu mengekalkan, mengelakkan, mengurangkan dan memindahkan (Kaiser 1986). Strategi mengekalkan risiko iaitu dengan kaedah menerima risiko itu tanpa berbuat apa-apa. Walau bagaimanapun, strategi seperti ini hanyalah sesuai untuk risiko-risiko yang bersifat tidak memudaratkan atau sangat kecil risikonya. Sebagai contohnya risiko alam semula jadi yang tidak boleh dielakkan dalam aktiviti-aktiviti yang dianjurkan. Strategi seperti ini juga boleh diguna pakai jika pengurusan yang bertanggungjawab bersedia membuat bayaran pampasan di atas kemalangan atau kerugian yang telah dialami oleh pengguna. Proses yang kedua ialah mengelakkan risiko (risk avoidance) iaitu dengan cara mengelakkan secara keseluruhan kemungkinan berlakunya risiko. Ini adalah salah satu cara supaya tidak akan berlakunya kerugian yang pasti. Strategi jenis ini amatlah sesuai digunakan jika risiko yang akan dialami adalah sangat teruk jika ianya terjadi. Sebagai salah satu contoh, pertandingan bola sepak tidak dapat dijalankan disebabkan hujan dan kilat yang kuat. Melalui kaedah ini, kemungkinan risiko seperti pemain di sambar petir dapat dielakkan dari berlaku. Strategi yang seterusnya ialah mengawal risiko iaitu bermotifkan untuk mengurangkan atau merendahkan tahap kekerapan dan impak kemalangan dari berlaku. Strategi ini melihat bahawa apakah keuntungan yang boleh diperoleh dan kekangan yang akan dihadapi jika kemudahan yang berisiko mengakibatkan kemalangan terus digunakan. Walau bagaimanapun, dalam konteks pengurusan dalam menyediakan kemudahan yang terbaik kepada masyarakat setiap kemudahan yang digunakan mempunyai risikonya yang tersendiri. Namun, adalah menjadi satu kelemahan jika kemudahan yang berisiko terus di hentikan penggunaannya disebabkan untuk mengelak dari berlakunya risiko kemalangan. Ini merupakan satu langkah yang kurang tepat dan kurang bijak dari

15 aspek pengurusan risiko. Dalam mengurangkan risiko kemalangan berkaitan kemudahan, pihak pengurusan boleh menggunakan kaedah seperti; i. Polisi atau garis panduan keselamatan yang jelas perlulah disediakan dan boleh digunakan sebagai bahan rujukan oleh semua pihak yang terlibat sama ada pengguna mahupun pengurusan kemudahan. ii. iii. iv. Pemeriksaan terhadap kemudahan dan peralatan perlulah dijalankan secara berhemah dan terancang agar tidak mengundang masalah pada masa hadapan. Pegawai atau staf yang terlibat secara langsung dengan kemudahan haruslah dilatih dan diberi latihan berkaitan aspek pengurusan risiko agar setiap prosedur risiko diamalkan dan dipatuhi. Pemasangan papan tanda amaran yang jelas di tempat-tempat yang difikirkan kemungkinan berlakunya risiko kemalangan. Strategi yang terakhir ialah, memindahkan risiko iaitu mengalihkan risiko tersebut kepada pihak yang lain. Sememangnya strategi ini meletakkan pihak pengurusan dalam keadaan yang selesa. Ini kerana segala tanggungjawab di atas segala kerugian dan akibat daripada risiko tersebut dialihkan kepada pihak yang lain. Pembelian polisi insurans adalah kemalangan dan penggunaan dokumen seperti (liability waiver form). Strategi ini merupakan antara menjadi pilihan pengurusan dalam merungkaikan isu-isu berkaitan risiko di kemudahan mereka. Secara jelasnya, kesemua organisasi yang menawarkan produk dan perkhidmatan kepada pengguna seharusnya mempunyai tanggungjawab dalam memastikan persekitaran yang selamat dan kondusif kepada pengguna kemudahan. Pihak pengurusan perlu mempunyai pegawai atau staf yang mempunyai pengetahuan yang jelas tentang aspek pengurusan risiko. Mereka perlu mempunyai perlakuan yang senantiasa mempunyai sifat berjaga-jaga dan mengikut prosedur yang telah ditetapkan. Perlakuan yang tidak mencapai dan mengikut standard yang jelas sememangnya akan membawa kepada kecuaian dan akhirnya akan mengundang kepada risiko kemalangan. Justeru, pengurusan risiko merupakan pendekatan terbaik dalam memastikan keselamatan pengguna dan masyarakat terjamin. Perkara ini secara tidak langsung mereka dapat menjalankan aktiviti dalam keadaan yang selamat dan terjamin. Beberapa amalan positif dalam pengurusan risiko di bincangkan dan menjurus kepada perkaitan teori-teori pengurusan risiko. Antara amalan-amalan tersebut ialah proses pemeriksaan, prosedur penyelenggaraan, kakitangan pengurusan, pelan kecemasan, reka bentuk kemudahan, pengurusan program, maklumat pengguna dan juga polisi insuran.

16 Proses Pemeriksaan Proses pemeriksaan merupakan kunci utama dalam menguruskan dan mengurangkan risiko berlakunya kecederaan dan kemalangan (Sekendiz 2011). Dalam konteks kajian ini, proses pemeriksaan yang bersistematik oleh kakitangan yang bertugas dapat membantu mengelakkan dari berlakunya kecederaan dan kemalangan terhadap pengguna kemudahan sukan dan rekreasi. Pemeriksaan dan penyelenggaraan adalah perlu jika sekiranya ada kerosakan atau sebarang tanda dapat dikesan yang mana akan mendatangkan kerosakan dan kecacatan. Jika proses ini tidak dijalankan atau dilaksanakan akan menyebabkan berlakunya perkara yang tidak diingini seperti kemalangan, kerosakan dan seumpamanya sama ada untuk tempoh jangka masa panjang atau sebaliknya (Shahrul Bazlin 2003). Manakala Miller & Gary (2003) dalam penyelidikan berkaitan amalan pengurusan risiko aktiviti pendidikan jasmani menjelaskan bahawa pengurusan yang sempurna dalam setiap program dapat memberi kesan yang positif kepada diri pengguna tetapi jika sebaliknya akan berisiko mengalami kecederaan. Bagi Bucher & Krotec (2002), alatan dan kemudahan harus di periksa dan dipastikan agar berada dalam keadaan yang baik, jika rosak perlu di baiki atau digantikan dengan yang baharu bagi menjaga kualiti perkhidmatan di kemudahan. Menurut Gulhane (2014) kemudahan dan peralatan seharusnya menarik, mudah serta ekonomi dari aspek penyelenggaraannya agar dapat menarik minat pengguna untuk menjalankan aktiviti dengan lebih bermotivasi. Prosedur Penyelenggaraan Penyelenggaraan merupakan aspek yang penting berkaitan pengurusan kemudahan sukan dan rekreasi. Proses kerja ini dilakukan bagi memelihara peralatan dan juga kemudahan dalam keadaan yang baik (Richard Hsio 2005). Dalam konteks kajian ini, penyelenggaraan merujuk kepada kerja-kerja yang dijalankan bagi membaiki dan juga membetulkan kemudahan dan peralatan yang rosak agar dapat digunakan dan berfungsi dengan baik. Proses penyelenggaraan perlu di ketahui dan difahami agar dapat mengenal pasti setiap ciri-ciri dan sifat-sifat kerosakan bagi menentukan sistem penyelenggaraan yang sesuai, pihak yang layak menjalankan penyelenggaraan dan seterusnya menganalisis proses penyelenggaraan tersebut (Shahrul Bazlin 2003). Menurut Brown (1996), dalam menjalankan penyelenggaraan organisasi perlu mempunyai kakitangan yang efektif, latihan yang berkesan, jadual yang tersusun di rancang, kewangan yang mencukupi dan rekod yang lengkap. Perkara ini perlu diambil kira bagi mencapai matlamat dalam memberi perkhidmatan yang sentiasa menepati masa, penyelenggaraan yang berkualiti dan berupaya memastikan kemudahan kelas pertama dalam semua aspek pada setiap masa. Disokong pula oleh Leong (2004), menjelaskan bahawa bagi memenuhi keperluan penyelenggaraan pihak pengurusan perlu mempunyai pengetahuan yang

17 lengkap mengenai aset, terutamanya tentang keadaan aset dan prestasi perkhidmatan yang diberikan agar kualiti penyelenggaraan di tahap yang terbaik. Kakitangan Pengurusan Kakitangan merupakan sumber manusia yang bekerja di sesebuah organisasi dalam pelbagai tingkat pengurusan. Dalam konteks kajian ini, kakitangan merujuk kepada kakitangan yang bekerja di kemudahan kompleks JBS negeri dan Kompleks Rakan Muda di Malaysia. Pekerja yang cekap, dipercayai dan bertanggungjawab tentang skop kerja serta tugasnya akan dapat membantu organisasi meningkatkan prestasinya (Kristin 2005). Kakitangan yang berpengalaman dan mempunyai ilmu pengetahuan yang jelas tentang skop kerjanya dapat membantu organisasi meminimumkan risiko yang ada. Menurut Dave (2006), alatan utama yang paling besar dalam meminimumkan risiko ialah memastikan kakitangan yang ada sentiasa menerima arahan dan maklumat yang terkini dalam menangani risiko. Kakitangan yang telah dilatih dengan baik dapat membantu dan menjaga organisasi daripada masalah dengan membantu memantau kerja-kerja seperti proses pembinaan kemudahan, masalah keselamatan bangunan dan memberi laporan kepada majikan jika terdapat sebarang masalah. Pemantauan awal seperti ini dapat membantu organisasi daripada dikenakan tindakan undang-undang jika berlaku sebarang insiden yang tidak diingini kerana maklumat awal telah diperoleh daripada kakitangan. Pelan Kecemasan Pelan tindakan kecemasan atau pelan kecemasan adalah merupakan satu sistem di mana jika berlaku sesuatu kemalangan atau bencana kakitangan yang bertanggungjawab dapat melaksanakan tindakan mengikut sistem dan prosedur-prosedur yang telah ditetapkan (Alzamani Mohammad 2008). Dalam kajian ini, pelan kecemasan merujuk kepada kaedah atau sistem yang digunakan oleh kakitangan di kemudahan sukan dan rekreasi jika berlaku kemalangan yang melibatkan pengguna. Menurut Anderson, Ronald, Douglas & Todd (2002), pelan kecemasan perlu dibangunkan oleh kakitangan organisasi atau institusi dengan mengambil kira keperluan dari agensi kecemasan setempat. Komponen pelan kecemasan termasuk mengenal pasti kakitangan yang terlibat, spesifikasi peralatan yang diperlukan untuk bertindak balas terhadap kecemasan, dan penubuhan sistem komunikasi bagi menghubungi jika berlaku kecemasan. Pelan kecemasan perlu di semak dan di kemas kini setiap tahun dengan dokumentasi bertulis. Pelan ini harus mengenal pasti tanggungjawab untuk dokumentasi tindakan yang diambil semasa kecemasan, penilaian tindak balas kecemasan, latihan kakitangan institusi dan juga berkaitan alatan serta kemudahan.

