ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, SEJARAH & BUDAYA. Prosiding. Prosiding. Editor: Zuliskandar Ramli Mohd Samsudin Muhlis Hadrawi Akin Duli

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Size: px
Start display at page:

Download "ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, SEJARAH & BUDAYA. Prosiding. Prosiding. Editor: Zuliskandar Ramli Mohd Samsudin Muhlis Hadrawi Akin Duli"

Transcription

1 ARKEOLOGI, SEJARAH & BUDAYA ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, SEJARAH SEJARAH & & BUDAYA BUDAYA Prosiding Prosiding Seminar Seminar Antarabangsa Antarabangsa Ke-4 Ke-4 Arkeologi, Arkeologi, Sejarah Sejarah dan dan Budaya Budaya di di Alam Alam Melayu Melayu Editor: Zuliskandar Ramli Mohd Samsudin Muhlis Hadrawi Akin Duli Pusat Penyelidikan Langkawi, Kampus Tuanku Abdul Halim Mu adzam Syah, Langkawi November 2015 Editor: Zuliskandar Ramli Mohd Samsudin Muhlis Hadrawi Akin Duli

2 ARKEOLOGI, SEJARAH DAN BUDAYA Prosiding Seminar Antarabangsa Ke-4 Arkeologi, Sejarah dan Budaya di Alam Melayu Pusat Penyelidikan Langkawi, Kampus Tuanku Abdul Halim Mu adzam Syah, Langkawi November 2015 Editor: Zuliskandar Ramli Mohd Samsudin Muhlis Hadrawi Akin Duli Kumpulan Kebudayaan, Kesenian & Warisan Alam Melayu (ATMA) & Muzium Warisan Akademik Universiti Kebangsaan Malaysia dengan kerjasama Kluster Sejarah, Warisan dan Sosio Budaya (MPN) & Ikatan Ahli Arkeologi Malaysia (IAAM) & Universitas Hasanuddin, Makassar Langkawi 2015

3 Institut Alam dan Tamadun Melayu (ATMA) Universiti Kebangsaan Malaysia UKM, Bangi, Selangor Darul Ehsan Institut Alam dan Tamadun Melayu (ATMA), UKM 2015 Hak cipta terpelihara. Tiada bahagian daripada terbitan ini boleh diterbitkan semula, disimpan untuk pengeluaran atau ditukarkan ke dalam sebarang bentuk atau dengan sebarang alat juga pun, sama ada dengan cara elektronik, gambar serta rakaman dan sebagainya tanpa kebenaran bertulis daripada Institut Alam dan Tamadun Melayu (ATMA), UKM. Cetakan Pertama, 2015 Dicetak di Malaysia oleh: S&T PHOTOCOPY CENTER Jalan Reko, Sungai Tangkas Kajang, Selangor. ISBN Perpustakaan Negara Malaysia Data Pengkatalogan-dalam-Penerbitan Seminar Antarabangsa Arkeologi, Sejarah dan Budaya di Alam Melayu (Ke-4: 2015: Bangi, Selangor) ARKEOLOGI, SEJARAH DAN BUDAYA : Prosiding Seminar Antarabangsa Ke-4 Arkeologi, Sejarah dan Budaya di Alam Melayu, Bilik Senat & Bilik Majlis, Universiti Kebangsaan Malaysia, Langkawi November 2015 / Editor: Zuliskandar Ramli, Mohd Samsudin, Mulis Hadrawi, Akin Duli ISBN Archeology and History--Malaysia--Congresses. 2. Civilization, Malay--Malaysia--Congresses 3. Zuliskandar Ramli I. Mohd Samsudin II. Muhlis Hadrawi, III. Akin Duli.

4 v Kandungan Kandungan Prakata v x 1 Ros Mahwati Ahmad Zakaria, Zuliskandar Ramli & Nik Hassan Shuhaimi Nik Abdul Rahman Jilid Al-Quran Patani Abad Ke-19 Masihi: Warisan Kearifan Tempatan Islam Patani 1 2 Akin Duli Sistem Penguburan Akhir Jaman Prasejarah Di Sulawesi Selatan 11 3 Asriani Abbas Pengaruh Klitika Bahasa Makassar Terhadap Pemakaian Bahasa Indonesia 4 H. Muhammad Bahar Akkase Teng Islam Dan Peradaban Di Jazirah Gorontalo Dalam Perspektif Sejarah 5 Inriati Lewa, M.Hum Sastra Lisan Sinrilik Kappalak Tallumbatua: Latar Belakang Penciptaannya 6 Muhlis Hadrawi Peradaban Maritim Sulawesi Selatan Dan Kaitannya Dengan Kehadiran Orang Melayu:Kajian Berdasarkan Sumber Lontara Tadjuddin Maknun Makassar, Bukan Bugis-Makassar 65 8 Abbas The Maritime Leadership Patterns Of Makassar Kingdom In 16 th 17 th Century 9 Adnan Jusoh, Khairi Ariffin, Nasir Nayan, Yunus Sabin, Farhana Abdullah & Zuliskandar Ramli Arkeopelancongan Di Lembah Bujang: Satu Tinjauan Ke Atas Prospek Dan Cabaran 10 Kamsinah Darwis, M.Hum & Faura, SS, M.Hum The Study Of Systemic Functional Linguistic Toward The Inaugural Address Text Of President Joko Widodo Lukman - Kesantunan Berbahasa Dan Revolusi Mental Dalam Dunia Pendidikan Rosmawati Wujud Akulturasi Budaya Melayu Dan Budaya Lokal Pada Awal Islamisasi Di Luwu, Studi Kasus Pada kompleks Makam Lokko e Di Palopo 13 Nurhayati S., M.Hum. Sapaan Persona Dan Sapaan Kekerabatan Suku Mamuju: Kajian Norma Sosial Budaya 14 Sitti Wahidah Masnani, M.Hum - Barazanji Dalam Tradisi Mappacci Pada Perkawinan Masyarakat Bugis 1 15 Hanita Yusof, Fawazul Khair Ibrahim, Raja Nafida Raja Shahminan & Norazila Kamarulzaman Motif Dan Perletakan Ukiran Kayu Bagi Rumah-Rumah

