32/,6,.(3(1'8'8.$11(*$5$1(*$5$$6($16$78 7,1-$8$1. Rahmah, M.A * 3(1*(1$/$1

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Size: px
Start display at page:

Download "32/,6,.(3(1'8'8.$11(*$5$1(*$5$$6($16$78 7,1-$8$1. Rahmah, M.A * 3(1*(1$/$1"

Transcription

1 Buletin Kesihatan Masyarakat Jilid /,6,.(3(1'8'8.$11(*$5$1(*$5$$6($16$78 7,1-$8$1 Rahmah, M.A * 3(1*(1$/$1 Kita sering terbaca berita atau tajuk-tajuk berita tentang isu-isu kependudukan. Kadang-kala berita-berita tersebut menakutkan kita, seolah-olah dunia ini sudah tidak mampu untuk menampung semua penghuninya. Tajuk-tajuk berita yang di maksudkan ialah seperti: - 5 Billion Points of Joy - or Woe (Sunday mail, 1987) - Manila s Population Time Bomb (NST, 1988), - A Growth We Cannot Cope With (NST, June 1990), - Tighter Control on Births (akhbar The Star, Dis.1990), - New Approach Urged to Curb population (NST, April 1994), dan pelbagai lagi. Masalah-masalah kependudukan di alami oleh hampir kesemua negara di dunia ini. Sering kali diadakan seminar-seminar dan konferenskonferens serantau atau sedunia bagi membincangkan tentang masalah kependudukan. Contohnya seperti World Population Conference yang telah diadakan di Bucharest pada tahun 1974, The Fourth Asian and Pacific Population Conference yang telah diadakan di Denpasar, Indonesia pada tahun 1992, seminar Population Movements, Economic Development and Family Change di Universiti Malaya pada tahun 1990 dan lain-lain lagi. Polisi Kependudukan telah digunakan oleh kebanyakan negara dalam usaha menangani isu ini. Polisi kependudukan ini dibentuk bagi mengubah corak demografi. Tujuan utamanya adalah bagi meningkatkan, menurunkan atau pun menstabilkan penduduk. Konsep sebegini telah dikenal-pasti sejak zaman Lex Julia (18 S.M) di bawah Empayar Roman, dimana usaha-usaha telah dijalankan bagi mempertingkatkan tahap kesuburan di kalangan kumpulan tertentu. Pada abad ke enam belas dan tujuh belas beberapa negara di Eropah cuba mempertingkatkan jumlah penduduk dengan menggalakkan imigrasi dan menawarkan beberapa kelebihan kepada keluarga yang mempunyai ahli yang ramai.

2 28 Buletin Kesihatan Masyarakat Jilid * Sarjana Kesihatan Masyarakat, sesi 96/97 Tetapi program-program yang lebih komprehensif hanyalah dimulakan pada abad ke dua puluh oleh beberapa buah negara di Eropah yang berfahaman fasis. Pada tahun 1967 (pada Hari Hak Asasi Manusia, Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu) 18 buah negara telah menandatangani persetujuan bagi menjadikan polisi kependudukan sebagai satu bidang penting yang harus diambil berat oleh pihak kerajaan. 32/,6,.(3(1'8'8.$1 Apakah yang terkandung di dalam sesuatu polisi dan apa sebenarnya ramuan-ramuan yang menjadikan sesuatu polisi itu baik? Polisi boleh didefinasikan sebagai satu kenyataan mengenai matlamat penting, diikuti dengan satu set kaedah yang khusus untuk mencapai matlamat tersebut. Definasi ini membayangkan bahawa polisi mestilah berdasarkan datadata saintifik. Polisi kependudukan mempunyai 3 elemen penting iaitu fertiliti, mortaliti dan migrasi yang menentukan kadar pertumbuhan, struktur seks-umur dan komposisi penduduk serta distribusi penduduk. Dalam ertikata yang mudah, polisi kependudukan boleh dilihat sebagai ikhtiar untuk merubah saiz, struktur dan distribusi sesuatu populasi. Tetapi dewasa ini, kebanyakan polisi kependudukan hanya berurusan dengan fertiliti kerana masalah yang paling ketara di kalangan negara-negara sedang membangun ialah masalah terlalu ramai keluarga yang besar. Namun begitu, selalunya ia didefinisikan menurut dua pendapat. Pendapat pertama ialah polisi kependudukan melibatkan semua tindakan atau ikhtiar yang dibuat sama ada secara lansung atau tidak dan tindakan-tindakan tersebut boleh merubah corak sesuatu populasi. Contohnya seperti usaha mempertingkatkan kadar literasi, mempertingkatkan status wanita, mempermudahkan perkhidmatan penjagaan kanak-kanak dan lain-lain. Dengan kata lain, ia merangkumi aktiviti-aktiviti kerajaan yang mempengaruhi corak sesuatu populasi. Pendapat kedua pula menyatakan polisi kependudukan hanya merangkumi usaha-usaha yang dinyatakan secara jelas bertujuan untuk merubah saiz dan komposisi sesuatu populasi. Sebagai contoh ialah tindakan undang-undang, program-program pentadbiran dan lain-lain tindakan kerajaan yang bertujuan untuk merubah tren populasi semasa untuk kebaikan atau kepentingan nasional. Dengan kata lain populasi kependudukan bolehlah dikatakan sama ada sebagai polisi kependudukan

3 Buletin Kesihatan Masyarakat Jilid yang jelas atau pun tindakan-tindakan kerajaan bersesuaian bagi menangani masalah-masalah kependudukan. Menurut Corsa dan Oakley, polisi kependudukan ialah tindakantindakan kerajaan yang mempengaruhi atau cuba mempengaruhi keseimbangan antara kelahiran, kematian dan migrasi di kalangan manusia. Polisi kependudukan diketahui mempengaruhi proses demografi. Kesan secara lansung dapat dilihat apabila berlaku perkara-perkara seperti peningkatan tahap minima umur berkahwin, dorongan ekonomi sebagai ganjaran atau hukuman bagi mereka yang berkeluarga kecil atau besar, melancarkan program membasmi gejala penyakit secara besarbesaran, menyekat atau menggalakkan migrasi antarabangsa dan lainlain. Jika perkara di atas menjadi polisi sesebuah negara, secara lansung ia akan merubah demografi negara tersebut. Kesan secara tidak lansung pula, ialah apabila kerajaan menggalakkan perkembangan pendidikan primer atau sekunder, peningkatan pengambilan wanita di dalam sektor pekerjaan, cuti bersalin bergaji, memberi bantuan kewangan dalam penjagaan anak-anak, memberi elaun keluarga atau elaun perumahan dan pelbagai lagi. Tindakan-tindakan sebegini umpamanya boleh dengan secara tidak lansung menggalakkan orang mempunyai lebih ramai anak. Dari segi pengkelasan polisi kependudukan, ia dikategorikan kepada: i) Polisi fertiliti atau polisi reproduksi - peningkatan atau pengurangan kadar kelahiran sama ada bertujuan untuk meningkatkan atau mengurangkan kadar tersebut secara universal atau secara pilihan tertentu bagi merubah saiz populasi. ii) Polisi kesihatan - untuk mengurangkan kadar mortaliti dan morbiditi. iii) Polisi urbanisasi atau migrasi - untuk mencapai satu tahap distribusi penduduk yang lebih rasional atau untuk merubah saiz atau komposisinya. iv) Polisi keluarga dan kebajikan - untuk meningkatkan kesejahteraan individu dan keluarga dari aspek seperti perkahwinan dan perceraian, penjagaan anak, cuti bersalin, keselamatan hari tua dan lain-lain lagi. Kesemua pengkelasan polisi ini, secara langsung atau tidak dapat mempengaruhi demografi sesuatu negara.

4 30 Buletin Kesihatan Masyarakat Jilid /,6,.(3(1'8'8.$1',1(*$5$1(*$5$ $6($1ª Dalam bahagian ini kita akan melihat dari aspek sejarah, pelaksanaan serta perubahan polisi-polisi kependudukan di negara-negara Singapura, Malaysia, Thailand, Indonesia, Filipina dan Brunei. 6LQJDSXUD Singapura merupakan sebuah negara yang kecil dan sejak awal lagi terlibat dengan masalah-masalah kependudukan dunia. Kerajaan Singapura telah mengambil langkah-langkah yang lebih serius berbanding negara-negara ASEAN yang lain. Malahan Singapura menjadi contoh bagaimana nekadnya satu kerajaan dalam menangani isuisu polisi awam. Sebagai hasilnya Singapura telah mengalami transisi demografi yang sungguh pesat. Di dalam dasar 1972, Singapura telah menggunakan pelbagai cara untuk mencapai matlamatnya - 2-child family norm. Singapura telah mengimplementasikan polisi kependudukannya menurut beberapa langkah seperti yang dicadangkan oleh Berelson iaitu : i. Lembaga Perancang Keluarga dan Penduduk Singapura telah membuat kempen-kempen secara besar-besaran melalui media massa mengenai polisi menggalakkan hanya 2 orang anak bagi satu keluarga. Lembaga tersebut bekerjasama dengan Kementerian Pendidikan dalam memperkenalkan pendidikan mengenai kependudukan didalam kurikulum sekolah. ii. Pengembangan program sukarela. Memberi perkhidmatan-perkhidmatan perancang keluarga secara mudah dan percuma serta menyediakan kemudahan-kemudahan perkhidmatan pengguguran dan pemandulan. iii. Merubah moral atau institusi sosial. Menggalakkan wanita di dalam sektor pekerjaan serta meningkatkan tahap umur perkahwinan. iv. Memberi galakan:

5 Buletin Kesihatan Masyarakat Jilid a) Polisi materniti - Peningkatan kadar bayaran bersalin di hospital kerajaan mengikut saiz keluarga. Bagi keluarga yang besar maka bayarannya pun besar. Sebagai contoh, untuk kelahiran anak yang pertama kadar bayaran di wad yang paling murah ialah 60 ringgit tetapi bagi anak yang ketiga dan seterusnya ialah sebanyak 300 ringgit. - Yuran bersalin akan dimansuhkan jika seseorang wanita bersetuju untuk dimandulkan selepas bersalin. - Cuti bersalin tidak akan diberi untuk kelahiran yang ketiga dan seterusnya. Polisi ini juga adalah sebahagian daripada polisi Kementerian Buruh dan ianya digunakan untuk kedua-dua sektor kerajaan dan swasta. Walau bagaimana pun bagi wanita yang dimandulkan selepas bersalin, mereka akan diberi cuti bersalin seperti biasa. - Yuran untuk lawatan antenatal di klinik-klinik kerajaan bagi wanita yang belum mempunyai dua orang anak yang hidup ialah sebanyak S$ 2.50 bagi setiap lawatan. Bagi mereka yang tidak termasuk di dalam kategori ini akan dikenakan bayaran sebanyak $ setiap lawatan. b) Polisi Pendidikan - Keutamaan untuk memilih sekolah yang baik akan diberikan kepada anak yang dimandulkan sebelum berumur 40 tahun dan sebelum kelahiran anak yang ketiga. Keutamaan memilih sekolah ini diberi juga kepada anak yang pertama dan kedua dengan syarat ibu atau bapa anak-anak tersebut telah dimandulkan sebelum berumur 40 tahun. Namun begitu, sekolah yang diberi bukanlah sekolah yang paling baik. c) Polisi Cukai Pendapatan - Pemotongan cukai pendapatan tidak akan diberi kepada anak yang keempat dan seterusnya. - Wanita yang bekerja disektor tertentu akan diberikan pemotongan cukai pendapatan yang lebih menguntungkan. d) Polisi Perumahan