18 Rekabentuk Kemudahan Dalam konteks kajian ini, reka bentuk kemudahan adalah berkaitan dengan kemudahan yang disediakan adakah ianya mempunyai ciri-ciri keselamatan yang telah ditetapkan oleh agensi-agensi yang bertanggungjawab. Ianya juga berkaitan dengan penempatan kemudahan sukan dan rekreasi itu di tempatkan. Menurut Dave (2002), pelbagai undang-undang negeri, definisi mahkamah, dan tafsiran menentukan kecacatan pembinaan dan umumnya kecacatan reka bentuk kemudahan ini dapat di bahagikan kepada empat kategori iaitu kekurangan reka bentuk, kekurangan bahan dalam pembinaan, kelemahan dalam pembinaan dan masalah permukaan lantai. Menurut Fred, Jeffrey, Sonya & Derek (2008), arkitek, jurutera dan perunding telah mula mengamalkan tanggungjawab sosial dengan menggabungkan konsep reka bentuk kemudahan yang baik dan kepentingan teknologi bagi projek-projek pelanggan mereka dan secara tidak langsung sukan dan rekreasi profesional boleh mendapat manfaat dengan mendapat yang sewajarnya. Kesemua aspek ini perlu di beri perhatian oleh pihak pengurusan dalam menyediakan sesuatu kemudahan agar tiada tindakan mahkamah jika berlaku sebarang perkara yang tidak diingini berkaitan keselamatan di kemudahan sukan dan rekreasi. Dalam kes Marshbaum v Loose Fit Pty Ltd and Anor (2011) di South Wales, Australia, pihak plaintif mendakwa bahawa beliau telah turun dari tangga di pusat kecergasan yang dikendalikan oleh Loose Fit Pty Ltd, beliau jatuh dan mengalami kecederaan di bahu kirinya. Butiran ini adalah akibat daripada kecuaian dan perlanggaran tanggungjawab penjagaan yang telah dijalankan oleh pihak Loose Fit kerana tidak menyediakan susur tangan yang dipasang pada anak tangga tersebut. Manakala dalam kes Mannone v Holiday Health Clubs and Fitness Centres, Inc (1992), pihak plaintif telah cedera disebabkan oleh alat latihan bebanan. Pihak plaintif membuat beberapa tuntutan kecuaian seperti tidak menyediakan ruang aktiviti latihan bebanan secukupnya, tidak memberi arahan yang sepatutnya tentang penggunaan alatan dan kakitangan yang membuat penyeliaan tidak mencukupi, kurang kemahiran dan tidak berkelayakan. Kes-kes seperti ini sememangnya berlaku dan pihak pengurusan tidak boleh mengambil mudah tentang keselamatan pengguna. Pengurusan Program Elemen pengurusan program merupakan antara faktor yang mempengaruhi seseorang individu menyertai aktiviti-aktiviti yang di anjurkan. Dalam konteks kajian ini, program membawa maksud apa sahaja program yang di anjurkan di kemudahan sukan akan memberi implikasi positif kepada pengguna dan juga individu. Kelemahan dalam pengurusan program akan memberi pelbagai implikasi yang negatif terhadap program yang dijalankan. Menurut Rozhan Othman (2001), pengurusan

19 program yang baik dapat meningkatkan kualiti organisasi dari aspek pengurusan. Kecekapan pengurusan merupakan satu prasyarat dalam memastikan kejayaan sesuatu program. Maklumat Pengguna Dalam konteks kajian ini, maklumat pengguna adalah merujuk kepada pengisian maklumat peribadi pengguna sebelum menggunakan sebarang kemudahan sukan dan rekreasi yang disediakan. Pihak pengurusan juga menyediakan borang pelepasan tanggungan untuk di isi oleh pengguna sebelum menggunakan kemudahan yang telah disediakan bagi mengelakkan tindakan insurans dan sebagainya. Borang pelepasan tanggungan (Waiver and liability form) ini sememangnya diguna pakai bagi memindahkan liabiliti organisasi kepada pihak insurans. Walau bagaimanapun, pihak pengurusan tidak boleh ambil mudah jika berlaku sesuatu kecederaan kepada pengguna jika diakibatkan oleh kecuaian daripada pihak pengurusan kemudahan. Namun borang maklumat ini digunakan bagi mengurangkan kos kerugian organisasi jika berlaku tuntutan kerugian daripada plaintif. Borang pelepasan tanggungjawab ini perlu jelas dan juga sebelum di gunakan perlu dirujuk kepada peguam yang pakar. Dalam kes Belna Pty Ltd v Irwin (2009), borang pelepasan tanggungjawab yang digunakan adalah tidak lengkap dan pihak mahkamah menolak hujah yang telah dikemukakan oleh pihak Belna Pty Ltd. Menurut Noe (2009), kakitangan yang cekap dan serba boleh seharusnya didedahkan dengan maklumat yang tepat secara berterusan supaya dapat menyempurnakan segala arahan dan kerja yang telah diberikan oleh pengurusan. Polisi Insurans Polisi insurans adalah dokumen yang mengandungi kontrak insurans dan ianya mengandungi rancangan tindakan yang telah dipersetujui secara rasmi sebagai asas untuk membuat sesuatu keputusan atau tindakan. Dalam kajian ini, polisi insurans merujuk kepada amalan pendaftaran polisi insurans sebelum sesuatu aktiviti dijalankan sama ada terhadap kakitangan mahupun pengguna kemudahan sukan dan rekreasi. Polisi insurans amat penting sama ada kepada peserta mahupun pihak pengurusan. Menurut Australian Sport Commission (2002), implementasi rawatan dan pencegahan yang terbaik dalam menangani risiko adalah pembelian polisi insurans yang bersesuaian dengan aktiviti atau program yang dianjurkan. Polisi insurans merupakan salah satu kaedah mengalihkan liabiliti pihak pengurusan kepada pihak insurans. Perkara ini sememangnya dapat membantu pihak pengurusan daripada menanggung kerugian yang besar jika terpaksa membayar kerugian akibat daripada kecuaian yang tidak di jangka.

20 KESIMPULAN Melalui penerangan ini, amatlah jelas bahawa amalan pengurusan risiko mampu memberi pelbagai kesan yang positif kepada kualiti dan kesejahteraan masyarakat melalui aktiviti sukan dan rekreasi. Keselamatan sememangnya merupakan hak setiap individu untuk berasa selamat tanpa ada rasa waswas ketika menjalankan aktiviti dan juga dalam kehidupan seharian. Aspek keselamatan ini diterjemahkan kepada sesuatu yang lebih sistematik dan terancang melalui amalan pengurusan risiko. Pengurusan risiko sememangnya amat penting dalam kehidupan seharian dan terutamanya dalam menguruskan kemudahan-kemudahan sukan dan rekreasi. Kelemahan daripada aspek pengurusan risiko akan mengakibatkan implikasi yang buruk dan negatif terhadap organisasi. Menurut Ali dan Carl (2002), pengurusan risiko yang sempurna dapat mengurangkan kos organisasi dan pada masa yang sama memberi kelebihan yang positif kepada organisasi dari kaca mata pengguna. Amalan pengurusan risiko yang baik dan berkualiti merupakan nadi utama kepada pihak pengurusan. Pengurusan risiko yang berkesan perlulah mengambil kira kesemua elemen amalan asas yang perlu agar lebih sistematik dan terurus. Persekitaran yang kondusif dapat diwujudkan jika kesemua elemen amalan pengurusan risiko diterapkan dan sekali gus pengguna akan rasa selamat dan selesa sepanjang menjalankan aktiviti. RUJUKAN Ali Fatemi, & Carl Luft Corporate risk management costs and benefits. Global Finance Journal Alzamani Mohammad Idrose Pelan Tindakan kecemasan dan Bencana HKL 2008 (pp ). Kuala Lumpur. Anderson, J. C, Ronald, W. C, Douglas, M. K & Todd, A. M National Athletics Trainers Association Position Statement: Emergency Planning in Athletics. Journal of Athletics Training 1: Appenzeller, H Risk Management in Sport Issues and Strategies (2 nd ed). Durham: Carolina Academic Press. Australian Sports Commission Risk Management for Directors and Board members of National Sporting Organizations (pp. 1-55), Standards Australia International. Belna Pty Limited v Irwin (2009) NSWCA 46 Berlonghi, Alexander The Special Event Risk Management Manual. Dana Point: Alexander Berlonghi.