5 vi Tradisional Melayu Di Muar 16 Daeng Haliza Daeng Jamal, Zuliskandar Ramli & Mastor Surat Pemerhatian Awal: Kesedaran Komuniti Tempatan Terhadap Pemuliharaan Dan Penyesuaigunaan Semula Bangunan Warisan Di Perak 17 Shariful Bin Kamaruddin Sejarah Pendidikan Zaman Penjajah Dalam Pertumbuhan Dan Perkembangan Peradaban Melayu Masa Kini 18 Hamdzun Haron & Narimah Abd. Mutalib Kraf Tradisional Melayu: Makna Simbolik Motif Alam Semulajadi 19 Norlelawaty Haron, Zuliskandar Ramli & Nik Hassan Shuhaimi Nik Abdul Rahman Evolusi Perkembangan Blok Batik Di Negeri Kelantan 20 Salina Abdul Manan, Hamdzun Haron, Zuliskandar Ramli, Noor Hafiza Ismail, Mohd Syafiq Ali & Azni Hanim Hamzah Pengikat Tengkolok Kesultanan Perak Darul Ridzuan 21 Ahmad Rizal Mohd Yusof, Mohd Firdaus Hamdan & Shamsul Amri Baharuddin Pemeliharaan Digital Bahasa Melayu Sebagai Bahasa Ilmu: Merealisasi Impian Menjadi Kenyataan 22 Anisah Bahyah Ahmad, Wan Kamal Mujani & Rosiah Othman Motif Dan Dekorasi Dalaman Masjid Tengkera, Melaka; Satu Tinjauan. 23 Bariyah Binti Hj. Basiran Masjid Zahir: Pentadbiran Dan Peranannya Di Era Kolonial 24 Emma Bazergan A Configuration Dynamic Language In Cell Ads (A Critical Discourse Analysis ) 25 Farhana Abdullah, Adnan Jusoh, Nasir Nayan & Zuliskandar Ramli Peranan Persekitaran Dalam Arkeopelancongan Di Lembah Bujang 26 Farhana Abdullah, Adnan Jusoh, Nasir Nayan & Zuliskandar Ramli Kajian Arkeologi Pelancongan Ke Atas Pelancong Tempatan Di Lembah Bujang 27 Fazlina Mohd Radzi, Shahariah Mohamed Roshdi, Nurkhazilah Idris, Shaliza Dasuki Kartunis Indie Facebook : Kritikan Politikal Dan Sosial Menggunakan Peribahasa Melayu Lama 28 Hashima Binti Sulaiman Latihan Perguruan Menengah Di Semenanjung Malaysia Selepas Merdeka Sehingga Tahun Ilinadia Binti Jamil Hajj Education Kiosk: A Supplementary Learning Aid For Hajj Course In Malaysia 30 Jamilah Omar, Maryam Syafiqha Mohd. Sayuti, Aminah Maimunah Rahmah Omar Penggunaan Permainan Tradisional Melayu: Dam Ular Dalam Pembinaan Interaksi Sosial, Komunikasi Interpersonal Dan Pemahaman Konsep Asas Pembelajaran Matematik Awal Kanak-Kanak

6 vii 31 Junaidi Bin Awang Besar, Mohd Faidz Bin Mohd Zain & Samsu Adabi Bin Mamat Analisis Pola Pengundian Parti Islam Semalaysia (Pas) Dalam Pilihan Raya Kecil Kawasan Dewan Undangan Negeri (Dun) Chempaka, Kelantan 32 Khalid Jusoh, Teo Kok Seong & Mohd Samsudin Kepimpinan Penghulu Negeri Johor Tahun Makmur Haji Harun, Mohd Kasturi Nor Bin Abd Aziz, Muhammad Bukhari Lubis & Hazman Hasan Aplikasi Tulisan Jawi Dalam Manuskrip Di Alam Melayu: Satu Kajian Awal 34 Mohd Shazwan Bin Mokhtar, Mohd Samsudin Kill German Trade : Penilaian Terhadap Usaha British Membendung Perdagangan Musuh Di Tanah Melayu Sewaktu Perang Dunia Pertama 35 Muhamad Shafiq Mohd Ali, Zuliskandar Ramli & Bambang Budi Utomo Analisis Komposisi Bata Purba Di Candi Blandongan (Seg V) 36 Muhammad Aslah Akmal Bin Azmi & Mohd Samsudin Keberkesanan Pentadbiran British Mengekang Singapore Mutiny 1915: Suatu Analisis 37 Nararossa Peter Ballak & Mohd Samsudin Kegiatan Ekonomi Di Wilayah British Borneo Menjelang Abad Ke Noor Hafiza Ismail, Hamdzun Haron, Zuliskandar Ramli, Salina Abdul Manan, Sharifah Nur Izzati Sayed Hasan, Azni Hanim Hamzah, Nani Hartina Ahmad & Norwani Md Nawawi Keindahan Rekabentuk Masjid Melayu 39 Nor Hashikin Binti Bardan, Sakinah Shahrul Ariffin & Yunus Sauman Sabin Analisis Fizikal Seramik Di Felda Inas Utara, Kulai, Johor Bahru 40 Nor Samihah Nordin, Aleeja Eban, Sherrlyn Kang & Yunus Sauman Sabin Prospek Dan Cabaran Pelancongan Warisan Pulau Langkawi: Satu Penelitian Awal Nizamuddin Alias & Rabaah Abdullah Ligor Dan Alam Melayu : Satu Sorotan Ridayani Simanjuntak & Mohd Bin Samsudin Penglibatan Adam Malik Atas Penubuhan Asean ( Siti Aliaa Binti Hashim Norazian Binti Abdul Razak & Yunus Sauman Sabin Pembukaan Tanah Di Kalumpang Dari Tahun 1900 Hingga Yunus Sauman Sabin, Adnan Jusoh, Nor Samihah Nordin, Siti Aliaa Hashim, Norazian Abdul Razak, Norhashikin Bardan Dan Sakinah Shahrul Ariffin & Zuliskandar Ramli Taburan Pengebumian Keranda Kayu Balak Di Sabah 45 Zainab Binti Roslan Konseptualisasi Pelancongan Semiotik Dalam Pembangunan Pelancongan Warisan: Kajian Kes Di Jugra, Selangor Al-Amril Bin Othman Politik Melayu Di Persimpangan?: Antara Demokrasi 543