6 32 Buletin Kesihatan Masyarakat Jilid Saiz keluarga yang besar tidak lagi menjadi syarat utama untuk mendapat peruntukan perumahan awam. Bagi mereka yang mempunyai anak seramai 3 orang atau kurang dibenarkan menyewa bilik kepada orang lain. e) Polisi-polisi lain - Kakitangan kerajaan sama ada lelaki atau perempuan akan diberi cuti bergaji selama tujuh hari jika mereka dimandulkan. - Perkhidmatan pengguguran dan pemandulan diberi secara kadar subsidi dan diperolehi pada bila-bila waktu. v. Secara kekerasan Ini ialah melalui kuasa negara dan selalunya terhadap isu-isu imigrasi. Contohnya pemegang permit-kerja yang bukan warganegara Singapura, yang berpendapatan kurang daripada jumlah tertentu dan mengahwini rakyat Singapura mesti berjanji akan dimandulkan selepas mendapat anak kedua. Oleh kerana Singapura benar-benar menjalankan polisipolisi ini, ia telah mencapai kadar penggantian fertiliti yang mendatar (replacement-level fertility) dalam tahun Antara sebab mengapa Singapura boleh mencapai tahap ini dengan begitu cepat ialah komitmen kerajaan yang tinggi dimana terdapat kerjasama yang amat erat antara agensi-agensi kerajaan. Empat belas tahun kemudian lahir pula keadaan bertentangan dengan dasar 1972 dahulu. Pemimpin-pemimpinnya mula memberitahu rakyatnya Jangan berhenti setakat dua. Jadikannya tiga, empat atau lima jika kamu mampu. Perubahan ini disebabkan jumlah penduduk yang semakin berkurangan dengan bilangan penduduk tua melebihi penduduk muda. Ahli-ahli ekonomi berkata penduduk republik itu akan menjadi tiga juta pada tahun 2020 dan kemudiannya akan menurun. Ini akan menyebabkan masalah ekonomi dan sosial. Pada tahun 1986, sebagai ikhtiar menggalakkan penduduk mempunyai ramai anak, kerajaan menubuhkan jawatan-kuasa di peringkat tertinggi untuk meninjau soal-soal penjodohan, perumahan, perpindahan dan pembangunan kanak-kanak. Antara langkah-langkah yang dicadangkan ialah : a) Unit Pembangunan Sosial (sebuah agensi kerajaan) ditugaskan mencari jodoh bagi siswazah dan pelajar lulusan A-Level yang

7 Buletin Kesihatan Masyarakat Jilid masih bujang serta mempengaruhi sikap anak-anak muda dan ibubapa mereka mengenai perkahwinan dan hidup berkeluarga. b) Unit itu juga ditugaskan untuk memikirkan kemungkinan melonggarkan undang-undang imegresen bagi memudahkan orang asing yang berkelayakan serta berkemahiran menetap di Singapura dan berkahwin dengan rakyat Singapura. c) Memberi cuti bersalin tanpa gaji selain cuti bersalin dua bulan yang sedia berjalan. d) Cuti menjaga anak kepada ibu-bapa yang bekerja (selain cuti tahunan). e) Memastikan wanita yang sedang cuti bersalin tidak hilang kekananan-nya apabila kembali bekerja dan kenaikan pangkat tidak terjejas. f) Memberi kelonggaran cukai untuk anak-anak. g) Memberi rebet bagi perbelanjaan penjagaan kanak-kanak. h) Memansuhkan undang-undang pengguguran anak. i) Menyediakan pusat dimana wanita yang mengandung anak yang tidak diperlukan dijaga dan anak yang dilahirkan diberi kepada keluarga angkat. Jadual 1 Kadar kelahiran kasar ( ) per 1000 populasi di Singapura. Tahun Kadar Kelahiran Kasar Dari rajah di atas, didapat tahun 1878 hingga 1940 kadar kelahiran kasar meningkat. Pada tahun 1941 hingga 1950, kadarnya menurun akibat peperangan dunia kedua. Tahun 1951 hingga 1960 kadarnya naik

8 34 Buletin Kesihatan Masyarakat Jilid kembali akibat baby boom selepas perang. Tetapi pada tahun-tahun 1971 hingga 1975, kadar kelahiran kasar menurun dengan pesatnya akibat dasar kependudukan Sehingga kini Singapura menggalakkan rakyatnya mempunyai lebih dari dua anak. 0DOD\VLD Sehingga awal tahun 1960 an, tiada polisi kerajaan yang jelas mengenai kependudukan. Pada waktu itu pandangan umum ahli-ahli ekonomi ialah peningkatan penduduk yang cepat boleh membawa kebaikan bagi pertumbuhan ekonomi. Pada akhir tahun 1962, pertumbuhan penduduk pada waktu itu ialah sebanyak 3.0% setahun dan merupakan satu pertumbuhan yang tinggi. Dalam waktu itu juga terdapat langkah-langkah yang diambil untuk mempertingkatkan status kesihatan rakyat, dengan memberi penekanan terhadap langkah-langkah pencegahan dan pengubatan. Disini dapat dikatakan bahawa langkah-langkah yang telah dibuat merupakan polisi kependudukan yang tidak dinyatakan secara terang-terang. Pada Rancangan Malaysia Pertama dibentuk pada tahun 1965, kerajaan telah memperkenalkan suatu matlamat penting, iaitu untuk mengurangkan kadar kelahiran nasional. Matlamat ini adalah selaras dengan matlamat untuk meningkatkan pendapatan per kapita. Selaras dengan ini, kerajaan telah menjadikan program untuk perancang keluarga sebagai polisi nasional dan seterusnya membentuk Lembaga Perancang Keluarga Nasional melalui akta Parlimen. Tiga objektif lembaga ini ialah : a) mengurangkan kadar pertumbuhan penduduk daripada 3 peratus pada tahun 1966 kepada 2 peratus pada tahun Ini dicapai dengan mengurangkan kadar kelahiran dari 37.3 peratus pada tahun 1966 kepada 26 peratus pada tahun 1985 dan menurunkan kadar kematian dari 7.6 peratus pada tahun 1966 kepada 6 peratus pada tahun b) membantu meningkatkan usaha kerajaan untuk meningkatkan pendapatan per kapita dari $ 950 kepada $ dalam masa 20 tahun. c) mempertingkatkan taraf kesihatan dan kebajikan keluarga melalui perkhidmatan dan aktiviti keibu-bapaan. Pada tahun 1966, melalui akta Parlimen, lembaga ini telah diberi fungsi yang lebih besar seperti menjalankan kajian, membentuk polisi

9 Buletin Kesihatan Masyarakat Jilid serta cara untuk mempromosi menyebarkan program dan pengetahuan tentang perancang keluarga. Melalui Rancangan Malaysia setiap 5 tahun itulah, objektif untuk menurunkan kadar pertumbuhan penduduk dicapai : Jadual 2 Kadar penurunan pertumbuhan penduduk Rancangan Malaysia Rancangan Malaysia Pertama Rancangan Malaysia Kedua Rancangan Malaysia Ketiga Rancangan Malaysia Keempat Jangka masa rancangan Penurunan kadar pertumbuhan penduduk (%) Walau bagaimanapun pada tahun 1984, Perdana Menteri membuat cadangan mengenai Dasar Baru Penduduk Negara iaitu Malaysia harus mencapai bilangan penduduk 70 juta orang pada tahun Polisi ini bertentangan dengan polisi sebelum ini. Bagi menjayakan polisi baru ini sinario yang diberi ialah melambatkan penurunan fertiliti iaitu dengan mengurangkan kadar fertiliti total sebanyak 0.1% setiap 5 tahun. Ini bertujuan untuk mencapai Replacement Level Fertility 2.05 anak menjelang tahun Dengan ini populasi akan stabil pada 70 juta orang menjelang Untuk menjayakan dasar ini, pelbagai polisi lain ditekankan. Namun begitu polisi-polisi ini tidaklah sekeras polisi yang telah dijalankan di Singapura. Di Malaysia, terdapat langkah-langkah yang boleh dikatakan menggabungkan kedua-dua polisi kategori primer dan sekunder. Antaranya : a) Di bawah Skim Keselamatan Sosial, suatu tabungan diadakan bagi pekerja bergaji dan bagi pekerja domestik mereka berhak menyumbang secara sukarela. b) Rancangan Malaysia kelima menekankan tentang penjagaan kesihatan dari aspek pencegahan, promosi dan pengubatan terutama bagi mereka yang tinggal di luar bandar. c) Kerajaan telah memberhentikan kempen pengurangan anak dan sebaliknya telah menggalakkan ramai anak. Strateginya ialah untuk

10 36 Buletin Kesihatan Masyarakat Jilid mengurangkan penurunan kadar pertumbuhan penduduk dengan melambatkan bermulanya replacement level fertility dari tahun 2035 kepada tahun d) Memanjangkan cuti bersalin bergaji bagi kakitangan awam dari 3 kepada 5 orang anak. e) Bagi keluarga yang mempunyai ramai anak, mereka mendapat faedah cukai pendapatan. f) Penggalakkan berkahwin pada umur muda, mengadakan perkhidmatan-perkhidmatan penjagaan anak yang lebih baik. g) Kerajaan bercadang membina lebih banyak rumah kos rendah bagi memenuhi kehendak mereka yang berkeluarga besar. h) Pengawalan kelahiran memberi penekanan terhadap kesedaran hubungan kekeluargaan dan kebajikan. i) Pengguguran hanya dibenarkan jika kandungan tersebut mengancam nyawa ibu. j) Pemandulan dibenarkan jika individu tersebut telah berpuas hati dengan jumlah anak dan umur serta mempunyai kebenaran bertulis dari ke dua-dua pasangan. k) Mengeluarkan pas sempadan bagi mereka yang ingin memasuki Malaysia. i) Meningkatkan pembangunan di kawasan luar bandar untuk mengurangkan jurang perbezaan di antara penduduk bandar dan luar bandar. m) Meningkatkan penglibatan wanita di sektor pekerjaan dan menjaminkan kesamaan hak untuk wanita. n) Umur minima berkahwin bagi wanita bukan Islam dari segi undang-undang ialah 18 tahun. Dari aspek migrasi pula, polisi sewaktu penjajahan dicampur dengan sejarah pembangunan dalam perlombongan serta penanaman getah telah membantu mempertingkatkan pertumbuhan penduduk di Malaysia sebelum perang dunia kedua. Selepas perang, polisi imigrasi lebih ke arah menyekat pendatang dari luar. Tetapi sehingga ke hari ini masalah pendatang haram masih melanda negara kita. Polisi kependudukan Malaysia kini menuju ke arah peningkatan fertiliti tetapi pada tahap atau kadar yang lebih perlahan. Perubahan sosioekonomi dan program perancang keluarga menyebabkan fertiliti dan seterusnya kadar pertumbuhan penduduk susut dengan cepatnya. Oleh

11 Buletin Kesihatan Masyarakat Jilid itu untuk mendapatkan saiz penduduk 70 juta orang, kejatuhan fertiliti perlulah diperlahankan. 7KDLODQG Walau pun negara Thailand telah lama wujud, namun rekod-rekod mengenai kependudukan Thailand hanya boleh didapati diawal abad ke 20. Perkembangan polisi kependudukan Thailand boleh dibahagikan kepada dua peringkat : a) Polisi pronatalis - sebelum tahun b) Polisi antinatalis - bermula dari tahun ROLVL3URQDWDOLV i) Tahun 1914 Thailand hanya mempunyai 8 juta penduduk manakala negaranya merupakan sebuah negara yang besar. Oleh itu, untuk mempromosikan polisi kerajaan yang ingin menambah penduduk dengan menurunkan jumlah kematian, maka sebuah Perkhidmatan Kesihatan Awam dibentuk. ii) Tahun 1942 Perdana Menteri Thailand membuat kenyataan bahawa Thailand memerlukan 100 juta penduduk untuk mendapat kekuatan antarabangsa. Sebuah komiti ditubuhkan bagi menggalakkan perkahwinan awal. iii) Tahun 1959 Misi ekonomi bank dunia buat pertama kali mencadangkan agar Thailand memulakan polisi antinatalist memandangkan pertumbuhan penduduknya yang pesat. Kerajaan Thailand mengarahkan kajian kependudukan dijalankan. iv) Tahun Majlis Kajian Nasional mengadakan seminar kependudukan nasional. v) Tahun 1964