21 Brown, D.W Facility Maintenance-The Managers Practical Guide and Handbooks. New York: American Management Association. Clement, A Law in Sport and Physical Activity. (3rd ed). Dania: Sport and Law Press. Dave Seitter Managing risk through employee training. Proquest Education Journal 100(6): DiMartino, T. J. & Sandwith, C. J Proper care, maintenance, and inspection of climbing ropes to reduce degradation and help determine when to retire them. Proceedings OCEANS 2009, MTS/IEEE Biloxi-Marine Technology for Our Future, hlm Eriksson Zetterquist, U Risk and Organizing: The Growth of a Research Field. UK: Edward Elgar Publishing Limited. Erten, S Insight to Ecocentric, Antrhropocentric and Antipathetic Attitudes Towards Environment in Diverse Cultures. Eurasian Journal of Educational Research. 33: Fred Gibson, Jeffrey Lloyd, Sonya Bain & Derek Hottel Green Design and Sustainability in Sport and Recreation Facilities. The Smart Journal 4: Fried, G Safe At First: A Guide to Help Sport Administrators Reduce Their Liability. Durham: Carolina Academic Press. Gulhane, T. F Need for advanced facilities and equipment in physical education colleges. Journal of Sport and Physical Education 1(6): Head, G. & Horn, S Essentials of Risk Management. Malvern: Insurance Institute of America. Hill, A Developing approaches to outdoor education that promote sustainability education. Australian Journal of Outdoor Education, 16(1): Hopkin, P Fundamental of Risk Management. London: Kogan Page Limited. Hollnagel, E. & Goteman, Ö. (2004). The functional resonance accident model. Cognitive Systems Engineering in Process Control, November 4-5, Sendai, Japan. Ikmalhisham Daroji & Chia Chiow Ming Pendidikan Luar. Puchong: Penerbitan Multimedia. Jamliah Abdullah MBPJ di rayu baiki kemudahan taman permainan. Utusan Malaysia, 20 Ogos: 19 Kaiser, R. A Liability and Law in Recreation, Parks, and Sports. Englewood Cliffs: Prentice-Hall. Kristin, L. S The Effect of Supervisor's Trust of Subordinates and Their Organization on Job Satisfaction and Organizational Commitment. International Journal of Leadership Studies 1:

AUDIT SYARIAH: TEORI DAN PELAKSANAAN. Azizi Che Seman Akademi Pengajian Islam, Universiti Malaya

AUDIT SYARIAH: TEORI DAN PELAKSANAAN. Azizi Che Seman Akademi Pengajian Islam, Universiti Malaya AUDIT SYARIAH: TEORI DAN PELAKSANAAN Azizi Che Seman Akademi Pengajian Islam, Universiti Malaya Kandungan Pengenalan Proses Audit Syariah Audit Syariah Menurut Rangkakerja Tadbir Urus BNM Kepentingan Audit

More information

Latihan MyMesyuarat -PENGERUSI- DibentangkanOleh

Latihan MyMesyuarat -PENGERUSI- DibentangkanOleh Latihan MyMesyuarat -PENGERUSI- 1 DibentangkanOleh Versi 20120315 PENGENALAN MyMesyuarat merupakan sistem pengurusan keputusan mesyuarat atas talian dan tanpa menggunakan kertas. Merupakan salah satu produk

More information

Bab 2. Polisi e-pembelajaran di IPT Malaysia. Hanafi Atan Mohamed Amin Embi Supyan Hussin. Pengenalan

Bab 2. Polisi e-pembelajaran di IPT Malaysia. Hanafi Atan Mohamed Amin Embi Supyan Hussin. Pengenalan Bab 2 Polisi e-pembelajaran di IPT Malaysia Hanafi Atan Mohamed Amin Embi Supyan Hussin Pengenalan Polisi ialah garis panduan umum yang disediakan untuk mencapai sesuatu hasil, matlamat atau objektif yang

More information

TERMINATION OF CONTRACT: ABANDONMENT OF WORK MOHD NUR IMAN AL HAFIZ BIN MOHD JAMIL

TERMINATION OF CONTRACT: ABANDONMENT OF WORK MOHD NUR IMAN AL HAFIZ BIN MOHD JAMIL TERMINATION OF CONTRACT: ABANDONMENT OF WORK MOHD NUR IMAN AL HAFIZ BIN MOHD JAMIL TERMINATION OF CONTRACT: ABANDONMENT OF WORK MOHD NUR IMAN AL HAFIZ BIN MOHD JAMIL A project report submitted in partial

More information

M2-1: Proses Penyelidikan Tindakan MTE3113: PENYELIDIKAN TINDAKAN

M2-1: Proses Penyelidikan Tindakan MTE3113: PENYELIDIKAN TINDAKAN M2-1: Proses Penyelidikan Tindakan MTE3113: PENYELIDIKAN TINDAKAN Kandungan Kuliah Adaptasi model Lewin, 1946 & Laidlaw,1992: Mengenal pasti aspek amalan bagi penambahbaikan Merancang tindakan Melaksana

More information

TINDAKAN PIHAK BERKUASA NEGERI DAN PIHAK BERKUASA TEMPATAN TERHADAP KES PELANGGARAN SYARAT GUNA TANAH

TINDAKAN PIHAK BERKUASA NEGERI DAN PIHAK BERKUASA TEMPATAN TERHADAP KES PELANGGARAN SYARAT GUNA TANAH TINDAKAN PIHAK BERKUASA NEGERI DAN PIHAK BERKUASA TEMPATAN TERHADAP KES PELANGGARAN SYARAT GUNA TANAH NUR AINI BINTI IDRIS UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA i TINDAKAN PIHAK BERKUASA NEGERI DAN PIHAK BERKUASA

More information

EVALUATION USABILITY MEASUREMENT INDEX FOR HIGHER EDUCATION INSTITUTE MUHAMMAD ALIIF BIN AHMAD

EVALUATION USABILITY MEASUREMENT INDEX FOR HIGHER EDUCATION INSTITUTE MUHAMMAD ALIIF BIN AHMAD EVALUATION USABILITY MEASUREMENT INDEX FOR HIGHER EDUCATION INSTITUTE MUHAMMAD ALIIF BIN AHMAD A dissertation submitted in partial fulfillment of the requirements for the award of the degree of Master

More information

reflective thought is the active, careful and persistent examination of any belief or purported form of knowledge, in the light of the grounds that

reflective thought is the active, careful and persistent examination of any belief or purported form of knowledge, in the light of the grounds that REFLEKSI PENGERTIAN REFLEKSI Pemikiran reflektif ialah pemeriksaan yang dilakukan secara aktif, teliti dan bersungguh terhadap kepercayaan, atau suatu yang didakwa sebagai pengetahuan (ilmu), berdasarkan

More information

DOKUMEN TIDAK TERKAWAL

DOKUMEN TIDAK TERKAWAL Halaman: 1 / 7 1.0 TUJUAN Arahan kerja ini bertujuan untuk menerangkan tatacara untuk memohon perkhidmatan menembak haiwan liar di Bahagian Keselamatan. 2.0 SKOP Skop arahan kerja ini merangkumi semua

More information

UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA

UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA ISLAMIC BANK EFFICIENCY AND PRODUCTIVITY IN MALAYSIA REZVAN TORABI FEP 2011 9 ISLAMIC BANK EFFICIENCY AND PRODUCTIVITY IN MALAYSIA BY REZVAN TORABI Thesis Submitted to the School

More information

vii KANDUNGAN PENGESAHAN PENGAKUAN PENGHARGAAN ABSTRAK ABSTRACT ISI KANDUNGAN SENARAI RAJAH SENARAI JADUAL SENARAI GAMBAR SENARAI LAMPIRAN

vii KANDUNGAN PENGESAHAN PENGAKUAN PENGHARGAAN ABSTRAK ABSTRACT ISI KANDUNGAN SENARAI RAJAH SENARAI JADUAL SENARAI GAMBAR SENARAI LAMPIRAN vii KANDUNGAN PENGESAHAN PENGAKUAN DEDIKASI PENGHARGAAN ABSTRAK ABSTRACT ISI KANDUNGAN SENARAI RAJAH SENARAI JADUAL SENARAI GAMBAR SENARAI LAMPIRAN ii iii iv v vi vii xv xvi xix xx BAB PERKARA MUKA SURAT

More information

MTE3133: Penyelidikan Tindakan

MTE3133: Penyelidikan Tindakan Penyelidikan Tindakan: Konsep & Model MTE3133: Penyelidikan Tindakan Dr. Ng Kok Fu, Jabatan Matematik, IPG-KSAH Rujukan Mills, G. E. (2003). Action research: A guide for teacher researcher (2 nd ed.).

More information

SEISMIC AND PROGRESSIVE COLLAPSE ASSESSMENT OF NEW PROPOSED STEEL CONNECTION IMAN FARIDMEHR

SEISMIC AND PROGRESSIVE COLLAPSE ASSESSMENT OF NEW PROPOSED STEEL CONNECTION IMAN FARIDMEHR i SEISMIC AND PROGRESSIVE COLLAPSE ASSESSMENT OF NEW PROPOSED STEEL CONNECTION IMAN FARIDMEHR A thesis submitted in fulfilment of the requirements for the award of the degree of Doctor of Philosophy (Civil

More information

UTILITY CONSUMPTION PATTERN AMONG MALAYSIAN ELECTRICITY USERS NURHIDAYAH BT MAHUSIN UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

UTILITY CONSUMPTION PATTERN AMONG MALAYSIAN ELECTRICITY USERS NURHIDAYAH BT MAHUSIN UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA UTILITY CONSUMPTION PATTERN AMONG MALAYSIAN ELECTRICITY USERS NURHIDAYAH BT AHMAD @ MAHUSIN UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA iii UTILITY CONSUMPTION PATTERN AMONG MALAYSIAN ELECTRICITY USERS NURHIDAYAH BT

More information

PUSAT PENGAJIAN SAINS PERUBATAN UNIVERSITI SAINS MALAYSIA MS ISO 9001:2008. PENGURUSAN PEMBELIAN BAHAN PAKAI HABIS (VOT 27000) (PPSP/Pent/CP5)

PUSAT PENGAJIAN SAINS PERUBATAN UNIVERSITI SAINS MALAYSIA MS ISO 9001:2008. PENGURUSAN PEMBELIAN BAHAN PAKAI HABIS (VOT 27000) (PPSP/Pent/CP5) PUSAT PENGAJIAN SAINS PERUBATAN UNIVERSITI SAINS MALAYSIA MS ISO 9001:2008 PENGURUSAN PEMBELIAN BAHAN PAKAI HABIS (VOT 27000) (PPSP/Pent/CP5) Edisi 3 1 Julai 2015 1/8 KANDUNGAN : 1. Tujuan 2. Skop 3. Dokumen