7 viii Liberal Barat, Kelangsungan Etnik Dan Penghayatan Semula Islam 47 Mohd Izuan Bin Razali Reaksi Petani Melayu Di Negeri Johor Terhadap Sistem Ekonomi Kapitalisme Kolonial British 48 Noor Aisyah Binti Mokhtar, Kamarul Afizi Bin Kosman, Mokhtar Adnan Pemetaan Kasar Bandar Islam Melayu Melaka Menurut Catatan Sejarah Melayu Dan Negara Luar 49 Noor Aisyah Binti Mokhtar, Kamarul Afizi Bin Kosman, Mokhtar Adnan Gambaran Kasar Bandar Dan Kota Islam Melayu Melaka Farid Mat Zain Kitab Hikayat Patani: Satu Analisis Sejarah Mohamed Anwar Omar Din & Norazlinda Mohamed Rosdi - Gendang Pahang: Suatu Warisan 52 Zuliskandar Ramli, Mazlin Mokhtar, Adnan Jusoh, Yunus Sauman, Muhammad Termiji Hasni & Ahmad Helmi Mohd Mukhtar - Pelestarian Warisan Kebudayaan Dan Warisan Semula Jadi Di Lembah Kinta: Satu Kajian Awal 53 Bambang Sulistyo - Mitos Kekuasaan Dunia Melayu : Suatu Kajian Historiografi Tradisional. 54 Muhammad Terimizi Hasni - Pemerhatian Semula Tapak Candi Permatang Pasir Kuala Sungai Muda 55 Nurtaqwa Amin - The Implications Of Neuro-Linguistic Programming (NLP) On The Process Of Forming Positive Characters Of Using Language 56 Zuraidah Hassan, Ahmad Helmi Mohd Mukhtar & Zuliskandar Ramli - Tembikar Tanah: Proses Penghasilan Labu Sayong Secara Tradisional 57 Ahmad Helmi Bin Mohd Mukhtar, Nik Hassan Shuhaimi Nik Abdul Rahman, Zuliskandar Ramli - Nisan Kesultanan Perak: Analisis Saintifik Bahan 58 Naoko Sugiura & Mohd Samsudin - Perbandingan Dasar Warisan Di Malaysia Dan Jepun: Kajian Usaha Memelihara Khazanah Negara 59 Mohd Nasir Ismail, Noor Masliana Razlan, Zulkarnain Yusof & Mohd Faizal Ramli Penilaian Pemeliharaan Sumber Digital Warisan Seni Ukiran Kayu Tradisional Melayu Di Malaysia 60 Mohammad Anis Abdul Samad, Zuliskandar Ramli & Mohd Rohaizat Abdul Wahab Rehal Di Pantai Timur Semenanjung Malaysia:Tinjauan Awal Tentang Motif Dan Corak 61 Mohamed Razeef Bin Abdul Razak, Azahar Bin Harun, Mumtaz Binti Mokhtar & D zul Haimi Bin Md. Zain - Wang Kertas Malaysia Siri Ketiga: Legasi Wawasan Tun Dr. Mahathir Mohamad Mohd Rohaizat Abdul Wahab, Nik Hassan Shuhaimi Nik Rahman, Zuliskandar 785

8 ix Ramli, Mohammad Anis Abdul Samad, Muhamad Syafiq Mohd Ali & Ahmad Helmi Mohd. Mokhtar - Simbol Maritim Kuno Pada Hiasan Perahu Tradisional Melayu Di Pantai Timur, Semenanjung Malaysia 63 Tammasse & Jumraini T. - Gangguan Berbahasa Disleksia: Suatu Perkenalan Awal 64 Ahmad Jaffri Ahmad Zaini & Mohd Samsudin Penentangan Pegawai-pegawai Melayu Terhadap Pemerintahan Jepun Semasa Perang Dunia Kedua 65 Muhammad Reduan Isahak, Fawazul Khair Ibrahim & Raja Nafida Raja Shahminan - Kajian Kadar Ketahanan Di Udara Wau Melalui Struktur Rangka 66 Muhammad Afiq Omar, Zuliskandar Ramli, Muhammad Termizi Hasni, Ahmad Helmi Muhd Mukhtar, Muhd Shafiq Mohd Ali, Adnan Jusoh, Yunus Sauman, Anis Samad & Mohd Rohaizat Abd Wahab Analisis Tampak Jumpaan Permukaan Tembikar Tanah Di Gua Tok Sik, Gunung Baling 67 Muhammad Nur Latif, M. Hum - Rekonstruksi Vokal dan Diftong Bahasa Sulawesi Selatan Purba (BSSP) 68 Sharifah Nur Izzati Sayed Hasan, Zuliskandar Ramli, Hamzun Haron & Noor Hafiza Ismail Manik Dalam Masyarakat Peribumi Sarawak 69 Noor Alina Syahida Binti Sorkawi & Yunus Sabin Sosioekonomi Masyarakat Melayu Mukim Sepang, Norazian Binti Abdul Razak, Siti Aliaa Binti Hashim & Yunus Sauman Sabin Kemudahan Dan Perkhidmatan Kesihatan Di Kulim, Kedah Pada Tahun