12 38 Buletin Kesihatan Masyarakat Jilid Satu kajian menunjukkan wanita disuatu daerah berminat untuk mempelajari tentang perancang keluarga. vi) Tahun 1965 Universiti Chulalongkorn membuka klinik perancang keluarga yang pertama, yang selepas itu menjadi salah sebuah klinik IUD terbesar di dunia. vii) Tahun 1966 Dua buah Pusat Kajian Penduduk dibentuk di dua buah universiti (Chulalongkorn dan Mahidol). viii) Tahun 1968 Lembaga Pembangunan Ekonomi Nasional membentuk Unit Kependudukan dibawah Bahagian Perancangan Tenaga manusia. 3ROLVL$QWLQDWDOLV Pada tahun 1970, kerajaan Thailand mengumumkan polisi yang menyokong pengawalan kelahiran. Tetapi hanya pada tahun 1972, polisi tersebut menjadi polisi nasional dimana ia dimasukkan ke dalam Perancangan Ekonomi dan Perkembangan Sosial Nasional. Objektifnya, seperti yang dimasukkan ke dalam Rancangan Lima Tahun yang ketiga adalah : a) Untuk menurunkan kadar tahunan pertumbuhan penduduk dari 3% kepada 2.5% pada penghujung tahun b) Memberi pendidikan mengenai konsep perancangan keluarga terutama kepada mereka yang tinggal di luar bandar, memotivasikan mereka supaya mengamalkan perancang keluarga dan memastikan perkhidmatan tersebut boleh di dapati di seluruh negara. c) Untuk menggabungkan aktiviti perancang keluarga dengan perkhidmatan ibu dan anak. Kementerian Kesihatan Awam mempunyai hubungan yang baik dengan lain-lain agensi dan kementerian. Kerajaan juga telah mengambil langkah kehadapan dengan memperkenalkan pelajaran pendidikan

13 Buletin Kesihatan Masyarakat Jilid kependudukan di sekolah-sekolah melalui Polisi Pendidikan Kependudukan pada tahun Pada tahun 1977 hingga 1981 Rancangan Lima Tahun yang keempat membuat objektif untuk menurunkan kadar pertumbuhan penduduk dari 2.5% kepada 2.1% setiap tahun. Selain ini, sasaran penerima perancang keluarga ialah 3.03 juta sehingga penghujung Pada tahun 1982 hingga 1986 merupakan jangkamasa Perancangan Ekonomi dan perkembangan Sosial Nasional yang ke lima. Ia bertujuan menurunkan kadar pertumbuhan penduduk kepada 1.5% di penghujung 1986, meningkatkan jumlah penerima perancang keluarga kepada 4.6 juta. Untuk mencapai matlamat ini, 4 polisi utama ditekankan : a) Perancang Keluarga b) Langkah-langkah serta insentif yang sah menurut undang-undang. c) Pendidikan Kependudukan d) Aktiviti penduduk yang bercirikan informasi, pendidikan dan komunikasi. Rajah berikut menunjukkan kadar pertumbuhan penduduk di Thailand dari tahun 1919 hingga Jadual 3 Kadar pertumbuhan penduduk (%). Tahun Kadar Pertumbuhan Penduduk tahunan ( %) Dari rajah di atas didapati selepas 1970 kadar pertumbuhan penduduk menurun dengan cepat. Ini akibat sokongan kerajaan dalam pengawalan kelahiran.,qgrqhvld

14 40 Buletin Kesihatan Masyarakat Jilid Dari aspek sejarah, pengawalan kependudukan Indonesia yang tidak seimbang boleh di bahagikan kepada dua peringkat : a) Masa silam (sewaktu pemerintahan Belanda ) b) Masa kini (selepas kemerdekaan - selepas 1945) 3ROLVL3HQMDMDK Semenjak tahun dan , pihak British dan Belanda telah menjangkakan kemungkinan Jawa mempunyai penduduk yang terlalu ramai. Di masa itu lagi telah timbul idea-idea mengenai migrasi keluar penduduk dari kepulauan Jawa kepada kepulauan-kepulauan Indonesia yang lain. Pada tahun 1905, pihak Belanda mencadangkan penggalakan pendidikan, pengaliran dan pengeluaran penduduk dari Jawa sebagai formula asas untuk pembangunan Indonesia. Sebagai langkah pertama mereka menempatkan semula orang-orang Belanda di Jawa Tengah ke Selatan Sumatra. Polisi Belanda mempunyai dua objektif utama iaitu mengurangkan penduduk di Jawa dan meningkatkan tahap ekonomi penduduk asal. Antara usaha yang dijalankan oleh pihak Belanda ialah mewujudkan program-program yang menggalakkan migrasi seperti : a) Budgetary Colonization Scheme - perpindahan ditanggung oleh kerajaan. b) Banking Credit Colonization Scheme - pinjaman diberi oleh pihak bank dan dibayar kembali dalam masa 10 tahun. c) Upah Bawon Colonization Scheme - Penghijrahan keluar dari Jawa secara sukarela kerana tertarik dengan ganjaran mendapat tanah percuma dan bekerja dibawah mereka yang sudah kukuh ekonominya. Melalui skim ini ramai penduduk Jawa telah berpindah. Pihak pemerintahan Belanda meneruskan polisi begini sehinggalah kedatangan Jepun ke Indonesia pada tahun ROLVLVHOHSDV Apabila Jepun menakluki Indonesia pada tahun 1942, banyak program kependudukan berakhir. Namun begitu, program-program sebegini masih

15 Buletin Kesihatan Masyarakat Jilid diteruskan seperti Indonesian Transmigration Policies. Pada tahun 1969 hingga 1983, Presiden Soeharto melancarkan Rancangan Pembangunan Lima Tahun, yang mana merangkumi penggalakan migrasi secara spontan. Program Perancang Keluarga dimulakan secara penuh pada tahun Ini merupakan satu program yang berjaya dan pada akhir tahun 1978, 11 juta penerima baru didapati. Dari jumlah ini 90% adalah dari daerah Jawa-Bali. Kejayaan program perancang keluarga di Indonesia adalah hasil komitmen yang diberikan oleh kerajaan, BKKBN dan pihak-pihak swasta. Malahan isteri Presiden sendiri merupakan seorang yang telah memberi komitmen yang kuat pada rancangan ini. )LOLSLQD Bagi penduduk Filipina, konsep merancang keluarga bukanlah merupakan konsep yang baru. Malahan pada abad ke dua belas, pemerintah kepulauan Visayan mempraktikkan polisi hanya mereka yang berupaya menanggung satu atau lebih keluarga sahaja yang boleh berpoligami dan mempunyai seramai mana anak yang dikehendaki. Mereka yang miskin mesti menghadkan jumlah anak kepada dua sahaja dan anak yang seterusnya akan dibunuh atau dibuang ke sungai. Pada abad ke 15, pengajaran tentang seks diberi kepada anak-anak perempuan bagi menyediakan mereka untuk menjadi wanita. Sesiapa yang engkar akan dibunuh sama ada dikerat-kerat atau dibuang kepada buaya. Dalam tahun 1920, mubaligh methodist memperkenalkan cara moden merancang keluarga. Mereka kemudiannya disertai oleh kumpulan Presbyterian, Congregational dan Protestant. Pada tahun 1965 mereka bergerak di bawah Pergerakan Perancangan Keibubapaan Filipina (FPOP). Pada tahun 1969, pihak Katolik dan Protestan bergabung dari aspek perancang keluarga dengan membentuk Organisasi Perancang Keluarga Filipina. Beberapa tahun kemudian mereka disertai oleh ahli masyarakat, pelbagai persatuan dan organisasi, bahagian kejururawatan dan kedoktoran serta agensi-agensi kerajaan dan swasta. Selain FPOP terdapat 25 kumpulan sukarela yang bergerak kearah menurunkan kadar fertiliti. Di pihak kerajaan pula, mereka lebih kepada berpendirian pronatalis. Ini kerana terdapat banyak tanah yang tidak diusahakan dan

16 42 Buletin Kesihatan Masyarakat Jilid kekurangan informasi yang tepat tentang saiz dan kadar pertumbuhan penduduk. Polisi sebegini menyebabkan terdapatnya faedah-faedah seperti potongan cukai pendapatan bagi keluarga yang besar, cuti bergaji selepas bersalin dan lain-lain. Pada tahun 1962, Yayasan Ford bersama Universiti Filipina mengkaji kependudukan Filipina. Pada tahun 1965, hasil kajian tersebut di bincang dan didapati jika kadar fertiliti sebegini berterusan, penduduk Filipina akan mencapai 111 juta di penghujung abad ini. Pada tahun 1970, presiden Marcos mengumumkan perancang keluarga sebagai polisi nasional. Tugas kerajaan dibahagikan kepada tiga : a) Pendidikan tentang pentingnya pengawalan penduduk. b) Memberi pengetahuan mengenai teknik-teknik perancang keluarga. c) Menyediakan kemudahan perancang keluarga terutama di luar bandar. Lembaga Kependudukan mereka disertai oleh pihak kerajaan, universiti, swasta dan yayasan-yayasan. Polisi kependudukan Filipina ini melibatkan banyak agensi, tiada paksaan, berintegrasi dan terdapat perkongsian antara pihak swasta dan awam. Klinik-klinik yang dibina lebih banyak dijalankan oleh pihak swasta dari pihak kerajaan dan kaedah-kaedah yang diberi kebanyakannya secara percuma. Lembaga ini juga melancarkan program pendidikan lima tahun dimana pendidikan kependudukan menjadi kurikulum di sekolah. Penekanan lain ialah di dalam memberi latihan pada kakitangan, kajian kependudukan serta pelbagai aktiviti yang akan menjuruskan penduduk kearah konsep keluarga kecil hidup lebih selesa. Di pihak Katholik pula, mereka hanya mengizinkan kaedah rhythm. Bagi mereka kegagalan menjaga rakyat dengan baik bukanlah disebabkan oleh penambahan penduduk tetapi disebabkan oleh sifat tamak dan ketidak-adilan. Sehingga tahun 1970, 248 klinik memberikan perkhidmatan perancang keluarga dan kebanyakannya di bandar-bandar besar. Di sebalik program perancangan keluarga yang dijalankan, kajian menunjukkan dari aspek praktikal, penggunaan kaedah-kaedah yang berkesan berkurangan. Oleh itu semenjak tahun 1970, arahan-arahan dikeluarkan iaitu, a) Semua rakyat Filipina, semua universiti, kolej, sekolah, pejabat kerajaan, media massa, pihak keagamaan dikehendaki

17 Buletin Kesihatan Masyarakat Jilid mempromosikan konsep kebajikan keluarga, keibubapaan yang bertanggungjawab dan perancang keluarga. b) Surat Presiden kepada kementerian Pendidikan dan Kebudayaan, mengarahkan agar mengintegrasikan perancang keluarga ke dalam kurikulum mereka. c) Pada tahun 1973, cuti bergaji selepas bersalin hanya di beri kepada anak pertama hingga anak keempat. d) Pihak perindustrian dikehendaki menyediakan perkhidmatan perancang keluarga kepada pekerja mereka. e) Pemandulan sama ada perempuan atau lelaki diterima sebagai satu cara perancang keluarga. Namun begitu pengguguran tidak diterima dan dihalang sama sekali. Pada tahun 1978, kadar pertumbuhan penduduk menurun dari 3.01% kepada 2.66%. Kajian juga menunjukkan jumlah anak yang dipunyai oleh keluarga Filipina berkurangan. Dari pelunjuran yang dibuat, dijangkakan purata jumlah anak akan menjadi 3 dan bukan 6 pada tahun Kerajaan juga mengharapkan penurunan kadar pertumbuhan penduduk kepada 2.0 % di penghujung abad ke dua puloh. %UXQHL Dalam banci penduduk tahun 1991, terdapat seramai 260,000 penduduk. Seperti negara lain Brunei juga melalui perubahan demografi seperti peningkatan umur berkahwin, penglibatan wanita dalam sektor pekerjaan dan lain-lain. Bagi negara Brunei, tiada polisi kependudukan bagi pengawalan pertumbuhan penduduk. 3(5%,1&$1*$1 Perubahan penduduk disebabkan oleh tiga faktor demografi iaitu fertiliti, mortaliti dan migrasi. Pertambahan penduduk yang berlaku hasil daripada perbezaan di antara kelahiran dan kematian dinamakan pertambahan semulajadi. Masalah peningkatan fertiliti sering menjadi perdebatan dalam pengawalan jumlah penduduk. Sebagaimana diketahui terdapat dua ideologi mengenai pengawalan jumlah penduduk. Ideologi pertama (lebih memirip prinsip