More information

ISI KANDUNGAN SEKSYEN/ RUJUKAN 1.0 TUJUAN OBJEKTIF DAN SKOP 3

ISI KANDUNGAN SEKSYEN/ RUJUKAN 1.0 TUJUAN OBJEKTIF DAN SKOP 3 Halaman: 1/19 ISI KANDUNGAN SEKSYEN/ RUJUKAN TAJUK MUKA SURAT 1.0 TUJUAN 3 2.0 OBJEKTIF DAN SKOP 3 3.0 STRUKTUR DAN ELEMEN DALAM SISTEM PENGURUSAN ALAM SEKITAR 3.1 DASAR EMS 3 3.2 PERANCANGAN 4 3.2.1 ASPEK

More information

AN INVESTIGATION ON VEHICLE OVERLOADING IN MUAR MELAKA ROAD HAZLINA BINTI MARWAN

AN INVESTIGATION ON VEHICLE OVERLOADING IN MUAR MELAKA ROAD HAZLINA BINTI MARWAN iii AN INVESTIGATION ON VEHICLE OVERLOADING IN MUAR MELAKA ROAD HAZLINA BINTI MARWAN A project report submitted in fulfillment of the requirements for the award of the degree of Master of Engineering (Civil)

More information

SPEECH BY COMRADE ASYIFAH RASHID MARSILING BRANCH PEOPLE S ACTION PARTY CONVENTION NOVEMBER 2017 SINGAPORE S PLACE IN THE WORLD

SPEECH BY COMRADE ASYIFAH RASHID MARSILING BRANCH PEOPLE S ACTION PARTY CONVENTION NOVEMBER 2017 SINGAPORE S PLACE IN THE WORLD SPEECH BY COMRADE ASYIFAH RASHID MARSILING BRANCH PEOPLE S ACTION PARTY CONVENTION 2017 19 NOVEMBER 2017 SINGAPORE S PLACE IN THE WORLD Party Chairman, Secretary-General, Comrades, Brothers & Sisters,

More information

JAWAB LISAN DATO' SRI HASAN BIN MALEK [KUALA PILAH]

JAWAB LISAN DATO' SRI HASAN BIN MALEK [KUALA PILAH] No. Soalan: 52 PR-1351-L00611 PEMBERITAHUAN PERTANYAAN BAGI JAWAB LISAN DEWAN RAKYAT MALAYSIA PERTANYAAN JAWAB LISAN DARIPADA DATO' SRI HASAN BIN MALEK [KUALA PILAH] TARIKH 3 APRIL 2017 SO ALAN Dato' Sri

More information

PEMBANGUNAN DAN PENGURUSAN SUMBER MANUSIA: ISU-ISU TERPILIH

PEMBANGUNAN DAN PENGURUSAN SUMBER MANUSIA: ISU-ISU TERPILIH IIUM Press PEMBANGUNAN DAN PENGURUSAN SUMBER MANUSIA: ISU-ISU TERPILIH Yusof Ismail labatan Pentadbiran Perniagaan Kulliyyah Ekonomi and Sains Pengurusan UNIVERSITI ISLAM ANTARABANGSA MALAYSIA AZInan Ismail

More information

PENILAIAN PENGETAHUAN

PENILAIAN PENGETAHUAN KOD NAMA DAN PROGRAM / PROGRAM CODE AND NAME TAHAP / LEVEL LEVEL 2 DLANGUAGE STUDIO NO 30 1 st FLOOR PERSIARAN B RAYA LANGKAWI MALL 07000 KEDAH D.A PENILAIAN PENGETAHUAN FRONT OFFICE ASSISTANT/ L-160-2

More information

Abstract of thesis presented to the Senate of the Universiti Putra Malaysia in fulfillment of the requirement for the degree of Doctor of Philosophy

Abstract of thesis presented to the Senate of the Universiti Putra Malaysia in fulfillment of the requirement for the degree of Doctor of Philosophy Abstract of thesis presented to the Senate of the Universiti Putra Malaysia in fulfillment of the requirement for the degree of Doctor of Philosophy LEARNING EXPERIENCES OF BREAST CANCER SURVIVORS PRACTISING

More information

(The Peaceful Coexistence Amongst Religions In Islam)

(The Peaceful Coexistence Amongst Religions In Islam) Jurnal Hadhari 4 (1) (2012) 171-190 wwwukmmy/jhadhari The National University of Malaysia التعايش السلمي بين الا ديان في الا سلام (The Peaceful Coexistence Amongst Religions In Islam) KAMILOV ASKHABALI*

More information

MANUAL PENGGUNA (USER MANUAL) PELUPUSAN ASET/INVENTORI (DISPOSAL ASSET/INVENTORY)

MANUAL PENGGUNA (USER MANUAL) PELUPUSAN ASET/INVENTORI (DISPOSAL ASSET/INVENTORY) MANUAL PENGGUNA (USER MANUAL) JABATAN BENDAHARI PELUPUSAN UPSI (ISO)/BEN/P08/MP03 PINDAAN: 00 TARIKH: 8 JANUARI 2016 Muka surat :1/14 ISI KANDUNGAN BIL PERKARA MUKA SURAT 1.0 Pengenalan 1.1 Pendahuluan

More information

(The rise of al-ahbash movement and Its Impact in Malaysia) Faculty of Islamic Civilization, Universiti Teknologi Malaysia

(The rise of al-ahbash movement and Its Impact in Malaysia) Faculty of Islamic Civilization, Universiti Teknologi Malaysia Jurnal Hadhari 5 (2) (2013) 103-114 www.ukm.my/jhadhari (The rise of al-ahbash movement and Its Impact in Malaysia) 1 BADLIHISHAM MOHD. NASIR 2 OTHMAN TALIB 3 SULAIMAN IBRAHIM 1 Faculty of Islamic Civilization,

More information

WPK 213 Wajah sebenar Psikologi Islam Sifat Psikologi Islam Psikologi Moden Persamaan dan Perbezaan Psikologi Islam & Barat

WPK 213 Wajah sebenar Psikologi Islam Sifat Psikologi Islam Psikologi Moden Persamaan dan Perbezaan Psikologi Islam & Barat DIPLOMA PSIKOLOGI ISLAM DAN KAUNSELING WPK 213 Wajah sebenar Psikologi Islam Sifat Psikologi Islam Psikologi Moden Persamaan dan Perbezaan Psikologi Islam & Barat Pensyarah: Ustazah Nek Mah Bte Batri Master

More information

A ROBUST ESTIMATION METHOD OF LOCATION AND SCALE WITH APPLICATION IN MONITORING PROCESS VARIABILITY ROHAYU BT MOHD SALLEH

A ROBUST ESTIMATION METHOD OF LOCATION AND SCALE WITH APPLICATION IN MONITORING PROCESS VARIABILITY ROHAYU BT MOHD SALLEH A ROBUST ESTIMATION METHOD OF LOCATION AND SCALE WITH APPLICATION IN MONITORING PROCESS VARIABILITY ROHAYU BT MOHD SALLEH A thesis submitted in fulfilment of the requirements for the award of the degree

More information

PROSIDING PERKEM IV, JILID 2 (2009) ISSN: X

PROSIDING PERKEM IV, JILID 2 (2009) ISSN: X PROSIDING PERKEM IV, JILID 2 (2009) 293-324 ISSN: 2231-962X KEBERKESANAN LATIHAN KESELAMATAN DAN KESIHATAN DALAM MENGURANGKAN KEMALANGAN DI TEMPAT KERJA (EFFECTIVENESS OF OCCUPATIONAL SAFETY AND HEALTH

More information

SUKATAN PEPERIKSAAN TAHAP KECEKAPAN (TK 1) BAGI PENERBIT RANCANGAN GRED B27/ B28

SUKATAN PEPERIKSAAN TAHAP KECEKAPAN (TK 1) BAGI PENERBIT RANCANGAN GRED B27/ B28 SUKATAN PEPERIKSAAN TAHAP KECEKAPAN (TK 1) BAGI PENERBIT RANCANGAN GRED B27/ B28 1. Matlamat Sukatan Peperiksaan Tahap Kecekapan 1(TK 1) i. Berkebolehan dan berpengetahuan dalam prinsip-prinsip berkaitan

More information

SOKONGAN PUSAT PEMBANGUNAN MAKLUMAT & KOMUNIKASI Kod Dokumen: UPM/ISMS/SOK/GP02/RISK ASSESSMENT

SOKONGAN PUSAT PEMBANGUNAN MAKLUMAT & KOMUNIKASI Kod Dokumen: UPM/ISMS/SOK/GP02/RISK ASSESSMENT Halaman: 1/14 1.0 TUJUAN Garis panduan ini disediakan untuk menilai tahap risiko keselamatan maklumat supaya pendekatan dan keputusan yang paling berkesan dikenal pasti bagi menyediakan perlindungan dan

More information

LAPORAN TEKNIKAL RALAT PENDISPENSAN UBAT DI FARMASI HOSPITAL

LAPORAN TEKNIKAL RALAT PENDISPENSAN UBAT DI FARMASI HOSPITAL LAPORAN TEKNIKAL RALAT PENDISPENSAN UBAT DI FARMASI HOSPITAL Mohd Bokhari Mohamed Nor Sarjana Sistem Maklumat Fakulti Teknologi & Sains Maklumat, Universiti Kebangsaan Malaysia 43600 UKM Bangi, Selangor

More information

POWER QUALITY IMPROVEMENT BY DYNAMIC VOLTAGE RESTORER AND UNIFIED POWER QUALITY CONDITIONER USING FUZZY LOGIC FARIDULLAH KAKAR