9 Prosiding Seminar Antarabangsa Ke-4 Arkeologi, Sejarah dan Budaya di Alam Melayu 62 SIMBOL MARITIM KUNO PADA HIASAN PERAHU TRADISIONAL MELAYU DI PANTAI TIMUR, SEMENANJUNG MALAYSIA MOHD ROHAIZAT ABDUL WAHAB 1,2, NIK HASSAN SHUHAIMI NIK RAHMAN 2, ZULISKANDAR RAMLI 2, MOHAMMAD ANIS ABDUL SAMAD 2, MUHAMAD SYAFIQ MOHD ALI 2 & AHMAD HELMI MOHD. MOKHTAR 2 1 Institut Penyelidikan Matematik, Universiti Putra Malaysia, UPM Serdang Selangor 2 Institut Tamadun dan Alam Melayu, Universiti Kebangsaan Malaysia, Bangi Selangor. ABSTRAK Kajian terhadap seni hias dalam kebudayaan Melayu banyak dibincangkan oleh pengkajipengkaji dalam dan luar negara. Namun begitu perbincangan khusus kepada seni hias pada perahu tradisional Melayu masih lagi kurang dan banyak perkara boleh dibincangkan lagi. Artikel ini akan menyentuh mengenai jumpaan simbol-simbol kuno yang digunakan dalam seni hias perahu tradisional Melayu terutama di Pantai Timur, Semenanjung Malaysia. Objektif kajian ini adalah untuk melihat persamaan pemahaman masyarakat maritim di seluruh dunia mengenai penggunaan simbol kuno yang digunakan pada perahu mereka. Kajian ini menggunakan pendekatan analisa visual berdasarkan jumpaan imej-imej yang menyerupai simbol kuno yang terdapat pada hiasan perahu di seluruh dunia. Simbol-simbol ini akan diperihalkan maksud dan perkaitannya dengan menggunakan kaedah ikonografi. Hasil daripada kajian ini mendapati kefahaman dan kepercayaan masyarakat maritim di seluruh dunia hampir sama pada simbol kuno tersebut dan salah satu keunikan dihasilkan oleh masyarakat Melayu adalah pada penghasilan simbol kuno ini dengan cara yang tersendiri dan ia juga menjadi ikonik kepada masyarakat pelaut Melayu di Pantai Timur. Kata Kunci : seni hias, perahu tradisional, simbol kuno dan stailisasi PENGENALAN Kesenian Melayu terbentuk daripada adunan dan manifestasi daripada budaya setempat dan rangkuman daripada pelbagai budaya luar yang mewarnai kesenian Melayu. Kesenian ini juga memberi rupa kepada sifat dan identiti bangsa Melayu itu sendiri yang menerangkan mengenai nilai sesebuah masyarakat, cara hidup dan pengaruh kepercayaan. Istilah Melayu adalah merujuk kepada masyarakat yang berada di satu wilayah yang luas iaitu dari Pulau Paskah hingga ke Madagaskar dan mengamalkan budaya pesisir. Bangsa Melayu yang mahir dalam ilmu pembuatan perahu dan pelayaran telah merantau dan tersebar jauh hingga beberapa

10 786 / Mohd Rohaizat Abdul Wahab et al. pengkaji menemui budaya dan bahasa pertuturan yang sama walau pun pada jarak yang jauh. Penggunaan beberapa istilah seperti Malayo-Polynesian dan Austronesia oleh penyelidik barat adalah merujuk kepada sebuah bangsa yang sama iaitu bangsa Melayu. Walau pun bangsa Melayu memiliki kemahiran dan keupayaan tersendiri dalam menghasilkan perahu dan alat pengangkutan air, tetapi pengaruh dan penggunaan daripada unsur luar tetap wujud dalam penghasilan perahu dan hiasannya. Perkara ini berlaku hasil dari penyebaran pelayar bangsa Melayu ke kawasan-kawasan luar serta pemerhatian orang Melayu kepada perahu-perahu luar yang datang berdagang dan berlabuh di pelabuhan di Alam Melayu. Penghasilan seni hiasan pada perahu tradisional bukan sahaja wujud di Alam Melayu tetapi hiasan perahu wujud pada semua masyarakat maritim di seluruh dunia di Timur dan di Barat. Penggunaan figurehead pada perahu-perahu barat juga menjadi tumpuan kepada penyelidikan mengenai hiasan perahu di barat. Penggunaan figurehead oleh pelayar barat dikatakan bermula sekitar abad ke-15 dan dihasilkan pelbagai bentuk dan ukiran. Dalam kepercayaan mereka, hiasan figurehead ini dapat memberi tuah dan mengawal keselamatan mereka ketika berada di tengah laut. Ukiran daripada kayu yang menyerupai bentuk manusia dan haiwan ini diletakkan di bahagian haluan perahu mereka. Dalam masyarakat Melayu juga, penggunaan hiasan pada perahu telah lama digunakan malah ia menjadi perhatian kepada beberapa pencatat barat yang telah sampai di Alam Melayu. Dalam catatan Tome Pires, beliau pernah melihat perahu yang digunakan oleh masyarakat Melayu dihiasi dengan pelbagai ukiran kayu yang berbentuk seperti naga 1. Manguin (2012) juga ada menyatakan mengenai perhiasan pada perahu besar Melayu sekitar abad ke-16 seperti berikut; The state lancaras of Bintan in 1520, had their bows and stern beautifully decorated in gold in the way the princes of these places showed off the dignity of their service. Gambar perahu Lancang yang dilukis oleh Manuel Godinho de Heredia sekitar abad ke-16 juga ada menunjukkan bentuk perahu Melayu yang mempunyai hiasan berukir pada haluan dan buritan perahu. Namun tiada gambaran mengenai perahu bersaiz kecil di alam Melayu yang mempunyai hiasan kecuali ilustrasi awal perahu Melayu yang mempunyai hiasan pernah dicatatkan oleh Smyth sekitar tahun PENYATAAN MASALAH Hiasan perahu yang dihasilkan oleh masyarakat Melayu di Pantai Timur merupakan seni hias yang diperturunkan dari beberapa generasi terdahulu dan ia digunakan secara berterusan pada perahu tradisional. Hiasan perahu tradisional di Pantai Timur merupakan artifak kesenian Melayu yang tinggi dan ia mempunyai keunikannya yang tersendiri. Perahu tradisional Melayu di Pantai Timur dilengkapi dengan komponen hiasan yang pada dasarnya mempunyai fungsinya tersendiri. Komponen-komponen ini dihiasi dengan motif-motif tertentu dan menjadi standard kepada hiasan komponen perahu. Salah satu komponen yang akan dibincangkan dalam kertas kerja ini adalah simbol kuno yang wujud dalam motif bangau. Simbol ini pernah dibincangkan oleh James Hornell dalam beberapa penulisannya seperti Survivals of the Use of Oculi in Modern Boats dan The Prow of the Ship: Sanctuary of the Tutelary Deity namun begitu, kajian mengenai penggunaan simbol kuno ini pada perahu tradisional di Alam Melayu masih belum dikaji oleh penyelidik. 1 Lihat 2 Lihat Prosiding Seminar Antarabangsa Ke-4 Arkeologi, Sejarah dan Budaya di Alam Melayu