18 44 Buletin Kesihatan Masyarakat Jilid Malthusian) iaitu pertumbuhan ekonomi tidak boleh dicapai tanpa pengawalan pertumbuhan penduduk. Menurut Malthus, selagi terdaya, manusia akan menurut naluri semulajadi mereka iaitu membiak, kerana penduduk bertambah secara geometrik manakala sumber makanan menambah secara arithmetik. Ideologi yang kedua pula, mengatakan pertambahan penduduk adalah baik untuk pertumbuhan ekonomi. Lebih ramai manusia akan menghasilkan peningkatan keperluan sumber dan ini bertindak sebagai ransangan untuk pemikir-pemikir yang inovatif, lebih produktif dan maju ke hadapan. Lebih ramai penduduk akan menghasilkan ramai tenaga buruh. Apa jua ideologinya, kependudukan dan kesihatan adalah berkait rapat dan seterusnya berkaitan dengan pertumbuhan ekonomi. Tujuan utama polisi kependudukan ialah untuk mencapai peningkatan penduduk yang akan menjaminkan kualiti kehidupan yang lebih baik tanpa mengancam sumber-sumber asas generasi akan datang. Kadang-kadang keputusan yang dibuat sukar untuk dilaksanakan. Di dalam sebuah dunia yang ideal dimana keputusan pasangan untuk melahirkan anak akan menjadikan penduduk dunia mempunyai kualiti kehidupan yang optima, maka kita tidak memerlukan polisi kependudukan. Tetapi malangnya keputusan-keputusan yang dibuat oleh pasangan-pasangan lazimnya mengancam kebebasan dan kesejahteraan penduduk. Kualiti kehidupan dalam masyarakat, pendidikan, peluang pekerjaan, kestabilan politik sedikit sebanyak ditentukan oleh prosesproses demografi. Dan proses-proses ini sebaliknya menggambarkan keputusan-keputusan yang telah diambil oleh pasangan-pasangan di masa lalu. Dahulu, polisi kependudukan dikait-rapat dengan perancang keluarga. Tetapi dapat dilihat bahawa perancang keluarga hanya sebagai satu cara yang diguna ramai sebagai satu cara mengawal populasi. Di hampir kesemua negara-negara yang kita lihat polisinya, terdapat perancang keluarga di dalam program mereka. Namun begitu polisi sesuatu negara tidak boleh disamakan dengan negara yang lain kerana keadaan struktur negara, sistem pemerintahan, ekonomi masing-masing adalah berbaza. Sebagai contoh, Singapura ialah sebuah negara yang kecil dan telah melalui polisi-polisi yang tegas dan telah mencapai tahap yang boleh dikatakan negara maju, namun segala polisi yang dijalankan di Singapura tidak boleh ditiru langsung di negara

19 Buletin Kesihatan Masyarakat Jilid lain. Tetapi kita boleh mengambil pengajaran daripada kesan polisi Singapura itu $1 Sesuatu polisi kependudukan yang hendak dilaksanakan seharusnya mengambil kira aspek agama, kepercayaan, hubungan kekeluargaan, kepuasan peribadi serta nilai-nilai kehidupan sesuatu masyarakat. Sebagai contoh semasa polisi pemandulan dikuatkuasakan, tentu ramai yang telah dimandulkan. Bagaimana pula setelah polisi tersebut ditukar haluannya? Bolehkah mereka yang telah dimandulkan boleh kembali melahirkan anak sebagaimana berubahnya polisi tersebut. Jadi apakah kesan yang timbul akibat polisi sebegini. Kita harus ingat bahawa tidak ada satu polisi pun di dunia ini yang dapat menjamin penyelesaian masalah kependudukan dunia. Dengan itu sesebuah negara seharusnya bertindak berasaskan keadaan setempat dan keperluan negara mereka.

TINDAKAN PIHAK BERKUASA NEGERI DAN PIHAK BERKUASA TEMPATAN TERHADAP KES PELANGGARAN SYARAT GUNA TANAH

TINDAKAN PIHAK BERKUASA NEGERI DAN PIHAK BERKUASA TEMPATAN TERHADAP KES PELANGGARAN SYARAT GUNA TANAH TINDAKAN PIHAK BERKUASA NEGERI DAN PIHAK BERKUASA TEMPATAN TERHADAP KES PELANGGARAN SYARAT GUNA TANAH NUR AINI BINTI IDRIS UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA i TINDAKAN PIHAK BERKUASA NEGERI DAN PIHAK BERKUASA

More information

EVALUATION USABILITY MEASUREMENT INDEX FOR HIGHER EDUCATION INSTITUTE MUHAMMAD ALIIF BIN AHMAD

EVALUATION USABILITY MEASUREMENT INDEX FOR HIGHER EDUCATION INSTITUTE MUHAMMAD ALIIF BIN AHMAD EVALUATION USABILITY MEASUREMENT INDEX FOR HIGHER EDUCATION INSTITUTE MUHAMMAD ALIIF BIN AHMAD A dissertation submitted in partial fulfillment of the requirements for the award of the degree of Master

More information

Bab 2. Polisi e-pembelajaran di IPT Malaysia. Hanafi Atan Mohamed Amin Embi Supyan Hussin. Pengenalan

Bab 2. Polisi e-pembelajaran di IPT Malaysia. Hanafi Atan Mohamed Amin Embi Supyan Hussin. Pengenalan Bab 2 Polisi e-pembelajaran di IPT Malaysia Hanafi Atan Mohamed Amin Embi Supyan Hussin Pengenalan Polisi ialah garis panduan umum yang disediakan untuk mencapai sesuatu hasil, matlamat atau objektif yang

More information

Latihan MyMesyuarat -PENGERUSI- DibentangkanOleh

Latihan MyMesyuarat -PENGERUSI- DibentangkanOleh Latihan MyMesyuarat -PENGERUSI- 1 DibentangkanOleh Versi 20120315 PENGENALAN MyMesyuarat merupakan sistem pengurusan keputusan mesyuarat atas talian dan tanpa menggunakan kertas. Merupakan salah satu produk

More information

TERMINATION OF CONTRACT: ABANDONMENT OF WORK MOHD NUR IMAN AL HAFIZ BIN MOHD JAMIL

TERMINATION OF CONTRACT: ABANDONMENT OF WORK MOHD NUR IMAN AL HAFIZ BIN MOHD JAMIL TERMINATION OF CONTRACT: ABANDONMENT OF WORK MOHD NUR IMAN AL HAFIZ BIN MOHD JAMIL TERMINATION OF CONTRACT: ABANDONMENT OF WORK MOHD NUR IMAN AL HAFIZ BIN MOHD JAMIL A project report submitted in partial

More information

DOKUMEN TIDAK TERKAWAL

DOKUMEN TIDAK TERKAWAL Halaman: 1 / 7 1.0 TUJUAN Arahan kerja ini bertujuan untuk menerangkan tatacara untuk memohon perkhidmatan menembak haiwan liar di Bahagian Keselamatan. 2.0 SKOP Skop arahan kerja ini merangkumi semua

More information

UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA

UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA ISLAMIC BANK EFFICIENCY AND PRODUCTIVITY IN MALAYSIA REZVAN TORABI FEP 2011 9 ISLAMIC BANK EFFICIENCY AND PRODUCTIVITY IN MALAYSIA BY REZVAN TORABI Thesis Submitted to the School

More information

PERATURAN-PERATURAN PERKHIDMATAN KUARANTIN DAN PEMERIKSAAN MALAYSIA (PENGELUARAN PERMIT, LESEN DAN PERAKUAN) 2013

PERATURAN-PERATURAN PERKHIDMATAN KUARANTIN DAN PEMERIKSAAN MALAYSIA (PENGELUARAN PERMIT, LESEN DAN PERAKUAN) 2013 WARTA KERAJAAN PERSEKUTUAN 29 Mac 2013 29 March 2013 P.U. (A) 113 FEDERAL GOVERNMENT GAZETTE PERATURAN-PERATURAN PERKHIDMATAN KUARANTIN DAN PEMERIKSAAN MALAYSIA (PENGELUARAN PERMIT, LESEN DAN PERAKUAN)

More information

AUDIT SYARIAH: TEORI DAN PELAKSANAAN. Azizi Che Seman Akademi Pengajian Islam, Universiti Malaya

AUDIT SYARIAH: TEORI DAN PELAKSANAAN. Azizi Che Seman Akademi Pengajian Islam, Universiti Malaya AUDIT SYARIAH: TEORI DAN PELAKSANAAN Azizi Che Seman Akademi Pengajian Islam, Universiti Malaya Kandungan Pengenalan Proses Audit Syariah Audit Syariah Menurut Rangkakerja Tadbir Urus BNM Kepentingan Audit

More information

UTILITY CONSUMPTION PATTERN AMONG MALAYSIAN ELECTRICITY USERS NURHIDAYAH BT MAHUSIN UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

UTILITY CONSUMPTION PATTERN AMONG MALAYSIAN ELECTRICITY USERS NURHIDAYAH BT MAHUSIN UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA UTILITY CONSUMPTION PATTERN AMONG MALAYSIAN ELECTRICITY USERS NURHIDAYAH BT AHMAD @ MAHUSIN UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA iii UTILITY CONSUMPTION PATTERN AMONG MALAYSIAN ELECTRICITY USERS NURHIDAYAH BT

More information

SPEECH BY COMRADE ASYIFAH RASHID MARSILING BRANCH PEOPLE S ACTION PARTY CONVENTION NOVEMBER 2017 SINGAPORE S PLACE IN THE WORLD

SPEECH BY COMRADE ASYIFAH RASHID MARSILING BRANCH PEOPLE S ACTION PARTY CONVENTION NOVEMBER 2017 SINGAPORE S PLACE IN THE WORLD SPEECH BY COMRADE ASYIFAH RASHID MARSILING BRANCH PEOPLE S ACTION PARTY CONVENTION 2017 19 NOVEMBER 2017 SINGAPORE S PLACE IN THE WORLD Party Chairman, Secretary-General, Comrades, Brothers & Sisters,

More information

JAWAB LISAN DATO' SRI HASAN BIN MALEK [KUALA PILAH]

JAWAB LISAN DATO' SRI HASAN BIN MALEK [KUALA PILAH] No. Soalan: 52 PR-1351-L00611 PEMBERITAHUAN PERTANYAAN BAGI JAWAB LISAN DEWAN RAKYAT MALAYSIA PERTANYAAN JAWAB LISAN DARIPADA DATO' SRI HASAN BIN MALEK [KUALA PILAH] TARIKH 3 APRIL 2017 SO ALAN Dato' Sri

More information

reflective thought is the active, careful and persistent examination of any belief or purported form of knowledge, in the light of the grounds that

reflective thought is the active, careful and persistent examination of any belief or purported form of knowledge, in the light of the grounds that REFLEKSI PENGERTIAN REFLEKSI Pemikiran reflektif ialah pemeriksaan yang dilakukan secara aktif, teliti dan bersungguh terhadap kepercayaan, atau suatu yang didakwa sebagai pengetahuan (ilmu), berdasarkan

More information

KAJIAN KES PORTFOLIO HARTANAH BERBEZA

KAJIAN KES PORTFOLIO HARTANAH BERBEZA BAB LIMA KAJIAN KES PORTFOLIO HARTANAH BERBEZA 5.1 Pengenalan I- merupakan satu instrumen pelaburan berlandaskan syariah yang memberi peluang baru kepada pelabur untuk melabur di dalam hartanah. Kewujudan

More information

A ROBUST ESTIMATION METHOD OF LOCATION AND SCALE WITH APPLICATION IN MONITORING PROCESS VARIABILITY ROHAYU BT MOHD SALLEH

A ROBUST ESTIMATION METHOD OF LOCATION AND SCALE WITH APPLICATION IN MONITORING PROCESS VARIABILITY ROHAYU BT MOHD SALLEH A ROBUST ESTIMATION METHOD OF LOCATION AND SCALE WITH APPLICATION IN MONITORING PROCESS VARIABILITY ROHAYU BT MOHD SALLEH A thesis submitted in fulfilment of the requirements for the award of the degree

More information

Kesan Perubahan Permintaan Minyak Sawit Di Malaysia Terhadap Perubahan Harga Minyak Sayuran Lain

Kesan Perubahan Permintaan Minyak Sawit Di Malaysia Terhadap Perubahan Harga Minyak Sayuran Lain Kesan Perubahan Permintaan Minyak Sawit Di Malaysia Terhadap Perubahan Harga Minyak Sayuran Lain Muhammad Nur Bin Ruhaizad *, Fakulti Ekonomi dan Pengurusan, Universiti Kebangsaan Malaysia, 43600 Bangi,

More information

BORANG PENAMAAN / NOMINATION FORM

BORANG PENAMAAN / NOMINATION FORM BORANG PENAMAAN / NOMINATION FORM No Permohonan/ Polisi Application/ Policy No Pemilik Polisi Policy Owner No. K.P. Pemilik Polisi Policy Owner s I.C. No Sila tandakan di tempat yang berkenaan. Please

More information

WPK 213 Wajah sebenar Psikologi Islam Sifat Psikologi Islam Psikologi Moden Persamaan dan Perbezaan Psikologi Islam & Barat

WPK 213 Wajah sebenar Psikologi Islam Sifat Psikologi Islam Psikologi Moden Persamaan dan Perbezaan Psikologi Islam & Barat DIPLOMA PSIKOLOGI ISLAM DAN KAUNSELING WPK 213 Wajah sebenar Psikologi Islam Sifat Psikologi Islam Psikologi Moden Persamaan dan Perbezaan Psikologi Islam & Barat Pensyarah: Ustazah Nek Mah Bte Batri Master

More information

Perlaksanaan program kerjasama latihan kebombaan bersama Institusi dalam dan luar Negara.