POWER QUALITY IMPROVEMENT BY DYNAMIC VOLTAGE RESTORER AND UNIFIED POWER QUALITY CONDITIONER USING FUZZY LOGIC FARIDULLAH KAKAR i POWER QUALITY IMPROVEMENT BY DYNAMIC VOLTAGE RESTORER AND UNIFIED POWER QUALITY CONDITIONER USING FUZZY LOGIC FARIDULLAH KAKAR A thesis submitted in fulfilment of the requirements for the award of the

More information

Pengurusan Sosial Bersepadu Negeri Selangor melalui Sistem Pengurusan Sosial Eletronik (E-SMS) / WEB E-SMS : myegems.org

Pengurusan Sosial Bersepadu Negeri Selangor melalui Sistem Pengurusan Sosial Eletronik (E-SMS) / WEB E-SMS : myegems.org UNISEL Journal of Social Sciences and Humanities 1(1): 43-49 eissn: REQUEST PENDING 2014 Universiti Selangor Pengurusan Sosial Bersepadu Negeri Selangor melalui Sistem Pengurusan Sosial Eletronik (E-SMS)

More information

KESAN PEMBUANGAN SAMPAH TERHADAP ALAM SEKITAR. Menganggu Keseimbangan Ekosistem

KESAN PEMBUANGAN SAMPAH TERHADAP ALAM SEKITAR. Menganggu Keseimbangan Ekosistem KESAN PEMBUANGAN SAMPAH TERHADAP ALAM SEKITAR Menganggu Keseimbangan Ekosistem Pengurusan sampah sarap yang tidak teratur di kawasan Kampung Rampaian akan menyebabkan pelbagai kesan yang negatif sehingga

More information

Rab a ban a i Syu y m u u m l Umu m m a -taw a az a u z n a -was a h s o h thi h ya y h a -thu h b u ut u iya y h wal m t u a t g a ha h y a i y rat

Rab a ban a i Syu y m u u m l Umu m m a -taw a az a u z n a -was a h s o h thi h ya y h a -thu h b u ut u iya y h wal m t u a t g a ha h y a i y rat Pemikiran Islam Semasa di Singapura Oleh Ust Mohd Jakfar bin Hj Embek Diploma Pengajian Islam Ciri-Ciri Khusus Dalam Islam Rabbani sudut matlamat dan tumpuan fokus dalam hidup. Syumul (lengkap dan menyeluruh)

More information

PERATURAN-PERATURAN PERKHIDMATAN KUARANTIN DAN PEMERIKSAAN MALAYSIA (PENGELUARAN PERMIT, LESEN DAN PERAKUAN) 2013

PERATURAN-PERATURAN PERKHIDMATAN KUARANTIN DAN PEMERIKSAAN MALAYSIA (PENGELUARAN PERMIT, LESEN DAN PERAKUAN) 2013 WARTA KERAJAAN PERSEKUTUAN 29 Mac 2013 29 March 2013 P.U. (A) 113 FEDERAL GOVERNMENT GAZETTE PERATURAN-PERATURAN PERKHIDMATAN KUARANTIN DAN PEMERIKSAAN MALAYSIA (PENGELUARAN PERMIT, LESEN DAN PERAKUAN)

More information

Perlaksanaan program kerjasama latihan kebombaan bersama Institusi dalam dan luar Negara.

Perlaksanaan program kerjasama latihan kebombaan bersama Institusi dalam dan luar Negara. Perlaksanaan program kerjasama latihan kebombaan bersama Institusi dalam dan luar Negara. Sepanjang tahun 2014, Bahagian Latihan telah melaksanakan beberapa program kerjasama latihan kebombaan. Antaranya

More information

GARIS PANDUAN CPE COSEC LS GARIS PANDUAN PELAKSANAAN MANDATORI SSM CONTINUING PROFESIONAL EDUCATION (CPE) POINTS DAN

GARIS PANDUAN CPE COSEC LS GARIS PANDUAN PELAKSANAAN MANDATORI SSM CONTINUING PROFESIONAL EDUCATION (CPE) POINTS DAN GARIS PANDUAN CPE COSEC LS LAMPIRAN GARIS PANDUAN PELAKSANAAN MANDATORI SSM CONTINUING PROFESIONAL EDUCATION (CPE) POINTS DAN SYARAT-SYARAT BARU LESEN SETIAUSAHA SYARIKAT 1. Setiausaha syarikat diwajibkan

More information

UTHM/PB/100 6/4/ Jld.2 (1) Tarikh: 02 Januari 2012 PEKELILING BENDAHARI BIL. 1 / 2012

UTHM/PB/100 6/4/ Jld.2 (1) Tarikh: 02 Januari 2012 PEKELILING BENDAHARI BIL. 1 / 2012 PEJABAT BENDAHARI UNIVERSITI TUN HUSSEIN ONN MALAYSIA UTHM/PB/100 6/4/ Jld.2 (1) Tarikh: 02 Januari 2012 PEKELILING BENDAHARI BIL. 1 / 2012 Semua Pengurus Bahagian Universiti Tun Hussein Onn Malaysia YBhg.

More information

Katakunci : kualiti kehidupan, Kolej Tun Dr Ismail (KTDI)

Katakunci : kualiti kehidupan, Kolej Tun Dr Ismail (KTDI) Kepuasan Mahasiswa Mahasiswi Terhadap Kualiti Kehidupan Di Kolej Tun Dr.Ismail Universiti Teknologi Malaysia, Skudai, Johor Hamdan Bin Said & Azaha Bin Abdullah Fakulti Pendidikan, Universiti Teknologi

More information

TAHAP KESEDARAN STAF UTM TERHADAP KESELAMATAN PEKERJAAN DI MAKMAL DAN BENGKEL KEJURUTERAAN MOHD FA IZ BIN AHMAD

TAHAP KESEDARAN STAF UTM TERHADAP KESELAMATAN PEKERJAAN DI MAKMAL DAN BENGKEL KEJURUTERAAN MOHD FA IZ BIN AHMAD iv TAHAP KESEDARAN STAF UTM TERHADAP KESELAMATAN PEKERJAAN DI MAKMAL DAN BENGKEL KEJURUTERAAN MOHD FA IZ BIN AHMAD Laporan projek ini dikemukakan sebagai memenuhi sebahagian daripada syarat penganugerahan

More information

Tahap Kefahaman Mengenai Wakaf: Kajian Kes di Selangor

Tahap Kefahaman Mengenai Wakaf: Kajian Kes di Selangor Tahap Kefahaman Mengenai Wakaf: Kajian Kes di Selangor AHMAD FATIN BIN MOHAMAD SUHAIMI Kolej Universiti Islam Antarabangsa Selangor ahmadfatin@kuis.edu.my SAFURA BINTI AHMAD SABRI Kolej Universiti Islam

More information

Bab 1. Konsep Asas Pemikiran Komputasional. Pemikiran komputasional ialah suatu proses. Penggunaan Teknik Leraian dan Menentukan Langkah Secara Tertib

Bab 1. Konsep Asas Pemikiran Komputasional. Pemikiran komputasional ialah suatu proses. Penggunaan Teknik Leraian dan Menentukan Langkah Secara Tertib Bab 1 Modul PdP Melalui "Key Point" 1.1 Asas komputasional ialah suatu proses pemikiran bagi menyelesaikan masalah oleh manusia sendiri yang dibantu oleh mesin atau kedua-duanya sekali dengan menggunakan

More information

Kajian Tindakan dan Pembangunan Profesional Guru-guru di Malaysia: Cabaran dan strategi

Kajian Tindakan dan Pembangunan Profesional Guru-guru di Malaysia: Cabaran dan strategi Kajian Tindakan dan Pembangunan Profesional Guru-guru di Malaysia: Cabaran dan strategi Faizah Abd Majid Fakulti Pendidikan, Universiti Teknologi MARA, Malaysia faiza404@salam.uitm.edu.my Abstrak Fokus

More information

Kajian Rintis Penerimaan Mualaf Di Selangor Terhadap Aplikasi Smartsolat

Kajian Rintis Penerimaan Mualaf Di Selangor Terhadap Aplikasi Smartsolat Manuscript Submitted : 22 Oct 2017 Accepted : 6 Nov 2017 Published : 25 Nov 2017 Kajian Rintis Penerimaan Mualaf Di Selangor Terhadap Aplikasi Smartsolat Nur Muizz Bin Mohd Salleh, Che Wan Shamsul Bahri

More information

EKOLOGI, HABITAT MANUSIA DAN PERUBAHAN PERSEKITARAN

EKOLOGI, HABITAT MANUSIA DAN PERUBAHAN PERSEKITARAN EKOLOGI, HABITAT MANUSIA DAN PERUBAHAN Prosiding Seminar Antarabangsa Ke 8 Ekologi, Habitat Manusia dan Perubahan Persekitaran Kampus Tuanku Abdul Halim Mu adzam Shah, Universiti Kebangsaan Malaysia, Langkawi,

More information

Hak Cipta Terpelihara Arkib Negara Malaysia PERUNDANGAN DAN PERATURAN DALAM PENGURUSAN REKOD

Hak Cipta Terpelihara Arkib Negara Malaysia PERUNDANGAN DAN PERATURAN DALAM PENGURUSAN REKOD PERUNDANGAN DAN PERATURAN DALAM PENGURUSAN REKOD OBJEKTIF Melaksanakan pengurusan rekod dengan betul berdasarkan perundangan dan peraturan yang telah ditetapkan dan masih berkuatkuasa penggunaannya 2 KANDUNGAN

More information

Oleh. Syed Mohd Solehin bin Wan Sarip ABSTRAK

Oleh. Syed Mohd Solehin bin Wan Sarip ABSTRAK KESAN PENGGUNAAN TEKNIK 2P BERBANTUKAN VARIASI LEMBARAN KERJA DALAM MENGATASI MASALAH KESILAPAN MENULIS HURUF BESAR DAN HURUF KECIL MURID TAHUN EMPAT Oleh Syed Mohd Solehin bin Wan Sarip syed_lihin@yahoo.com