11 Mohd Rohaizat Abdul Wahab et al. / 787 PENGGUNAAN SIMBOL KUNO PADA PELAUT SELURUH DUNIA Ketika James Hornell bertugas sebagai Pengarah Perikanan di Madras, India sekitar tahun beliau telah mengkaji semua jenis perahu yang ada di India dan sekitarnya. Dalam pemerhatian beliau terdapat simbol yang seragam digunakan pada perahu-perahu oleh masyarakat Hindu di India. Penggunaan simbol oculus dan surul mendapat perhatian beliau di mana simbol ini boleh dilihat pada perahu-perahu tradisional di India. Kajian beliau berkaitan simbol ini bermula pada tahun 1923, beliau telah menjumpai simbol ini pada perahu di Portugal, sepanjang pantai di Mediterranean, Madagaskar, beberapa negara Afrika seperti Zanzibar, Swahili dan beberapa buah negara Amerika Tengah. Agius (2007) juga telah menjumpai simbol oculus dan surul ini pada perahu masyarakat Arab di sepanjang Laut Merah, Teluk Parsi dan di Laut Arab. Simbol ini juga dijumpai pada perahu-perahu di China, Vietnam, Singapura dan banyak lagi negaranegara lain seperti pada Jadual 1. Jumpaan di pelbagai tempat ini membuktikan bahawa penggunaan simbol ini sebagai satu simbol universal yang digunakan oleh pelbagai masyarakat pelaut di seluruh dunia. Simbol ini juga tidak mempunyai satu keseragaman dan bentuk khusus. Simbol ini juga tidak diletakkan pada tempat yang khusus seperti perahu Bahglah yang meletakkan simbol oculus pada bahagian buritan perahu. Oculus adalah simbol berbentuk mata yang kebanyakan ditempatkan di bahagian haluan perahu. Terdapat pelbagai bentuk mata dijumpai antaranya seperti pada jadual 1. Simbol ini membawa maksud penglihatan ketika perahu berlayar di tengah laut. Dalam kepercayaan masyarakat Cina, oculus ini penting kerana setiap perahu perlu mempunyai mata bagi memudahkan perahu belayar. Oculus ini berfungsi sebagai penunjuk arah jalan bagi perahu yang di tengah lautan dan juga mempunyai semangat serta perlindungan daripada tuhan (Hornell 1923). Hornell juga menyatakan bahawa nelayan di Malta juga mempercayai bahawa dengan meletakan oculus, perahu mereka mempunyai nyawa dan mempunyai semangat untuk melihat di lautan. Forde (1928) juga menambah, oculus ini dimiliki oleh semua masyarakat pelaut di dunia, ia menjadi pelindung kepada pelayar yang memerlukan keselamatan ketika berada di tengah lautan. Surul adalah simbol berbentuk lingkaran atau spiral yang banyak dijumpai pada haluan perahu. Dalam masyarakat Melayu, surul atau sulur adalah bentuk gulungan dan seperti pucuk tumbuhan yang melilit-lilit yang juga banyak digunakan dalam ukiran dan hiasan lain. Haziyah Hussin et al. (2012) menyatakan bahawa surul atau sulur ini adalah daripada imej makara. Dalam kepercayaan Hindu, makara adalah haiwan akuatik yang menjadi kenderaan tunggangan Dewa Vishnu ketika bergerak di permukaan air (Mohd Sabrizaa 2008) dan burung pula menjadi kenderaan tunggangan di langit. Imej makara ini juga dapat ditemui di hadapan pintu masuk ke candi yang juga berfungsi sebagai penjaga dan pelindung. Negara Simbol Jenis Perahu India Jafna Dhoni Prosiding Seminar Antarabangsa Ke-4 Arkeologi,Sejarah dan Budaya di Alam Melayu