Perlaksanaan program kerjasama latihan kebombaan bersama Institusi dalam dan luar Negara. Perlaksanaan program kerjasama latihan kebombaan bersama Institusi dalam dan luar Negara. Sepanjang tahun 2014, Bahagian Latihan telah melaksanakan beberapa program kerjasama latihan kebombaan. Antaranya

More information

(The Peaceful Coexistence Amongst Religions In Islam)

(The Peaceful Coexistence Amongst Religions In Islam) Jurnal Hadhari 4 (1) (2012) 171-190 wwwukmmy/jhadhari The National University of Malaysia التعايش السلمي بين الا ديان في الا سلام (The Peaceful Coexistence Amongst Religions In Islam) KAMILOV ASKHABALI*

More information

AN INVESTIGATION ON VEHICLE OVERLOADING IN MUAR MELAKA ROAD HAZLINA BINTI MARWAN

AN INVESTIGATION ON VEHICLE OVERLOADING IN MUAR MELAKA ROAD HAZLINA BINTI MARWAN iii AN INVESTIGATION ON VEHICLE OVERLOADING IN MUAR MELAKA ROAD HAZLINA BINTI MARWAN A project report submitted in fulfillment of the requirements for the award of the degree of Master of Engineering (Civil)

More information

MTE3133: Penyelidikan Tindakan

MTE3133: Penyelidikan Tindakan Penyelidikan Tindakan: Konsep & Model MTE3133: Penyelidikan Tindakan Dr. Ng Kok Fu, Jabatan Matematik, IPG-KSAH Rujukan Mills, G. E. (2003). Action research: A guide for teacher researcher (2 nd ed.).

More information

SEISMIC AND PROGRESSIVE COLLAPSE ASSESSMENT OF NEW PROPOSED STEEL CONNECTION IMAN FARIDMEHR

SEISMIC AND PROGRESSIVE COLLAPSE ASSESSMENT OF NEW PROPOSED STEEL CONNECTION IMAN FARIDMEHR i SEISMIC AND PROGRESSIVE COLLAPSE ASSESSMENT OF NEW PROPOSED STEEL CONNECTION IMAN FARIDMEHR A thesis submitted in fulfilment of the requirements for the award of the degree of Doctor of Philosophy (Civil

More information

Tahap Kefahaman Mengenai Wakaf: Kajian Kes di Selangor

Tahap Kefahaman Mengenai Wakaf: Kajian Kes di Selangor Tahap Kefahaman Mengenai Wakaf: Kajian Kes di Selangor AHMAD FATIN BIN MOHAMAD SUHAIMI Kolej Universiti Islam Antarabangsa Selangor ahmadfatin@kuis.edu.my SAFURA BINTI AHMAD SABRI Kolej Universiti Islam

More information

Kajian Tindakan dan Pembangunan Profesional Guru-guru di Malaysia: Cabaran dan strategi

Kajian Tindakan dan Pembangunan Profesional Guru-guru di Malaysia: Cabaran dan strategi Kajian Tindakan dan Pembangunan Profesional Guru-guru di Malaysia: Cabaran dan strategi Faizah Abd Majid Fakulti Pendidikan, Universiti Teknologi MARA, Malaysia faiza404@salam.uitm.edu.my Abstrak Fokus

More information

UTHM/PB/100 6/4/ Jld.2 (1) Tarikh: 02 Januari 2012 PEKELILING BENDAHARI BIL. 1 / 2012

UTHM/PB/100 6/4/ Jld.2 (1) Tarikh: 02 Januari 2012 PEKELILING BENDAHARI BIL. 1 / 2012 PEJABAT BENDAHARI UNIVERSITI TUN HUSSEIN ONN MALAYSIA UTHM/PB/100 6/4/ Jld.2 (1) Tarikh: 02 Januari 2012 PEKELILING BENDAHARI BIL. 1 / 2012 Semua Pengurus Bahagian Universiti Tun Hussein Onn Malaysia YBhg.

More information

vii KANDUNGAN PENGESAHAN PENGAKUAN PENGHARGAAN ABSTRAK ABSTRACT ISI KANDUNGAN SENARAI RAJAH SENARAI JADUAL SENARAI GAMBAR SENARAI LAMPIRAN

vii KANDUNGAN PENGESAHAN PENGAKUAN PENGHARGAAN ABSTRAK ABSTRACT ISI KANDUNGAN SENARAI RAJAH SENARAI JADUAL SENARAI GAMBAR SENARAI LAMPIRAN vii KANDUNGAN PENGESAHAN PENGAKUAN DEDIKASI PENGHARGAAN ABSTRAK ABSTRACT ISI KANDUNGAN SENARAI RAJAH SENARAI JADUAL SENARAI GAMBAR SENARAI LAMPIRAN ii iii iv v vi vii xv xvi xix xx BAB PERKARA MUKA SURAT

More information

Katakunci : kualiti kehidupan, Kolej Tun Dr Ismail (KTDI)

Katakunci : kualiti kehidupan, Kolej Tun Dr Ismail (KTDI) Kepuasan Mahasiswa Mahasiswi Terhadap Kualiti Kehidupan Di Kolej Tun Dr.Ismail Universiti Teknologi Malaysia, Skudai, Johor Hamdan Bin Said & Azaha Bin Abdullah Fakulti Pendidikan, Universiti Teknologi

More information

UNIVERSITI SAINS MALAYSIA EEE 320 MIKROPEMPROSES II

UNIVERSITI SAINS MALAYSIA EEE 320 MIKROPEMPROSES II UNIVERSITI SAINS MALAYSIA Peperiksaan Semester Pertama Sidang Akademik 2010/2011 November 2010 EEE 320 MIKROPEMPROSES II Masa : 2 Jam Sila pastikan bahawa kertas peperiksaan ini mengandungi TUJUH muka

More information

M2-1: Proses Penyelidikan Tindakan MTE3113: PENYELIDIKAN TINDAKAN

M2-1: Proses Penyelidikan Tindakan MTE3113: PENYELIDIKAN TINDAKAN M2-1: Proses Penyelidikan Tindakan MTE3113: PENYELIDIKAN TINDAKAN Kandungan Kuliah Adaptasi model Lewin, 1946 & Laidlaw,1992: Mengenal pasti aspek amalan bagi penambahbaikan Merancang tindakan Melaksana

More information

HENDRA SAPUTRA UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

HENDRA SAPUTRA UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA ESTIMATION AND DISTRIBUTION OF EXHAUST SHIP EMISSION FROM MARINE TRAFFIC IN THE STRAITS OF MALACCA AND SINGAPORE USING AUTOMATIC IDENTIFICATION SYSTEM (AIS) DATA HENDRA SAPUTRA UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

More information

Rab a ban a i Syu y m u u m l Umu m m a -taw a az a u z n a -was a h s o h thi h ya y h a -thu h b u ut u iya y h wal m t u a t g a ha h y a i y rat

Rab a ban a i Syu y m u u m l Umu m m a -taw a az a u z n a -was a h s o h thi h ya y h a -thu h b u ut u iya y h wal m t u a t g a ha h y a i y rat Pemikiran Islam Semasa di Singapura Oleh Ust Mohd Jakfar bin Hj Embek Diploma Pengajian Islam Ciri-Ciri Khusus Dalam Islam Rabbani sudut matlamat dan tumpuan fokus dalam hidup. Syumul (lengkap dan menyeluruh)

More information

Fakta mengenai pemohon kedua lebih kurang sama, melainkan tarikh-tarikh berkenaan berbeza.

Fakta mengenai pemohon kedua lebih kurang sama, melainkan tarikh-tarikh berkenaan berbeza. 1 GOH AH BA & LAU AH KEAT lwn. TIMBALAN MENTERI DALAM NEGERI, MALAYSIA & SATU LAGI MAHKAMAH TINGGI MALAYA, PULAU PINANG ABDUL HAMID MOHAMAD PERMOHONAN JENAYAH NO. 44-17-90 & NO. 44-20-90 6 JULAI 1990 [1990]

More information

MAHKAMAH PERUSAHAAN MALAYSIA NO. KES: 10/4 834/14 ANTARA KOLANDAN A/L RAMASAMY DAN BELTON SDN. BHD. AWARD NO. 981 TAHUN 2017

MAHKAMAH PERUSAHAAN MALAYSIA NO. KES: 10/4 834/14 ANTARA KOLANDAN A/L RAMASAMY DAN BELTON SDN. BHD. AWARD NO. 981 TAHUN 2017 MAHKAMAH PERUSAHAAN MALAYSIA NO. KES: 10/4 834/14 ANTARA KOLANDAN A/L RAMASAMY DAN BELTON SDN. BHD. AWARD NO. 981 TAHUN 2017 Dihadapan : Y.A. DATO' RASIDAH BINTI HJ. CHIK Pengerusi (Bersidang Berseorangan)

More information

BAB 6 KESIMPULAN DAN SARANAN. Sektor pelancongan merupakan satu sektor yang telah lama berkembang sejak

BAB 6 KESIMPULAN DAN SARANAN. Sektor pelancongan merupakan satu sektor yang telah lama berkembang sejak BAB 6 KESIMPULAN DAN SARANAN 6.1 PENDAHULUAN Sektor pelancongan merupakan satu sektor yang telah lama berkembang sejak bermulanya tamadun bangsa. Manusia secara fitrahnya bergerak dari satu tempat ke satu

More information

Kajian Rintis Penerimaan Mualaf Di Selangor Terhadap Aplikasi Smartsolat

Kajian Rintis Penerimaan Mualaf Di Selangor Terhadap Aplikasi Smartsolat Manuscript Submitted : 22 Oct 2017 Accepted : 6 Nov 2017 Published : 25 Nov 2017 Kajian Rintis Penerimaan Mualaf Di Selangor Terhadap Aplikasi Smartsolat Nur Muizz Bin Mohd Salleh, Che Wan Shamsul Bahri

More information

BAB KELIMA KESIMPULAN DAN CADANGAN. agama Islam oleh hanya satu pihak daripada pasangan perkahwinan bukan Islam akan

BAB KELIMA KESIMPULAN DAN CADANGAN. agama Islam oleh hanya satu pihak daripada pasangan perkahwinan bukan Islam akan BAB KELIMA KESIMPULAN DAN CADANGAN 5.0 Kesimpulan Daripada perbincangan yang dibuat, dapatlah disimpulkan bahawa pemelukan agama Islam oleh hanya satu pihak daripada pasangan perkahwinan bukan Islam akan

More information

(The rise of al-ahbash movement and Its Impact in Malaysia) Faculty of Islamic Civilization, Universiti Teknologi Malaysia

(The rise of al-ahbash movement and Its Impact in Malaysia) Faculty of Islamic Civilization, Universiti Teknologi Malaysia Jurnal Hadhari 5 (2) (2013) 103-114 www.ukm.my/jhadhari (The rise of al-ahbash movement and Its Impact in Malaysia) 1 BADLIHISHAM MOHD. NASIR 2 OTHMAN TALIB 3 SULAIMAN IBRAHIM 1 Faculty of Islamic Civilization,

More information

MANUAL PENGGUNA (USER MANUAL) PELUPUSAN ASET/INVENTORI (DISPOSAL ASSET/INVENTORY)