More information

PERKHIDMATAN UTAMA SISWAZAH

PERKHIDMATAN UTAMA SISWAZAH Halaman: 1/10 1.0 TUJUAN Prosedur ini menerangkan tatacara pengurusan peperiksaan akhir kursus siswazah. 2.0 SKOP Prosedur ini merangkumi urusan memasukkan tarikh peperiksaan akhir dalam i-gims, penyediaan

More information

KESAN KAEDAH ANSUR MAJU DALAM MEMBETULKAN TULISAN HURUF BESAR DAN HURUF KECIL MURID TAHUN EMPAT. Oleh. Zaharin Bin Liam

KESAN KAEDAH ANSUR MAJU DALAM MEMBETULKAN TULISAN HURUF BESAR DAN HURUF KECIL MURID TAHUN EMPAT. Oleh. Zaharin Bin Liam KESAN KAEDAH ANSUR MAJU DALAM MEMBETULKAN TULISAN HURUF BESAR DAN HURUF KECIL MURID TAHUN EMPAT Oleh Zaharin Bin Liam zaharin_liam@yahoo.com ABSTRAK Kajian ini bertujuan menambah baik amalan pengajaran

More information

INSURANS KEMALANGAN DIRI PENERBANGAN & PERJALANAN AFFINBANK WORLD MASTERCARD

INSURANS KEMALANGAN DIRI PENERBANGAN & PERJALANAN AFFINBANK WORLD MASTERCARD INSURANS KEMALANGAN DIRI PENERBANGAN & PERJALANAN AFFINBANK WORLD MASTERCARD 1. Ahli Kad Utama AFFINBANK World Mastercard (selepas in dirujuk sebagai Ahli Kad ) adalah dilindungi oleh Insurans Kemalangan

More information

POLITEKNIK MELAKA KEMENTERIAN PENDIDIKAN TINGGI

POLITEKNIK MELAKA KEMENTERIAN PENDIDIKAN TINGGI KEMENTERIAN PENDIDIKAN TINGGI PROSES KERJA PENYEDIAAN DAN SISTEM PENGURUSAN KUALITI ISO 9001:2015 Disediakan oleh: NAMA : Mohd.Din bin Md Nor @ Abd.Latif Jawatan : Ketua Jabatan Kejuruteraan Awam Tarikh

More information

THE OPTIMALLY MOBILE MUSLIM EXPERTS IN THE SERVICE OF THE UMMAH

THE OPTIMALLY MOBILE MUSLIM EXPERTS IN THE SERVICE OF THE UMMAH THE OPTIMALLY MOBILE MUSLIM EXPERTS IN THE SERVICE OF THE UMMAH S.A. MUYIBI AND M.S. JAMI Department of Biotechnology Engineering, Faculty of Engineering, International Islamic University Malaysia, Jalan

More information

Kualiti Perkhidmatan, Budaya Bekerja Cemerlang dan Perspektif Etika Kerja Islam Dengan Komitmen Pekerja

Kualiti Perkhidmatan, Budaya Bekerja Cemerlang dan Perspektif Etika Kerja Islam Dengan Komitmen Pekerja Kualiti Perkhidmatan, Budaya Bekerja Cemerlang dan Perspektif Etika Kerja Islam Dengan Komitmen Pekerja ZAKIAH BINTI KHOLIB Faculty of Management and Muamalah International Islamic University College Selangor,

More information

Penerimaan Masyarakat Terhadap Perlindungan Takaful

Penerimaan Masyarakat Terhadap Perlindungan Takaful Penerimaan Masyarakat Terhadap Perlindungan Takaful Nurauliani Jamlus Rafdi Fakulti Pengurusan dan Muamalah Kolej Universiti Islam Antarabangsa Selangor (KUIS), Selangor nurauliani@kuis.edu.my Noor Aimi

More information

UNIVERSITI SAINS MALAYSIA EEE 320 MIKROPEMPROSES II

UNIVERSITI SAINS MALAYSIA EEE 320 MIKROPEMPROSES II UNIVERSITI SAINS MALAYSIA Peperiksaan Semester Pertama Sidang Akademik 2010/2011 November 2010 EEE 320 MIKROPEMPROSES II Masa : 2 Jam Sila pastikan bahawa kertas peperiksaan ini mengandungi TUJUH muka

More information

Polisi ipad Pensyarah

Polisi ipad Pensyarah Polisi ipad Pensyarah Kolej PERMATA Insan Kod Rujukan IPPP15-01 Versi V1 Tarikh Versi 1 Oktober 2015 Disediakan oleh Ahmad Faiz Bin Ab Aziz [Pegawai Teknologi Maklumat, KPI] Disahkan oleh 1. Pengenalan

More information

e-jurnal PENYELIDIKAN DAN INOVASI rmc.kuis.edu.my/jpi/ e-issn KOLEJ UNIVERSITI ISLAM ANTARABANGSA SELANGOR

e-jurnal PENYELIDIKAN DAN INOVASI rmc.kuis.edu.my/jpi/ e-issn KOLEJ UNIVERSITI ISLAM ANTARABANGSA SELANGOR rmc.kuis.edu.my/jpi/ e-issn 2289-7909 KOLEJ UNIVERSITI ISLAM ANTARABANGSA SELANGOR VOL. 4 NO.2 (SEPTEMBER 2017): pp 250-266 STRATEGI PENERAPAN ELEMEN ISLAM DALAM PEMBANGUNAN TEKNOLOGI HIJAU Strategy in

More information

KESAN KERJA SYIF MALAM TERHADAP HUBUNGAN SOSIAL DAN KESIHATAN FIZIKAL JURURAWAT

KESAN KERJA SYIF MALAM TERHADAP HUBUNGAN SOSIAL DAN KESIHATAN FIZIKAL JURURAWAT KESAN KERJA SYIF MALAM TERHADAP HUBUNGAN SOSIAL DAN KESIHATAN FIZIKAL JURURAWAT Mazlina Che Malek, Suhaidah Ibrahim, Nadwatul Husna Mustapha mazlinamalek@kuis.edu.my, suhaidah_ibrahim90@yahoo.com, nadwatul@kuis.edu.my

More information

MINI KOLOKIUM KUIS BS SEPT SELASA WAN RAMIZAH BINTI HASAN ( 13PI01008P )

MINI KOLOKIUM KUIS BS SEPT SELASA WAN RAMIZAH BINTI HASAN ( 13PI01008P ) MINI KOLOKIUM KUIS BS 4205 23 SEPT 2014 - SELASA WAN RAMIZAH BINTI HASAN ( 13PI01008P ) BIDANG PENYELIDIKAN BIDANG : USULUDDIN (ISLAMIYYAT) PENGKHUSUSAN : TAFSIR LATARBELAKANG PENDIDIKAN B.A TAFSIR WA

More information

PROSEDUR KERJA UMUM ADUAN DAN MAKLUM BALAS PELANGGAN UKM-SPKP-PKU11

PROSEDUR KERJA UMUM ADUAN DAN MAKLUM BALAS PELANGGAN UKM-SPKP-PKU11 PROSEDUR KERJA UMUM ADUAN UKM-SPKP-PKU11 Disediakan Disemak Diluluskan Jawatankuasa SPKP UKM... ABU BAKAR MAIDIN Ketua Pustakawan / Timbalan Wakil Pengurusan... AB. AZIZ OTHMAN Pendaftar / Wakil Pengurusan

More information

GARIS PANDUAN PEMBANGUNAN KANDUNGAN SEKTOR AWAM

GARIS PANDUAN PEMBANGUNAN KANDUNGAN SEKTOR AWAM (Lampiran kepada Surat Ketua Pengarah MAMPU) Rujukan MAMPU : UPTM 159/05/648/1 (14) Tarikh : 11 September 2009 GARIS PANDUAN PEMBANGUNAN KANDUNGAN SEKTOR AWAM Unit Pemodenan Tadbiran dan Perancangan Pengurusan

More information

KEBITARAAN PROGRAM PENGAJIAN BAHASA MELAYU: PERSEPSI DAN HARAPAN MAHASISWA

KEBITARAAN PROGRAM PENGAJIAN BAHASA MELAYU: PERSEPSI DAN HARAPAN MAHASISWA KEBITARAAN PROGRAM PENGAJIAN BAHASA MELAYU: PERSEPSI DAN HARAPAN MAHASISWA KARTINI ABD WAHAB Universiti Kebangsaan Malaysia kartini@ukm.edu.my SA ADIAH MA ALIP Universiti Kebangsaan Malaysia adia@ukm.edu.my

More information

PENGURUSAN RISIKO DAN PELUANG UNIT TEKNOLOGI MAKLUMAT

PENGURUSAN RISIKO DAN PELUANG UNIT TEKNOLOGI MAKLUMAT POLITEKNIK MELAKA SISTEM PENGURUSAN KUALITI ISO 9001:201 PENGURUSAN RISIKO DAN PELUANG UNIT TEKNOLOGI MAKLUMAT TARIKH: 8 SEPTEMBER 2017 1 PENGURUSAN RISIKO DAN PELUANG KANDUNGAN PROSES PENGURUSAN RISIKO

More information

MODAL INSAN KOPERASI :

MODAL INSAN KOPERASI : DIMENSIKOOP MODAL INSAN KOPERASI : INOVASI DAN TRANSFORMASI MEMPERKASA SEKTOR KOPERASI Norshuhadah Abd Malik Pusat Keusahawanan Koperasi dan Peruncitan Pengenalan Inovasi Perkataan inovasi amat berkait

More information

ZAIZUL B. AB. RAHMAN & KHAIDZIR B. ISMAIL

ZAIZUL B. AB. RAHMAN & KHAIDZIR B. ISMAIL 69 Jurnal Personalia Pelajar 18 (2)(2015): 69-73 Gaya Kepimpinan Ketua Platun PALAPES Universiti Kebangsaan Malaysia dan Kepuasan Kerja dalam Fasa Medan Pertahanan: Kajian Kes di Mempaga, Bentong Pahang

More information

AKADEMIKA. Journal of Humanities and Social Sciences Universiti Kebangsaan Malaysia KANDUNGANICONTENTS