12 788 / Mohd Rohaizat Abdul Wahab et al. Itali Malta China Arab Baghlah Prosiding Seminar Antarabangsa Ke-4 Arkeologi, Sejarah dan Budaya di Alam Melayu

13 Mohd Rohaizat Abdul Wahab et al. / 789 Arab Sanbuq Singapura Sampan Kotak Jadual 1 : Gambar-gambar penggunaan oculus dan surul di seluruh dunia Penggunaan Simbol Oculus dan Sulur dalam Masyarakat Melayu Penggunaan hiasan perahu merupakan perkara penting dalam masyarakat Melayu terutama pada masyarakat Melayu di Pantai Timur. Perbezaan nama perahu juga dapat dibezakan hanya dengan melihat pada hiasan perahu sebagai contoh perahu Pinis Gobel dan perahu Pinis Dogol. Perahu Pinis Gobel mempunyai hiasan berbentuk spiral pada haluannya seperti pada ilustrasi manakala perahu Pinis Dogol pula tidak mempunyai hiasan pada haluannya. Begitu juga nama Perahu Dogol yang digunakan oleh masyarakat Kelantan di mana perahu tersebut tidak mempunyai hiasan pada haluannya. Dalam Kamus Dewan Edisi Keempat, dogol bermaksud tidak mempunyai rambut, tanduk, balung pada kepalanya juga boleh ditafsirkan bahawa perahu tidak mempunyai hiasan pada haluannya. Ilustrasi 1: Sulur pada Pinis Gobel Terengganu Prosiding Seminar Antarabangsa Ke-4 Arkeologi,Sejarah dan Budaya di Alam Melayu

14 790 / Mohd Rohaizat Abdul Wahab et al. Salah satu perkara yang menarik perhatian pada perahu di Pantai Timur adalah menggunakan alat hiasan seperti kepala, bangau, okok, caping, sangga tengah, sangga kemudi, cagak dan koyang. Namun tidak semua perahu mempunyai keseluruhan alat hiasan ini. Hanya bangau dan okok menjadi alat yang sering digunakan pada semua jenis perahu tradisional Melayu di Pantai Timur. Bangau merupakan alat yang diletakkan pada haluan perahu dan berfungsi sebagai penyangga pada tiang layar dan galah-galah yang digunakan oleh nelayan. Bangau ini diperbuat daripada kayu yang keras seperti cengal, meranti, jelutung dan pulai. Kebanyakan bangau yang bersaiz besar yang melebih 1 meter panjang, 1 meter lebar dan 5.5 cm ketebalan manakala bagi bangau bersaiz biasa, ukurannya adalah sekitar cm tinggi, cm lebar dan ketebalan 4-5 cm. Bangau ini dihiasi dengan ukiran dan lukisan yang pelbagai menghiasi permukaan hadapan dan belakang bangau. Bahagian hadapan bangau adalah permukaan yang menghadap kepada anak perahu manakala bahagian belakang bangau adalah permukaan yang menghadap ke arah lautan. Analisis daripada jumpaan beberapa buah bangau, di dapati permukaan hadapan kebiasaannya mempunyai ukiran yang lebih cantik dan teliti berbanding permukaan belakang. Menurut Rosli (2014), menjadi amalan dan kepercayaan masyarakat nelayan di Pantai Timur bahawa anak perahu perlu menghadap ke arah bangau ketika perahu sedang berlayar dan anak perahu dilarang melangkah dan membelakangi bangau ketika perahu sedang berlayar. Menurut Nik Hassan (2012), dalam masyarakat Melayu, selain daripada berfungsi sebagai penyangga tiang layar, bangau juga mempunyai fungsi sebagai pelindung dan mempunyai semangat yang membantu nelayan ketika bekerja di laut. Ilustrasi 2: Hiasan Perahu pada Kolek Buatan Barat Penggunaan sulur ini juga dapat dilihat pada Kolek Buatan Barat di mana lukisan sulur seakan belalai gajah jelas kelihatan pada bahagian haluan dan buritan perahu. Analisis Visual pada Sampel Bangau Dalam analisis visual kepada motif yang digunakan pada 137 sampel bangau yang dianalisis didapati terdapat motif-motif yang sering dijumpai sampel bangau seperti motif sulur dan pada watak tertentu yang mempunyai imej mata. Prosiding Seminar Antarabangsa Ke-4 Arkeologi, Sejarah dan Budaya di Alam Melayu

15 Mohd Rohaizat Abdul Wahab et al. / 791 Jadual 2: Jumpaan Imej Sulur pada Hiasan Bangau Jadual 3: Jumpaan Imej Oculus (mata) pada Hiasan Bangau Imej-imej yang dijumpai ini telah distailisasikan mengikut kesesuaian dan pendekatan yang berbeza dengan perahu-perahu yang dijumpai di negara lain. Interpretasi dan kefahaman masyarakat laut di seluruh dunia pada simbol ini adalah sama dan gaya olahan masyarakat Melayu agak berbeza dengan masyarakat lain. PERBINCANGAN Simbol dan reka bentuk yang dihasilkan ini merupakan stailisasi daripada simbol yang digunakan oleh masyarakat pelaut kuno di seluruh dunia. Simbol ini menjadi kepercayaan dan ia digunakan pada perahu masyarakat pelaut terutama bagi masyarakat pelaut di India. Penggunaan simbol oculus dan surul dikesan digunakan dalam seni hiasan perahu tradisional Melayu di Pantai Timur, Semenanjung Malaysia tetapi dengan olahan dan gaya yang berbeza. Penyebaran penggunaan pada simbol ini mungkin berlaku daripada adanya perhubungan dan interaksi masyarakat Melayu dengan masyarakat luar terutama masyarakat di India. Walau bagaimana pun dengan kelebihan dan kepandaian yang dimiliki oleh masyarakat Melayu, simbol-simbol ini diolah dengan gaya yang lebih unik dan memperlihatkan identiti bangsa Melayu. Persamaan pemahaman masyarakat Melayu pada beberapa perkara dalam bidang kelautan juga ada persamaan dengan masyarakat lain sebagai contoh, kepercayaan bahawa terdapat makhluk atau kuasa luar yang berada di tengah lautan, adanya upacara atau ritual untuk meluncur perahu, upacara puja pantai dan sebagainya lagi. Pemahaman dan kepercayaan lama yang adalah dipengaruhi oleh kepercayaan lama dan pengaruh yang dibawa oleh pedagang luar. KESIMPULAN Kepandaian dan keaslian menghasilkan sesuatu kesenian merupakan salah satu ciri yang dimiliki oleh tukang Melayu namun penghasilan tersebut di dasari oleh satu hubungan kepercayaan dan kefahaman yang telah lama wujud dalam lingkungannya. Orang Melayu yang menguasai kemahiran mengukir dan seni pertukangan tangan dapat menghasilkan kesenian Prosiding Seminar Antarabangsa Ke-4 Arkeologi,Sejarah dan Budaya di Alam Melayu