MANUAL PENGGUNA (USER MANUAL) PELUPUSAN ASET/INVENTORI (DISPOSAL ASSET/INVENTORY) MANUAL PENGGUNA (USER MANUAL) JABATAN BENDAHARI PELUPUSAN UPSI (ISO)/BEN/P08/MP03 PINDAAN: 00 TARIKH: 8 JANUARI 2016 Muka surat :1/14 ISI KANDUNGAN BIL PERKARA MUKA SURAT 1.0 Pengenalan 1.1 Pendahuluan

More information

UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA

UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA COMPARISON OF AL- ASHA AND JARIR IN PANEGYRICAL AND SATIRICAL THEMES FAUWAZ BIN EBAU FBMK 0 0 COMPARISON OF AL- ASHA AND JARIR IN PANEGYRICAL AND SATIRICAL THEMES FAUWAZ BIN EBAU

More information

Kualiti Perkhidmatan, Budaya Bekerja Cemerlang dan Perspektif Etika Kerja Islam Dengan Komitmen Pekerja

Kualiti Perkhidmatan, Budaya Bekerja Cemerlang dan Perspektif Etika Kerja Islam Dengan Komitmen Pekerja Kualiti Perkhidmatan, Budaya Bekerja Cemerlang dan Perspektif Etika Kerja Islam Dengan Komitmen Pekerja ZAKIAH BINTI KHOLIB Faculty of Management and Muamalah International Islamic University College Selangor,

More information

Abstract of thesis presented to the Senate of the Universiti Putra Malaysia in fulfillment of the requirement for the degree of Doctor of Philosophy

Abstract of thesis presented to the Senate of the Universiti Putra Malaysia in fulfillment of the requirement for the degree of Doctor of Philosophy Abstract of thesis presented to the Senate of the Universiti Putra Malaysia in fulfillment of the requirement for the degree of Doctor of Philosophy LEARNING EXPERIENCES OF BREAST CANCER SURVIVORS PRACTISING

More information

vii ISI KANDUNGAN BAB TAJUK MUKA SURAT PENGAKUAN PENGHARGAAN ABSTRAK ABSTRACT SENARAI JADUAL SENARAI RAJAH SENARAI SINGKATAN SENARAI LAMPIRAN

vii ISI KANDUNGAN BAB TAJUK MUKA SURAT PENGAKUAN PENGHARGAAN ABSTRAK ABSTRACT SENARAI JADUAL SENARAI RAJAH SENARAI SINGKATAN SENARAI LAMPIRAN v ABSTRAK Pembangunan Koridor merupakan salah satu langkah kerajaan bagi membangunkan kawasan luar bandar serta mengurangkan kadar ketaksamaan wilayah. Di Sarawak, Koridor Tenaga Boleh Diperbaharui Sarawak

More information

FORUM 7 APAKAH PROSES SAH PERMOHONAN UNTUK MENGADAKAN TINDAKAN INDUSTRI (MOGOK, PIKET, LOCK OUT) DI MALAYSIA?

FORUM 7 APAKAH PROSES SAH PERMOHONAN UNTUK MENGADAKAN TINDAKAN INDUSTRI (MOGOK, PIKET, LOCK OUT) DI MALAYSIA? FORUM 7 APAKAH PROSES SAH PERMOHONAN UNTUK MENGADAKAN TINDAKAN INDUSTRI (MOGOK, PIKET, LOCK OUT) DI MALAYSIA? Nama Pelajar: Nazrin Nasriq Bin Lapalopo No Matriks: BA16110166 PENGENALAN Tindakan perusahaan

More information

UDT1012 / UDT1022 TITAS 1 / TITAS PERANAN AGAMA DALAM PEMBENTUKAN DAN PERKEMBANGAN TAMADUN

UDT1012 / UDT1022 TITAS 1 / TITAS PERANAN AGAMA DALAM PEMBENTUKAN DAN PERKEMBANGAN TAMADUN UDT1012 / UDT1022 TITAS 1 / TITAS PERANAN AGAMA DALAM PEMBENTUKAN DAN PERKEMBANGAN TAMADUN NAMA PELAJAR/ NO. MATRIKS MOHD FAIRUZ BIN JILAINI DX100156DAJ04 MOHD REDUAN BIN ABDULLAH DX115025DAJ04 MOHD SHAHRIL

More information

GARIS PANDUAN CPE COSEC LS GARIS PANDUAN PELAKSANAAN MANDATORI SSM CONTINUING PROFESIONAL EDUCATION (CPE) POINTS DAN

GARIS PANDUAN CPE COSEC LS GARIS PANDUAN PELAKSANAAN MANDATORI SSM CONTINUING PROFESIONAL EDUCATION (CPE) POINTS DAN GARIS PANDUAN CPE COSEC LS LAMPIRAN GARIS PANDUAN PELAKSANAAN MANDATORI SSM CONTINUING PROFESIONAL EDUCATION (CPE) POINTS DAN SYARAT-SYARAT BARU LESEN SETIAUSAHA SYARIKAT 1. Setiausaha syarikat diwajibkan

More information

PENILAIAN PENGETAHUAN

PENILAIAN PENGETAHUAN KOD NAMA DAN PROGRAM / PROGRAM CODE AND NAME TAHAP / LEVEL LEVEL 2 DLANGUAGE STUDIO NO 30 1 st FLOOR PERSIARAN B RAYA LANGKAWI MALL 07000 KEDAH D.A PENILAIAN PENGETAHUAN FRONT OFFICE ASSISTANT/ L-160-2

More information

INTERAKSI KOMPUTER PENGGUNA (SCV 1023)

INTERAKSI KOMPUTER PENGGUNA (SCV 1023) INTERAKSI KOMPUTER PENGGUNA (SCV 1023) AKTIVITI INDIVIDU 1 Disediakan untuk: DR. NOR AZMAN BIN ISMAIL Disediakan Oleh: AFIZA BINTI ABDUL WAHAB SX090417CJJ03 811125-07-5882 ANALISIS KEBERKERSANAN LAMAN

More information

BAB KETIGA IMPLIKASI PEMELUKAN AGAMA ISLAM TERHADAP NAFKAH MENURUT UNDANG-UNDANG SIVIL

BAB KETIGA IMPLIKASI PEMELUKAN AGAMA ISLAM TERHADAP NAFKAH MENURUT UNDANG-UNDANG SIVIL BAB KETIGA IMPLIKASI PEMELUKAN AGAMA ISLAM TERHADAP NAFKAH MENURUT UNDANG-UNDANG SIVIL 3.0 Pendahuluan Bab ini membincangkan hak-hak nafkah bagi orang bukan Islam menurut undangundang Sivil, serta implikasi

More information

PEMBANGUNAN DAN PENGURUSAN SUMBER MANUSIA: ISU-ISU TERPILIH

PEMBANGUNAN DAN PENGURUSAN SUMBER MANUSIA: ISU-ISU TERPILIH IIUM Press PEMBANGUNAN DAN PENGURUSAN SUMBER MANUSIA: ISU-ISU TERPILIH Yusof Ismail labatan Pentadbiran Perniagaan Kulliyyah Ekonomi and Sains Pengurusan UNIVERSITI ISLAM ANTARABANGSA MALAYSIA AZInan Ismail

More information

Ahmad Fahme, M.A., Mohd Faisol, I., Muhammad Ridhwan, A.A., & Fuadah, J.

Ahmad Fahme, M.A., Mohd Faisol, I., Muhammad Ridhwan, A.A., & Fuadah, J. LJMS 2014, 8 Labuan e-journal of Muamalat and Society KONSEP DAN ISU HAD KIFAYAH, KEMISKINAN BANDAR DAN JANTINA DALAM PENGAGIHAN ZAKAT Ahmad Fahme Mohd Ali 1, Mohd Faisol Ibrahim 2, Muhammad Ridhwan Ab

More information

THE OPTIMALLY MOBILE MUSLIM EXPERTS IN THE SERVICE OF THE UMMAH

THE OPTIMALLY MOBILE MUSLIM EXPERTS IN THE SERVICE OF THE UMMAH THE OPTIMALLY MOBILE MUSLIM EXPERTS IN THE SERVICE OF THE UMMAH S.A. MUYIBI AND M.S. JAMI Department of Biotechnology Engineering, Faculty of Engineering, International Islamic University Malaysia, Jalan

More information

PUSAT PENGAJIAN SAINS PERUBATAN UNIVERSITI SAINS MALAYSIA MS ISO 9001:2008. PENGURUSAN PEMBELIAN BAHAN PAKAI HABIS (VOT 27000) (PPSP/Pent/CP5)

PUSAT PENGAJIAN SAINS PERUBATAN UNIVERSITI SAINS MALAYSIA MS ISO 9001:2008. PENGURUSAN PEMBELIAN BAHAN PAKAI HABIS (VOT 27000) (PPSP/Pent/CP5) PUSAT PENGAJIAN SAINS PERUBATAN UNIVERSITI SAINS MALAYSIA MS ISO 9001:2008 PENGURUSAN PEMBELIAN BAHAN PAKAI HABIS (VOT 27000) (PPSP/Pent/CP5) Edisi 3 1 Julai 2015 1/8 KANDUNGAN : 1. Tujuan 2. Skop 3. Dokumen

More information

KEBITARAAN PROGRAM PENGAJIAN BAHASA MELAYU: PERSEPSI DAN HARAPAN MAHASISWA

KEBITARAAN PROGRAM PENGAJIAN BAHASA MELAYU: PERSEPSI DAN HARAPAN MAHASISWA KEBITARAAN PROGRAM PENGAJIAN BAHASA MELAYU: PERSEPSI DAN HARAPAN MAHASISWA KARTINI ABD WAHAB Universiti Kebangsaan Malaysia kartini@ukm.edu.my SA ADIAH MA ALIP Universiti Kebangsaan Malaysia adia@ukm.edu.my

More information

POWER QUALITY IMPROVEMENT BY DYNAMIC VOLTAGE RESTORER AND UNIFIED POWER QUALITY CONDITIONER USING FUZZY LOGIC FARIDULLAH KAKAR

POWER QUALITY IMPROVEMENT BY DYNAMIC VOLTAGE RESTORER AND UNIFIED POWER QUALITY CONDITIONER USING FUZZY LOGIC FARIDULLAH KAKAR i POWER QUALITY IMPROVEMENT BY DYNAMIC VOLTAGE RESTORER AND UNIFIED POWER QUALITY CONDITIONER USING FUZZY LOGIC FARIDULLAH KAKAR A thesis submitted in fulfilment of the requirements for the award of the

More information

1.0 Pengenalan Sistem Kasta Di India

1.0 Pengenalan Sistem Kasta Di India 1.0 Pengenalan Sistem Kasta Di India Sistem kasta di India ialah salah satu sejarah yang paling utama dimana terdapat perbezaan melalui kelas, agaman, wilayah, kaum, jantina dan bahasa. Ianya merupakan

More information

PELABURAN DANA SEDEKAH MENURUT PERSPEKTIF SYARIAH

PELABURAN DANA SEDEKAH MENURUT PERSPEKTIF SYARIAH Bengkel Sedeqah House anjuran MARSAH PELABURAN DANA SEDEKAH MENURUT PERSPEKTIF SYARIAH Oleh: Dr Asmadi Mohamed Naim Assoc. Prof Islamic Business School Universiti Utara Malaysia asmadinaim@gmail.com Economic

More information

Kumpulan-kumpulan: Suatu Penelitian dari Perspektif Demografi Sosial

Kumpulan-kumpulan: Suatu Penelitian dari Perspektif Demografi Sosial Akademika 36 (Januari 1990) 63-85 Mengenalpasti Asas Pembentukan Kumpulan-kumpulan: Suatu Penelitian dari Perspektif Demografi Sosial Hairi Abdullah ABSTRAK Tiada sesiapapun yang boleh menerangkan makna

More information

Bimbingan Oleh Guru Pembimbing Kepada Guru Pelatih Utm. Noor Azlan Bin Ahmad Zanzali & Lim Wee Mei Fakulti Pendidikan Universiti Teknologi Malaysia