AKADEMIKA. Journal of Humanities and Social Sciences Universiti Kebangsaan Malaysia KANDUNGANICONTENTS AKADEMIKA Journal of Humanities and Social Sciences Universiti Kebangsaan Malaysia Number Bilangan 26 January Januari 1985 KANDUNGANICONTENTS Nota Editor Pengaruh Kelembapan Ke Atas Kekeruhan Atmosfera

More information

PROFIL SYARIKAT MOHD ELAM & PARTNERS MANAGEMENT SERVICES. Corporate Agency ( MA X )

PROFIL SYARIKAT MOHD ELAM & PARTNERS MANAGEMENT SERVICES. Corporate Agency ( MA X ) PROFIL SYARIKAT MOHD ELAM & PARTNERS MANAGEMENT SERVICES Corporate Agency ( MA0147862-X ) Pertam Jaya, Business Centre, No 71-1 Jalan PJ1,Padang Temu, Semabok 75050, Melaka Bandaraya Bersejarah TEL : 06-281

More information

PEMBANGUNAN PANGKALAN DATA BAHASA MELAYU SEBAGAI BAHASA ILMU: SUATU USAHA MEMPOSISI DAN MEMARTABATKAN BAHASA MELAYU DI PERINGKAT GLOBAL

PEMBANGUNAN PANGKALAN DATA BAHASA MELAYU SEBAGAI BAHASA ILMU: SUATU USAHA MEMPOSISI DAN MEMARTABATKAN BAHASA MELAYU DI PERINGKAT GLOBAL Vol. 10, No. 2 (2015) 286-296, ISSN: 1823-884x PEMBANGUNAN PANGKALAN DATA BAHASA MELAYU SEBAGAI BAHASA ILMU: SUATU USAHA MEMPOSISI DAN MEMARTABATKAN BAHASA MELAYU DI PERINGKAT GLOBAL Ahmad Rizal Mohd Yusof,

More information

MAHKAMAH PERUSAHAAN MALAYSIA NO. KES: 10/4-292/15 ANTARA NAVINATHAN A/L DORAISAMY DAN BEKAERT SOUTHERN WIRE SDN. BHD. AWARD NO.

MAHKAMAH PERUSAHAAN MALAYSIA NO. KES: 10/4-292/15 ANTARA NAVINATHAN A/L DORAISAMY DAN BEKAERT SOUTHERN WIRE SDN. BHD. AWARD NO. MAHKAMAH PERUSAHAAN MALAYSIA NO. KES: 10/4-292/15 ANTARA NAVINATHAN A/L DORAISAMY DAN BEKAERT SOUTHERN WIRE SDN. BHD. AWARD NO. 453 TAHUN 2017 Dihadapan : Y.A. DATO' RASIDAH BINTI HAJI CHIK Pengerusi (Bersidang

More information

TOPIC 8 THE MORAL DIMENSIONS OF AN ECONOMIC SYSTEM (DIMENSI MORAL SISTEM EKONOMI)

TOPIC 8 THE MORAL DIMENSIONS OF AN ECONOMIC SYSTEM (DIMENSI MORAL SISTEM EKONOMI) TOPIC 8 THE MORAL DIMENSIONS OF AN ECONOMIC SYSTEM (DIMENSI MORAL SISTEM EKONOMI) Sistem Ekonomi Sistem ekonomi adalah proses berterusan di mana manusia akan bertukar-tukar barangan atau perkhidmatan untuk

More information

MAHKAMAH PERUSAHAAN MALAYSIA NO. KES: 10/4 834/14 ANTARA KOLANDAN A/L RAMASAMY DAN BELTON SDN. BHD. AWARD NO. 981 TAHUN 2017

MAHKAMAH PERUSAHAAN MALAYSIA NO. KES: 10/4 834/14 ANTARA KOLANDAN A/L RAMASAMY DAN BELTON SDN. BHD. AWARD NO. 981 TAHUN 2017 MAHKAMAH PERUSAHAAN MALAYSIA NO. KES: 10/4 834/14 ANTARA KOLANDAN A/L RAMASAMY DAN BELTON SDN. BHD. AWARD NO. 981 TAHUN 2017 Dihadapan : Y.A. DATO' RASIDAH BINTI HJ. CHIK Pengerusi (Bersidang Berseorangan)

More information

BIMBINGAN OLEH GURU PEMBIMBING KEPADA GURU PELATIH UTM LIM WEE MEI UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

BIMBINGAN OLEH GURU PEMBIMBING KEPADA GURU PELATIH UTM LIM WEE MEI UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA BIMBINGAN OLEH GURU PEMBIMBING KEPADA GURU PELATIH UTM LIM WEE MEI UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA i BIMBINGAN OLEH GURU PEMBIMBING KEPADA GURU PELATIH UTM LIM WEE MEI Tesis ini dikemukakan sebagai memenuhi

More information

menjelaskan bahawa ia merujuk kepada doa dan bukan transaksi ekonomi.

menjelaskan bahawa ia merujuk kepada doa dan bukan transaksi ekonomi. Huruf-huruf bahasa Arab adalah berbeza daripada bahasa Inggeris. Keadaan ini menyebabkan kesukaran untuk menulis transliterasi. Sebagai contoh: perkataan untuk solat ditulis "solat" manakala perkataan

More information

PROSEDUR SOKONGAN KEPUASAN PELANGGAN. PK.UniMAP.(P).11. Disediakan oleh : Disemak oleh : Diluluskan oleh :

PROSEDUR SOKONGAN KEPUASAN PELANGGAN. PK.UniMAP.(P).11. Disediakan oleh : Disemak oleh : Diluluskan oleh : MS ISO 91:25 Tarikh Kuatkuasa 17 Febuari 26 Muka Surat 1 daripada 14 PROSEDUR SOKONGAN KEPUASAN PELANGGAN Disediakan oleh : Disemak oleh : PEGAWAI KUALITI PENGURUS KUALITI Diluluskan oleh : (PROF. MADYA

More information

BAB 6: KESIMPULAN DAN IMPLIKASI DASAR. di Malaysia. Berdasarkan hasil perbincangan bab-bab yang lepas, bab ini akan membuat

BAB 6: KESIMPULAN DAN IMPLIKASI DASAR. di Malaysia. Berdasarkan hasil perbincangan bab-bab yang lepas, bab ini akan membuat BAB 6: KESIMPULAN DAN IMPLIKASI DASAR 6.1 Pendahuluan Kajian ini menganalisis mengenai keterdedahan keterdedahan risiko syariah dalam SPT di Malaysia. Berdasarkan hasil perbincangan bab-bab yang lepas,

More information

Bimbingan Oleh Guru Pembimbing Kepada Guru Pelatih Utm. Noor Azlan Bin Ahmad Zanzali & Lim Wee Mei Fakulti Pendidikan Universiti Teknologi Malaysia

Bimbingan Oleh Guru Pembimbing Kepada Guru Pelatih Utm. Noor Azlan Bin Ahmad Zanzali & Lim Wee Mei Fakulti Pendidikan Universiti Teknologi Malaysia Bimbingan Oleh Guru Pembimbing Kepada Guru Pelatih Utm Noor Azlan Bin Ahmad Zanzali & Lim Wee Mei Fakulti Pendidikan Universiti Teknologi Malaysia Abstrak: Kajian ini melihat kepada hubungan antara peningkatan

More information

Takrifan Etika ethos

Takrifan Etika ethos BAB 1: ETIKA Takrifan Etika Berasal daripada perkataan greek ethos yang bermaksud perwatakan atau keperibadian. Kamus Dewan (1995) - bermaksud satu sistem dasar akhlak, adat atau tingkah laku atau kesusilaan.

More information

Undang-Undang di Malaysia dan Jaminan Hak Orang Kurang Upaya untuk Bekerja

Undang-Undang di Malaysia dan Jaminan Hak Orang Kurang Upaya untuk Bekerja Jurnal Pembangunan Sosial (Edisi Khas) Policy & Profesional Development: 57 68 Undang-Undang di Malaysia dan Jaminan Hak Orang Kurang Upaya untuk Bekerja (Laws in Malaysia and the Guarantee of the Rights

More information

UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA

UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA COMPARISON OF AL- ASHA AND JARIR IN PANEGYRICAL AND SATIRICAL THEMES FAUWAZ BIN EBAU FBMK 0 0 COMPARISON OF AL- ASHA AND JARIR IN PANEGYRICAL AND SATIRICAL THEMES FAUWAZ BIN EBAU

More information

IMPAK RESIDU DALAM PENILAIAN INPUT EKOLOGI DAN EIA BAGI PROJEK KUARI DI MALAYSIA

IMPAK RESIDU DALAM PENILAIAN INPUT EKOLOGI DAN EIA BAGI PROJEK KUARI DI MALAYSIA IMPAK RESIDU DALAM PENILAIAN INPUT EKOLOGI DAN EIA BAGI PROJEK KUARI DI MALAYSIA RESIDUAL IMPACT IN ECOLOCIGAL INPUT ASSESSMENT AND EIA FOR QUARRY PROJECTS IN MALAYSIA Rahimah Wahid ABSTRAK Prosedur EIA

More information

DASAR PERPUSTAKAAN UTM

DASAR PERPUSTAKAAN UTM DASAR PERPUSTAKAAN UTM UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA 2014 SEKSYEN B : DASAR PENTADBIRAN DAN TEKNIKAL xii. Pembatalan Langganan 61 3.1.3 Perolehan Bahan Hadiah & Pertukaran 62 a. Bahan Hadiah & Pertukaran

More information

BAB KELIMA KESIMPULAN DAN CADANGAN. agama Islam oleh hanya satu pihak daripada pasangan perkahwinan bukan Islam akan

BAB KELIMA KESIMPULAN DAN CADANGAN. agama Islam oleh hanya satu pihak daripada pasangan perkahwinan bukan Islam akan BAB KELIMA KESIMPULAN DAN CADANGAN 5.0 Kesimpulan Daripada perbincangan yang dibuat, dapatlah disimpulkan bahawa pemelukan agama Islam oleh hanya satu pihak daripada pasangan perkahwinan bukan Islam akan