16 792 / Mohd Rohaizat Abdul Wahab et al. yang berbeza dengan masyarakat lain. Walau pun kefahaman pada simbol tersebut mungkin sama tetapi dengan kelebihan dan kepandaian yang dimiliki oleh masyarakat Melayu, ia dapat dihasilkan dengan gaya yang tersendiri. Kesenian ini juga terikat dengan ajaran Islam yang mencegah kepada kepercayaan luar dan dalam masa yang sama masyarakat Melayu tidak dapat mengikis sepenuhnya pengaruh yang dibawa oleh ajaran luar. Kesenian yang dihasilkan seperti bangau ini membuktikan kearifan tempatan dalam meletakkan simbol dan kepercayaan lama mengenai ilmu kelautan. RUJUKAN Agius, D.A Decorative Motifs on Arabian Boats: Meaning and Identity. Dlm. Janet Starkey, Paul Starkey, & Tony Wilkinson (penyt.) Natural Resources and Cultural Connections of the Red Sea: Proceedings of Red Sea Project III held in the British Museum October (Society for Arabian Studies Monographs, No. 5). Oxford: Archaeopress. Alias Hiasan Perahu pada Perahu di Kelantan. Temu bual 22 Oktober. Coatalen, P.J The Decorated Boats of Kelantan. Penang: Penerbit USM. Forde, C.D Ancient Mariners: The Story of Ships and Sea Routes. New York: William Morrow & Company. Gibson-Hill, C.A Tongkang and Lighter Matters. J.Malay Br. Roy. Asiat. Soc. 25(1): Gibson-Hill, C.A The Boats of Local Origin Employed in the Malayan Fishing Industry. J.Malay Br. Roy. Asiat. Soc. 27(2): Latif Long Pembuatan dan reka bentuk bangau. Temu bual 26 Oktober. Hornell, J Survival of the Use of Oculi in Modern Boats. The Journal of the Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland. Vol 53(2). Hornell, J The Prow of the Ship: Sanctuary of the Tutelary Deity. Man, Vol. 43 (Nov.- Dec). Haziyah Hussin, Salmah Abu Mansor, Rahilah Omar, Hapsah Ismail & Aminuddin Hassan Seni, Seni Hias, Seni Reka, Reka Bentuk dan Estetika Daripada Persepsi Umum dan Orang Melayu. Jurnal Pengajian Melayu. 20(1). Haziyah Hussin, Zawiyah Baba, Aminuddin Hassan & Haji Mohamed The philosophy in the creation of traditional Malay carving motifs in Peninsula Malaysia. GEOGRAFIA Online TM. Malaysia Journal of Society and Space. 8(7): Manguin, P.Y Lancaran, Ghurab and Ghali: Mediterranean Impact on War Vessels in Early Modern Southeast Asia. Dlm. Geoff Wade and Li Tana (penyt.). Anthony Reid and the Study of the Southeast Asian Past. Singapura: Institute of Southeast Studies (ISEAS). Mat Senik Hiasan pada perahu nelayan tradisional di Pahang. Temu bual 18 Jun. Mohd Yusof Abdullah Pengangkutan Air di Terengganu. Kertas kerja Seminar Peranan Maritim di Terengganu. Anjuran. Anjuran Lembaga Muzium Negeri Terengganu. 1-2 September. Mubin Sheppard Bangau: The Decorative Guard for Sails and Spars on Malay Fishing Boats. Federation Museums Journal. Vol: VII.1-2. Nik Hassan Shuhaimi Nik Abd. Rahman Sejarah Kelantan Sebelum Long Yunus Satu Gambaran Umum. Dlm. Nik Hassan Shuhaimi Nik Abd. Rahman (penyt). Kelantan Zaman Awal: Kajian Arkeologi dan Sejarah. Hlm Kelantan: Perbadanan Muzium Negeri Kelantan. Nik Hassan Shuhaimi Nik Abd. Rahman Seni Ukir Melayu Sebagai Hiasan pada Perahu Tradisional di Semenanjung Malaysia. Dlm. Zawiyah Baba (penyt). Warisan SeniUkiran Melayu. hlm Bangi: Institut Alam dan Tamadun Melayu. Prosiding Seminar Antarabangsa Ke-4 Arkeologi, Sejarah dan Budaya di Alam Melayu

17 Mohd Rohaizat Abdul Wahab et al. / 793 Rosli Perahu Buatan Barat. Temu bual 20 Februari. Siti Zainon Ismail Getaran Jalur dan Warna. Petaling Jaya: Penerbit Fajar Bakti Sdn. Bhd. Prosiding Seminar Antarabangsa Ke-4 Arkeologi,Sejarah dan Budaya di Alam Melayu