Bimbingan Oleh Guru Pembimbing Kepada Guru Pelatih Utm. Noor Azlan Bin Ahmad Zanzali & Lim Wee Mei Fakulti Pendidikan Universiti Teknologi Malaysia Bimbingan Oleh Guru Pembimbing Kepada Guru Pelatih Utm Noor Azlan Bin Ahmad Zanzali & Lim Wee Mei Fakulti Pendidikan Universiti Teknologi Malaysia Abstrak: Kajian ini melihat kepada hubungan antara peningkatan

More information

SCS. Kit HR FACILITIES (KEMUDAHAN)

SCS. Kit HR FACILITIES (KEMUDAHAN) SCS Kit HR FACILITIES (KEMUDAHAN) series 1/2015 SCS Kit Bersatu Berusaha Berbakti We the Civil Servant are the most fortunate people, as we are given this golden opportunity to be able to serve and make

More information

SUKATAN PEPERIKSAAN TAHAP KECEKAPAN (TK 1) BAGI PENERBIT RANCANGAN GRED B27/ B28

SUKATAN PEPERIKSAAN TAHAP KECEKAPAN (TK 1) BAGI PENERBIT RANCANGAN GRED B27/ B28 SUKATAN PEPERIKSAAN TAHAP KECEKAPAN (TK 1) BAGI PENERBIT RANCANGAN GRED B27/ B28 1. Matlamat Sukatan Peperiksaan Tahap Kecekapan 1(TK 1) i. Berkebolehan dan berpengetahuan dalam prinsip-prinsip berkaitan

More information

KECEKAPAN PENGURUSAN SURAU ORANG ASLI DI SELANGOR DARI ASPEK KEWANGAN

KECEKAPAN PENGURUSAN SURAU ORANG ASLI DI SELANGOR DARI ASPEK KEWANGAN KECEKAPAN PENGURUSAN SURAU ORANG ASLI DI SELANGOR DARI ASPEK KEWANGAN Dr. Muhammad Yusuf Marlon Abdullah, Dr. Zulkefli Hj Aini, Mohd Hakim Arshad, Ahmad A toa Mokhtar& Ahmad Fauzi Shahar Fakulti Pengajian

More information

Journal of Advanced Research in Social and Behavioural Sciences 10, Issue 2 (2018)

Journal of Advanced Research in Social and Behavioural Sciences 10, Issue 2 (2018) , Issue (8) 44-56 Journal of Advanced Research in Social and Behavioural Sciences Journal homepage: www.akademiabaru.com/arsbs.html ISSN: 46-95 Tahap Kefahaman Wanita Mengenai Tuntutan Harta Sepencarian

More information

Undang-Undang di Malaysia dan Jaminan Hak Orang Kurang Upaya untuk Bekerja

Undang-Undang di Malaysia dan Jaminan Hak Orang Kurang Upaya untuk Bekerja Jurnal Pembangunan Sosial (Edisi Khas) Policy & Profesional Development: 57 68 Undang-Undang di Malaysia dan Jaminan Hak Orang Kurang Upaya untuk Bekerja (Laws in Malaysia and the Guarantee of the Rights

More information

Pengurusan Sosial Bersepadu Negeri Selangor melalui Sistem Pengurusan Sosial Eletronik (E-SMS) / WEB E-SMS : myegems.org

Pengurusan Sosial Bersepadu Negeri Selangor melalui Sistem Pengurusan Sosial Eletronik (E-SMS) / WEB E-SMS : myegems.org UNISEL Journal of Social Sciences and Humanities 1(1): 43-49 eissn: REQUEST PENDING 2014 Universiti Selangor Pengurusan Sosial Bersepadu Negeri Selangor melalui Sistem Pengurusan Sosial Eletronik (E-SMS)

More information

KESAN KERJA SYIF MALAM TERHADAP HUBUNGAN SOSIAL DAN KESIHATAN FIZIKAL JURURAWAT

KESAN KERJA SYIF MALAM TERHADAP HUBUNGAN SOSIAL DAN KESIHATAN FIZIKAL JURURAWAT KESAN KERJA SYIF MALAM TERHADAP HUBUNGAN SOSIAL DAN KESIHATAN FIZIKAL JURURAWAT Mazlina Che Malek, Suhaidah Ibrahim, Nadwatul Husna Mustapha mazlinamalek@kuis.edu.my, suhaidah_ibrahim90@yahoo.com, nadwatul@kuis.edu.my

More information

AKADEMIKA. Journal of Humanities and Social Sciences Universiti Kebangsaan Malaysia KANDUNGANICONTENTS

AKADEMIKA. Journal of Humanities and Social Sciences Universiti Kebangsaan Malaysia KANDUNGANICONTENTS AKADEMIKA Journal of Humanities and Social Sciences Universiti Kebangsaan Malaysia Number Bilangan 26 January Januari 1985 KANDUNGANICONTENTS Nota Editor Pengaruh Kelembapan Ke Atas Kekeruhan Atmosfera

More information

PEMBANGUNAN KEUSAHAWANAN ISLAM DALAM PRODUK HALAL MELALUI PROJEK PEMBASMIAN KEMISKINAN DI PERBANDARAN (P2KP) DI CIREBON, INDONESIA

PEMBANGUNAN KEUSAHAWANAN ISLAM DALAM PRODUK HALAL MELALUI PROJEK PEMBASMIAN KEMISKINAN DI PERBANDARAN (P2KP) DI CIREBON, INDONESIA PEMBANGUNAN KEUSAHAWANAN ISLAM DALAM PRODUK HALAL MELALUI PROJEK PEMBASMIAN KEMISKINAN DI PERBANDARAN (P2KP) DI CIREBON, INDONESIA PENGENALAN Nadisa Astawi 1 Ilhaamie Abdul Ghani Azmi 2 Iskandar 3 Kemiskinan

More information

Zakat: Analisis Pengurusan dan Trend Agihan di Melaka

Zakat: Analisis Pengurusan dan Trend Agihan di Melaka PROSIDING PERKEM VIII, JILID 2 (2013) 926-937 ISSN: 2231-962X Zakat: Analisis Pengurusan dan Trend Agihan di Melaka Ili Diyana Yusop Pusat Pengajian Ekonomi Fakulti Ekonomi dan Pengurusan Universiti Kebangsaan

More information

MODAL INSAN KOPERASI :

MODAL INSAN KOPERASI : DIMENSIKOOP MODAL INSAN KOPERASI : INOVASI DAN TRANSFORMASI MEMPERKASA SEKTOR KOPERASI Norshuhadah Abd Malik Pusat Keusahawanan Koperasi dan Peruncitan Pengenalan Inovasi Perkataan inovasi amat berkait

More information

LAWATAN PERKONGSIAN PINTAR JKKPUU BRUNEI DARUSSALAM

LAWATAN PERKONGSIAN PINTAR JKKPUU BRUNEI DARUSSALAM LAWATAN PERKONGSIAN PINTAR JKKPUU BRUNEI DARUSSALAM 28 Oktober 2016 28-30 Oktober 2016 9.30 am 12.10 pm 2.30 pm 3.00 pm Berkumpul di KLIA Berlepas ke Brunei Darussalam dengan penerbangan Royal Air Brunei

More information

Vol. 12, No. 3 (2017), 020 ISSN: x

Vol. 12, No. 3 (2017), 020 ISSN: x DASAR KEPENDUDUKAN KOLONIAL BRITISH DI NEGERI-NEGERI SELAT SEBAGAI STRATEGI PEMBENTUKAN MASYARAKAT PLURAL 1936-1941 (British population policy in straits settlement as a formation plural society strategy,

More information

PROSIDING PERKEM IV, JILID 2 (2009) ISSN: X

PROSIDING PERKEM IV, JILID 2 (2009) ISSN: X PROSIDING PERKEM IV, JILID 2 (2009) 293-324 ISSN: 2231-962X KEBERKESANAN LATIHAN KESELAMATAN DAN KESIHATAN DALAM MENGURANGKAN KEMALANGAN DI TEMPAT KERJA (EFFECTIVENESS OF OCCUPATIONAL SAFETY AND HEALTH

More information

Journal of Advanced Research in Business and Management Studies 9, Issue 1 (2017) 75-91

Journal of Advanced Research in Business and Management Studies 9, Issue 1 (2017) 75-91 9, Issue 1 (2017) 75-91 Journal of Advanced Research in Business and Management Studies Journal homepage: www.akademiabaru.com/arbms.html ISSN: 2462-1935 Transformasi Koperasi kepada Bank Koperasi: Analisis

More information

ZAIZUL B. AB. RAHMAN & KHAIDZIR B. ISMAIL

ZAIZUL B. AB. RAHMAN & KHAIDZIR B. ISMAIL 69 Jurnal Personalia Pelajar 18 (2)(2015): 69-73 Gaya Kepimpinan Ketua Platun PALAPES Universiti Kebangsaan Malaysia dan Kepuasan Kerja dalam Fasa Medan Pertahanan: Kajian Kes di Mempaga, Bentong Pahang

More information

Bab 1. Konsep Asas Pemikiran Komputasional. Pemikiran komputasional ialah suatu proses. Penggunaan Teknik Leraian dan Menentukan Langkah Secara Tertib

Bab 1. Konsep Asas Pemikiran Komputasional. Pemikiran komputasional ialah suatu proses. Penggunaan Teknik Leraian dan Menentukan Langkah Secara Tertib Bab 1 Modul PdP Melalui "Key Point" 1.1 Asas komputasional ialah suatu proses pemikiran bagi menyelesaikan masalah oleh manusia sendiri yang dibantu oleh mesin atau kedua-duanya sekali dengan menggunakan

More information

Special Issue 3 (2017): 011 ISSN: x

Special Issue 3 (2017): 011 ISSN: x Special Issue 3 (2017): 011 ISSN: 1823-884x PENGARUH ASPEK SPIRITUALITI TERHADAP STRATEGI DAYA TINDAK GOLONGAN WANITA DEWASA AWAL (The Effects of Spirituality Aspect towards Coping Strategies among Early

More information

KEPERLUAN MODUL BAHASA ARAB UNTUK TUJUAN HAJI DAN UMRAH: SATU ANALISIS KAJIAN

KEPERLUAN MODUL BAHASA ARAB UNTUK TUJUAN HAJI DAN UMRAH: SATU ANALISIS KAJIAN KEPERLUAN MODUL BAHASA ARAB UNTUK TUJUAN HAJI DAN UMRAH: SATU ANALISIS KAJIAN Abstrak Mohd Sollah Mohamed Prof. Madya Dr. Mohammad Seman Jabatan Bahasa Arab dan Bahasa Timur Tengah Universiti Malaya Ogos

More information

KESAN PEMBUANGAN SAMPAH TERHADAP ALAM SEKITAR. Menganggu Keseimbangan Ekosistem

KESAN PEMBUANGAN SAMPAH TERHADAP ALAM SEKITAR. Menganggu Keseimbangan Ekosistem KESAN PEMBUANGAN SAMPAH TERHADAP ALAM SEKITAR Menganggu Keseimbangan Ekosistem Pengurusan sampah sarap yang tidak teratur di kawasan Kampung Rampaian akan menyebabkan pelbagai kesan yang negatif sehingga

More information

MINI KOLOKIUM KUIS BS SEPT SELASA WAN RAMIZAH BINTI HASAN ( 13PI01008P )

MINI KOLOKIUM KUIS BS SEPT SELASA WAN RAMIZAH BINTI HASAN ( 13PI01008P ) MINI KOLOKIUM KUIS BS 4205 23 SEPT 2014 - SELASA WAN RAMIZAH BINTI HASAN ( 13PI01008P ) BIDANG PENYELIDIKAN BIDANG : USULUDDIN (ISLAMIYYAT) PENGKHUSUSAN : TAFSIR LATARBELAKANG PENDIDIKAN B.A TAFSIR WA

More information

PERISYTIHARAN BANGKOK TENTANG AKTIVITI FIZIKAL UNTUK KESIHATAN SEJAGAT DAN PEMBANGUNAN LESTARI

PERISYTIHARAN BANGKOK TENTANG AKTIVITI FIZIKAL UNTUK KESIHATAN SEJAGAT DAN PEMBANGUNAN LESTARI PERISYTIHARAN BANGKOK TENTANG AKTIVITI FIZIKAL UNTUK KESIHATAN SEJAGAT DAN PEMBANGUNAN LESTARI PERSIDANGAN ANTARABANGSA AKTIVITI FIZIKAL DAN KESIHATAN AWAM ISPAH KALI KE-6 Bangkok, Thailand 16-19 November

More information

Penguatkuasaan Akta Perkhidmatan Kewangan Islam 2013 : Tinjauan Pelaksanaan Penamaan Dan Hibah Ke Atas Syarikat MAA Takaful Sdn Bhd

Penguatkuasaan Akta Perkhidmatan Kewangan Islam 2013 : Tinjauan Pelaksanaan Penamaan Dan Hibah Ke Atas Syarikat MAA Takaful Sdn Bhd Penguatkuasaan Akta Perkhidmatan Kewangan Islam 2013 : Tinjauan Pelaksanaan Penamaan Dan Hibah Ke Atas Syarikat MAA Takaful Sdn Bhd WAN SURAYA WAN HASSIN Jabatan Perakaunan Dan Kewangan, Fakulti Pengurusan

More information

EKOLOGI, HABITAT MANUSIA DAN PERUBAHAN PERSEKITARAN

EKOLOGI, HABITAT MANUSIA DAN PERUBAHAN PERSEKITARAN EKOLOGI, HABITAT MANUSIA DAN PERUBAHAN Prosiding Seminar Antarabangsa Ke 8 Ekologi, Habitat Manusia dan Perubahan Persekitaran Kampus Tuanku Abdul Halim Mu adzam Shah, Universiti Kebangsaan Malaysia, Langkawi,

More information

Takrifan Etika ethos

Takrifan Etika ethos BAB 1: ETIKA Takrifan Etika Berasal daripada perkataan greek ethos yang bermaksud perwatakan atau keperibadian. Kamus Dewan (1995) - bermaksud satu sistem dasar akhlak, adat atau tingkah laku atau kesusilaan.