More information

PELAKSANAAN TUGASAN DIALOG TENTANG ISLAM MENERUSI FACEBOOK DALAM KURSUS TEKNOLOGI MAKLUMAT DAKWAH

PELAKSANAAN TUGASAN DIALOG TENTANG ISLAM MENERUSI FACEBOOK DALAM KURSUS TEKNOLOGI MAKLUMAT DAKWAH ISSN 2232-0431 / e-issn 2504-8422 VOL. 11 (OCT) 2017: pp 95-108 UNIVERSITI SAINS ISLAM MALAYSIA Journal of Islamic Social Sciences and Humanities مجلة الثقافة اإلسالمية واإلنسانية Submission date: 15/06/2017

More information

PORTAL PERSATUAN PENDUDUK (PPP)

PORTAL PERSATUAN PENDUDUK (PPP) PTA-FTSM-2017-166 PORTAL PERSATUAN PENDUDUK (PPP) SITI NURSYAHIRA SUHAIMI ZAIHOSNITA HOOD Fakulti Teknologi & Sains Maklumat, Universiti Kebangsaan Malaysia ABSTRAK Badan Kebajikan Penduduk Bandar Baru

More information

UDT1012 / UDT1022 TITAS 1 / TITAS PERANAN AGAMA DALAM PEMBENTUKAN DAN PERKEMBANGAN TAMADUN

UDT1012 / UDT1022 TITAS 1 / TITAS PERANAN AGAMA DALAM PEMBENTUKAN DAN PERKEMBANGAN TAMADUN UDT1012 / UDT1022 TITAS 1 / TITAS PERANAN AGAMA DALAM PEMBENTUKAN DAN PERKEMBANGAN TAMADUN NAMA PELAJAR/ NO. MATRIKS MOHD FAIRUZ BIN JILAINI DX100156DAJ04 MOHD REDUAN BIN ABDULLAH DX115025DAJ04 MOHD SHAHRIL

More information

KAJIAN KES PORTFOLIO HARTANAH BERBEZA

KAJIAN KES PORTFOLIO HARTANAH BERBEZA BAB LIMA KAJIAN KES PORTFOLIO HARTANAH BERBEZA 5.1 Pengenalan I- merupakan satu instrumen pelaburan berlandaskan syariah yang memberi peluang baru kepada pelabur untuk melabur di dalam hartanah. Kewujudan

More information

BAB 6 KESIMPULAN DAN SARANAN. Sektor pelancongan merupakan satu sektor yang telah lama berkembang sejak

BAB 6 KESIMPULAN DAN SARANAN. Sektor pelancongan merupakan satu sektor yang telah lama berkembang sejak BAB 6 KESIMPULAN DAN SARANAN 6.1 PENDAHULUAN Sektor pelancongan merupakan satu sektor yang telah lama berkembang sejak bermulanya tamadun bangsa. Manusia secara fitrahnya bergerak dari satu tempat ke satu

More information

POLA PENDEDAHAN INTERNET DAN IMPAKNYA TERHADAP KEFAHAMAN ISLAM DI KALANGAN AHLI AKADEMIK DI UKM DAN USIM

POLA PENDEDAHAN INTERNET DAN IMPAKNYA TERHADAP KEFAHAMAN ISLAM DI KALANGAN AHLI AKADEMIK DI UKM DAN USIM POLA PENDEDAHAN INTERNET DAN IMPAKNYA TERHADAP KEFAHAMAN ISLAM DI KALANGAN AHLI AKADEMIK DI UKM DAN USIM Abd Hadi Bin Borham Universiti Pendidikan Sultan Idris Zulkiple Bin Abd Ghani Universiti Sains Islam

More information

Persepsi Pelajar Bukan Islam Terhadap Takaful (Non Muslim Student s Perception on Takaful) IZZATI LIYANA AWANG & HENDON REDZUAN ABSTRAK

Persepsi Pelajar Bukan Islam Terhadap Takaful (Non Muslim Student s Perception on Takaful) IZZATI LIYANA AWANG & HENDON REDZUAN ABSTRAK 1 Jurnal Personalia Pelajar 18 (2)(2015): 1-13 [PREVIEW COPY] Persepsi Pelajar Bukan Islam Terhadap Takaful (Non Muslim Student s Perception on Takaful) IZZATI LIYANA AWANG & HENDON REDZUAN ABSTRAK Industri

More information

PERKHIDMATAN UTAMA SISWAZAH

PERKHIDMATAN UTAMA SISWAZAH Halaman: 1/9 1.0 TUJUAN Prosedur ini menerangkan tatacara pengurusan peperiksaan akhir kursus siswazah. 2.0 SKOP Prosedur ini merangkumi urusan memasukkan tarikh peperiksaan akhir dalam i-gims, penyediaan

More information

SYARAT-SYARAT PERTANDINGAN BERCERITA SAINS TAHAP 1 (Bahasa Inggeris) KARNIVAL SAINS DAN TEKNOLOGI PERINGKAT KEBANGSAAN

SYARAT-SYARAT PERTANDINGAN BERCERITA SAINS TAHAP 1 (Bahasa Inggeris) KARNIVAL SAINS DAN TEKNOLOGI PERINGKAT KEBANGSAAN SYARAT-SYARAT PERTANDINGAN BERCERITA SAINS TAHAP (Bahasa Inggeris) KARNIVAL SAINS DAN TEKNOLOGI PERINGKAT KEBANGSAAN Syarat pertandingan adalah seperti berikut :- a) Pertandingan ini dibuka kepada murid

More information

PELARASAN GARIS PANDUAN DALAM PROSEDUR PENYERAHAN LOMBONG KUARI NURUL IZZATI BINTI TARMIZI

PELARASAN GARIS PANDUAN DALAM PROSEDUR PENYERAHAN LOMBONG KUARI NURUL IZZATI BINTI TARMIZI v PELARASAN GARIS PANDUAN DALAM PROSEDUR PENYERAHAN LOMBONG KUARI NURUL IZZATI BINTI TARMIZI Tesis ini dikemukakan sebagai memenuhi syarat penganugerahan ijazah Sarjana Sains (Pentadbiran dan Pembangunan

More information

PENGURUSAN SUMBANGAN KEPADA MANGSA BANJIR: PENENTUAN KEPERLUAN ASAS BERASASKAN INDEKS SYARIAH MALAYSIA 1

PENGURUSAN SUMBANGAN KEPADA MANGSA BANJIR: PENENTUAN KEPERLUAN ASAS BERASASKAN INDEKS SYARIAH MALAYSIA 1 PENGURUSAN SUMBANGAN KEPADA MANGSA BANJIR: PENENTUAN KEPERLUAN ASAS BERASASKAN INDEKS SYARIAH MALAYSIA 1 MANAGEMENT OF CONTRIBUTION TO FLOOD VICTIMS: DETERMINATION OF BASIC NEEDS BASED ON MALAYSIA SHARIAH

More information

INTERAKSI KOMPUTER PENGGUNA (SCV 1023)

INTERAKSI KOMPUTER PENGGUNA (SCV 1023) INTERAKSI KOMPUTER PENGGUNA (SCV 1023) AKTIVITI INDIVIDU 1 Disediakan untuk: DR. NOR AZMAN BIN ISMAIL Disediakan Oleh: AFIZA BINTI ABDUL WAHAB SX090417CJJ03 811125-07-5882 ANALISIS KEBERKERSANAN LAMAN

More information

HENDRA SAPUTRA UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

HENDRA SAPUTRA UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA ESTIMATION AND DISTRIBUTION OF EXHAUST SHIP EMISSION FROM MARINE TRAFFIC IN THE STRAITS OF MALACCA AND SINGAPORE USING AUTOMATIC IDENTIFICATION SYSTEM (AIS) DATA HENDRA SAPUTRA UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

More information

Penguatkuasaan Akta Perkhidmatan Kewangan Islam 2013 : Tinjauan Pelaksanaan Penamaan Dan Hibah Ke Atas Syarikat MAA Takaful Sdn Bhd

Penguatkuasaan Akta Perkhidmatan Kewangan Islam 2013 : Tinjauan Pelaksanaan Penamaan Dan Hibah Ke Atas Syarikat MAA Takaful Sdn Bhd Penguatkuasaan Akta Perkhidmatan Kewangan Islam 2013 : Tinjauan Pelaksanaan Penamaan Dan Hibah Ke Atas Syarikat MAA Takaful Sdn Bhd WAN SURAYA WAN HASSIN Jabatan Perakaunan Dan Kewangan, Fakulti Pengurusan

More information

KAEDAH PAMERAN DALAM MENINGKATKAN PEMBELAJARAN GURU PELATIH KURSUS BUDAYA DAN PEMBELAJARAN, INSTITUT PENDIDIKAN GURU KAMPUS IPOH.

KAEDAH PAMERAN DALAM MENINGKATKAN PEMBELAJARAN GURU PELATIH KURSUS BUDAYA DAN PEMBELAJARAN, INSTITUT PENDIDIKAN GURU KAMPUS IPOH. KAEDAH PAMERAN DALAM MENINGKATKAN PEMBELAJARAN GURU PELATIH KURSUS BUDAYA DAN PEMBELAJARAN, INSTITUT PENDIDIKAN GURU KAMPUS IPOH. Zulkufli bin Mahayudin Shaddin bin Sabri Zaini bin Abdul Ghani Institut

More information

FORECASTING REVENUE PASSENGER ENPLANEMENTS USING WAVELET-SUPPORT VECTOR MACHINE MOHAMAD AIMAN ZAINUDDIN

FORECASTING REVENUE PASSENGER ENPLANEMENTS USING WAVELET-SUPPORT VECTOR MACHINE MOHAMAD AIMAN ZAINUDDIN FORECASTING REVENUE PASSENGER ENPLANEMENTS USING WAVELET-SUPPORT VECTOR MACHINE MOHAMAD AIMAN ZAINUDDIN A thesis submitted in fulfillment of the requirements for the award of the degree of Master of Science

More information