More information

TOPIC 8 THE MORAL DIMENSIONS OF AN ECONOMIC SYSTEM (DIMENSI MORAL SISTEM EKONOMI)

TOPIC 8 THE MORAL DIMENSIONS OF AN ECONOMIC SYSTEM (DIMENSI MORAL SISTEM EKONOMI) TOPIC 8 THE MORAL DIMENSIONS OF AN ECONOMIC SYSTEM (DIMENSI MORAL SISTEM EKONOMI) Sistem Ekonomi Sistem ekonomi adalah proses berterusan di mana manusia akan bertukar-tukar barangan atau perkhidmatan untuk

More information

FORECASTING REVENUE PASSENGER ENPLANEMENTS USING WAVELET-SUPPORT VECTOR MACHINE MOHAMAD AIMAN ZAINUDDIN

FORECASTING REVENUE PASSENGER ENPLANEMENTS USING WAVELET-SUPPORT VECTOR MACHINE MOHAMAD AIMAN ZAINUDDIN FORECASTING REVENUE PASSENGER ENPLANEMENTS USING WAVELET-SUPPORT VECTOR MACHINE MOHAMAD AIMAN ZAINUDDIN A thesis submitted in fulfillment of the requirements for the award of the degree of Master of Science

More information

PERANCANGAN HARTA MENGIKUT UNDANG-UNDANG ISLAM MENGGUNAKAN KONSEP HIBAH NURUL HAZIRA BINTI RAHMAT

PERANCANGAN HARTA MENGIKUT UNDANG-UNDANG ISLAM MENGGUNAKAN KONSEP HIBAH NURUL HAZIRA BINTI RAHMAT PERANCANGAN HARTA MENGIKUT UNDANG-UNDANG ISLAM MENGGUNAKAN KONSEP HIBAH NURUL HAZIRA BINTI RAHMAT Universiti Teknologi Malaysia i PERANCANGAN HARTA MENGIKUT UNDANG-UNDANG ISLAM MENGGUNAKAN KONSEP HIBAH

More information

PEMBELAJARAN ISLAM SEPANJANG HAYAT (PISH): KE ARAH MELAHIRKAN GENERASI SEIMBANG UNTUK PEMBANGUNAN NEGARA.

PEMBELAJARAN ISLAM SEPANJANG HAYAT (PISH): KE ARAH MELAHIRKAN GENERASI SEIMBANG UNTUK PEMBANGUNAN NEGARA. ISSN 2232-0431 / e-issn 2504-8422 VOL. 12 (SPECIAL EDITION) DIS 2017: 107-119 UNIVERSITI SAINS ISLAM MALAYSIA Journal of Islamic Social Sciences and Humanities مجلة الثقافة اإلسالمية واإلنسانية Submission

More information

ISI KANDUNGAN SEKSYEN/ RUJUKAN 1.0 TUJUAN OBJEKTIF DAN SKOP 3

ISI KANDUNGAN SEKSYEN/ RUJUKAN 1.0 TUJUAN OBJEKTIF DAN SKOP 3 Halaman: 1/19 ISI KANDUNGAN SEKSYEN/ RUJUKAN TAJUK MUKA SURAT 1.0 TUJUAN 3 2.0 OBJEKTIF DAN SKOP 3 3.0 STRUKTUR DAN ELEMEN DALAM SISTEM PENGURUSAN ALAM SEKITAR 3.1 DASAR EMS 3 3.2 PERANCANGAN 4 3.2.1 ASPEK

More information

Faridah Noor Mohd Noor, Rosmadi bin Fauzi, Zulkarnain bin Abdul Rahman, Nurul Izzati Md. Mustafa, Muhamad Fathi Marzuki, Siti Normalis Zakaria

Faridah Noor Mohd Noor, Rosmadi bin Fauzi, Zulkarnain bin Abdul Rahman, Nurul Izzati Md. Mustafa, Muhamad Fathi Marzuki, Siti Normalis Zakaria Faridah Noor Mohd Noor, Rosmadi bin Fauzi, Zulkarnain bin Abdul Rahman, Nurul Izzati Md. Mustafa, Muhamad Fathi Marzuki, Siti Normalis Zakaria University of Malaya MALAYSIA Introduction Discussion with

More information

PROGRAM USAHAWAN BAGI MEMPERKASAKAN EKONOMI GOLONGAN ASNAF: PEMANTAUAN DARI APLIKASI MYEMA ABSTRACT

PROGRAM USAHAWAN BAGI MEMPERKASAKAN EKONOMI GOLONGAN ASNAF: PEMANTAUAN DARI APLIKASI MYEMA ABSTRACT PROGRAM USAHAWAN BAGI MEMPERKASAKAN EKONOMI GOLONGAN ASNAF: PEMANTAUAN DARI APLIKASI MYEMA Azman A.R 1, Mohamad Yazis Ali Basah 2, Mohammad Noorizzuddin Nooh 3, Mahdhir Abdullah 4, Ahmad Anis Mohd Fauzi

More information

1. Nyatakan sifat-sifat Allah yg terdapat dalan ayat Surah al-baqarah

1. Nyatakan sifat-sifat Allah yg terdapat dalan ayat Surah al-baqarah HAZE WORK PENDIDIKAN ISLAM - FORM 1 15 SEPTEMBER 2015 Jawab semua soalan dalam test pad. TOPIK : SIFAT-SIFAT ALLAH SOALAN LATIHAN: 1. Nyatakan sifat-sifat Allah yg terdapat dalan ayat 284 286 Surah al-baqarah

More information

KEUTAMAAN PEMBANGUNAN INSAN DALAM MENGIMBANGI ARUS PEMBANGUNAN NEGARA (The Priority of Human Development to Balance National Development)

KEUTAMAAN PEMBANGUNAN INSAN DALAM MENGIMBANGI ARUS PEMBANGUNAN NEGARA (The Priority of Human Development to Balance National Development) Keutamaan Pembangunan Insan dalam Mengimbangi Arus Pembangunan Negara Jurnal Hadhari 7 (1) (2015) 105-119 www.ukm.my/jhadhari KEUTAMAAN PEMBANGUNAN INSAN DALAM MENGIMBANGI ARUS PEMBANGUNAN NEGARA (The

More information

KAEDAH MUAFAKAT DALAM PEMBAHAGIAN HARTA PUSAKA ORANG ISLAM: KAJIAN DI MAHKAMAH TINGGI SYARIAH NEGARA BRUNEI DARUSSALAM

KAEDAH MUAFAKAT DALAM PEMBAHAGIAN HARTA PUSAKA ORANG ISLAM: KAJIAN DI MAHKAMAH TINGGI SYARIAH NEGARA BRUNEI DARUSSALAM Kaedah Muafakat dalam Pembahagian Harta Pusaka Orang Islam KAEDAH MUAFAKAT DALAM PEMBAHAGIAN HARTA PUSAKA ORANG ISLAM: KAJIAN DI MAHKAMAH TINGGI SYARIAH NEGARA BRUNEI DARUSSALAM Consensual Agreement Method

More information

Institusi Raja-Raja Melayu: Peranannya dalam Memelihara Kedudukan Islam dari Sudut Perlembagaan

Institusi Raja-Raja Melayu: Peranannya dalam Memelihara Kedudukan Islam dari Sudut Perlembagaan International Journal of the Malay World and Civilisation (Iman) 2(2), 2014: 121-127 Nazri Muslim 121 Institusi Raja-Raja Melayu: Peranannya dalam Memelihara Kedudukan Islam dari Sudut Perlembagaan NAZRI

More information

Tingkahlaku isirumah dan pengurusan sisa pepejal kawasan perumahan di Jakarta, Indonesia

Tingkahlaku isirumah dan pengurusan sisa pepejal kawasan perumahan di Jakarta, Indonesia GEOGRAFIA Online TM Malaysia Journal of Society and Space 8 issue 6 (184-194) 184 Tingkahlaku isirumah dan pengurusan sisa pepejal kawasan perumahan di Jakarta, Indonesia Hasnah Ali 1, Nur Dyah Fatikhah

More information

MAHKAMAH PERUSAHAAN MALAYSIA NO. KES: 10/4-292/15 ANTARA NAVINATHAN A/L DORAISAMY DAN BEKAERT SOUTHERN WIRE SDN. BHD. AWARD NO.

MAHKAMAH PERUSAHAAN MALAYSIA NO. KES: 10/4-292/15 ANTARA NAVINATHAN A/L DORAISAMY DAN BEKAERT SOUTHERN WIRE SDN. BHD. AWARD NO. MAHKAMAH PERUSAHAAN MALAYSIA NO. KES: 10/4-292/15 ANTARA NAVINATHAN A/L DORAISAMY DAN BEKAERT SOUTHERN WIRE SDN. BHD. AWARD NO. 453 TAHUN 2017 Dihadapan : Y.A. DATO' RASIDAH BINTI HAJI CHIK Pengerusi (Bersidang

More information

PEMBAHARUAN PENTADBIRAN UNTUK PEMBANGUNAN MENURUT PERSPEKTIF ISLAM Oleh: Hairunnizam Wahid Ab. Razak Dan Mohd Ali Mohd Nor

PEMBAHARUAN PENTADBIRAN UNTUK PEMBANGUNAN MENURUT PERSPEKTIF ISLAM Oleh: Hairunnizam Wahid Ab. Razak Dan Mohd Ali Mohd Nor PEMBAHARUAN PENTADBIRAN UNTUK PEMBANGUNAN MENURUT PERSPEKTIF ISLAM Oleh: Hairunnizam Wahid Ab. Razak Dan Mohd Ali Mohd Nor Abstrak Kertas ini mencadangkan penghayatan konsep tauhid dalam sesebuah organisasi

More information

Pindaan Pertama Perlembagaan Amerika Syarikat: Dinding Pemisah Antara Ugama dan Negara?

Pindaan Pertama Perlembagaan Amerika Syarikat: Dinding Pemisah Antara Ugama dan Negara? Pindaan Pertama Perlembagaan Amerika Syarikat: Dinding Pemisah Antara Ugama dan Negara? Alfian Yasrif Kuchit LL.M, Columbia Law School, Amerika Syarikat Congress shall make no law respecting an establishment

More information

Mengukur Risiko Kabur Kadar Tukaran Asing (Measuring Fuzzy Foreign Exchange Rate Risk)

Mengukur Risiko Kabur Kadar Tukaran Asing (Measuring Fuzzy Foreign Exchange Rate Risk) MATEMATIKA, 2009, Volume 25, Number 2, 113 124 c Department of Mathematics, UTM Mengukur Risiko Kabur Kadar Tukaran Asing (Measuring Fuzzy Foreign Exchange Rate Risk) 1 Che Mohd Imran Che Taib, 2 Abu Osman

More information