EKOLOGI, HABITAT MANUSIA DAN PERUBAHAN PERSEKITARAN

EKOLOGI, HABITAT MANUSIA DAN PERUBAHAN PERSEKITARAN EKOLOGI, HABITAT MANUSIA DAN PERUBAHAN Prosiding Seminar Antarabangsa Ke 8 Ekologi, Habitat Manusia dan Perubahan Persekitaran Kampus Tuanku Abdul Halim Mu adzam Shah, Universiti Kebangsaan Malaysia, Langkawi,

More information

SIMBOLISME DALAM SENI PERTUKANGAN PERAHU TRADISIONAL MELAYU DI PANTAI TIMUR

SIMBOLISME DALAM SENI PERTUKANGAN PERAHU TRADISIONAL MELAYU DI PANTAI TIMUR Conference Proceeding: 1st INTERNATIONAL CONFERENCE ON CREATIVE MEDIA, DESIGN & TECHNOLOGY (REKA2014) SIMBOLISME DALAM SENI PERTUKANGAN PERAHU TRADISIONAL MELAYU DI PANTAI TIMUR Mohd Rohaizat Abdul Wahab

More information

ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, SEJARAH & BUDAYA. Prosiding. Prosiding. Editor: Zuliskandar Ramli Mohd Samsudin Muhlis Hadrawi Akin Duli

ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, SEJARAH & BUDAYA. Prosiding. Prosiding. Editor: Zuliskandar Ramli Mohd Samsudin Muhlis Hadrawi Akin Duli ARKEOLOGI, SEJARAH & BUDAYA ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, SEJARAH SEJARAH & & BUDAYA BUDAYA Prosiding Prosiding Seminar Seminar Antarabangsa Antarabangsa Ke-4 Ke-4 Arkeologi, Arkeologi, Sejarah Sejarah dan dan

More information

ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, SEJARAH & BUDAYA. Prosiding. Prosiding. Editor: Zuliskandar Ramli Mohd Samsudin Muhlis Hadrawi Akin Duli

ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, SEJARAH & BUDAYA. Prosiding. Prosiding. Editor: Zuliskandar Ramli Mohd Samsudin Muhlis Hadrawi Akin Duli ARKEOLOGI, SEJARAH & BUDAYA ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, SEJARAH SEJARAH & & BUDAYA BUDAYA Prosiding Prosiding Seminar Seminar Antarabangsa Antarabangsa Ke-4 Ke-4 Arkeologi, Arkeologi, Sejarah Sejarah dan dan

More information

ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, SEJARAH & BUDAYA. Prosiding. Prosiding. Editor: Zuliskandar Ramli Mohd Samsudin Muhlis Hadrawi Akin Duli

ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, SEJARAH & BUDAYA. Prosiding. Prosiding. Editor: Zuliskandar Ramli Mohd Samsudin Muhlis Hadrawi Akin Duli ARKEOLOGI, SEJARAH & BUDAYA ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, SEJARAH SEJARAH & & BUDAYA BUDAYA Prosiding Prosiding Seminar Seminar Antarabangsa Antarabangsa Ke-4 Ke-4 Arkeologi, Arkeologi, Sejarah Sejarah dan dan

More information

AN INVESTIGATION ON VEHICLE OVERLOADING IN MUAR MELAKA ROAD HAZLINA BINTI MARWAN

AN INVESTIGATION ON VEHICLE OVERLOADING IN MUAR MELAKA ROAD HAZLINA BINTI MARWAN iii AN INVESTIGATION ON VEHICLE OVERLOADING IN MUAR MELAKA ROAD HAZLINA BINTI MARWAN A project report submitted in fulfillment of the requirements for the award of the degree of Master of Engineering (Civil)

More information

Batu Acheh: Jumpaan Terbaharu Di Pulau Langkawi, Kedah Malaysia

Batu Acheh: Jumpaan Terbaharu Di Pulau Langkawi, Kedah Malaysia Jurnal Arkeologi Malaysia September 2016, Vol 29, No 2, hlm. 1-14 ISSN 0128-0732 (Print) XXXX-XXXX (Online) Diterbitkan oleh Ikatan Ahli Arkeologi Malaysia Batu Acheh: Jumpaan Terbaharu Di Pulau Langkawi,

More information

THE PREVAILING PRACTICE IN DECIDING THE PRACTICAL COMPLETION OF CONSTRUCTION WORK. MOHAMMAD HARITH BIN MOHD YUNOS

THE PREVAILING PRACTICE IN DECIDING THE PRACTICAL COMPLETION OF CONSTRUCTION WORK. MOHAMMAD HARITH BIN MOHD YUNOS 3 THE PREVAILING PRACTICE IN DECIDING THE PRACTICAL COMPLETION OF CONSTRUCTION WORK. MOHAMMAD HARITH BIN MOHD YUNOS A thesis submitted in fulfilment of the requirements for the award of the degree of Master

More information

(The rise of al-ahbash movement and Its Impact in Malaysia) Faculty of Islamic Civilization, Universiti Teknologi Malaysia

(The rise of al-ahbash movement and Its Impact in Malaysia) Faculty of Islamic Civilization, Universiti Teknologi Malaysia Jurnal Hadhari 5 (2) (2013) 103-114 www.ukm.my/jhadhari (The rise of al-ahbash movement and Its Impact in Malaysia) 1 BADLIHISHAM MOHD. NASIR 2 OTHMAN TALIB 3 SULAIMAN IBRAHIM 1 Faculty of Islamic Civilization,

More information

NOTA 5: PANDUAN MENGHASILKAN LAMAN (SITES) 1.1 Pengenalan

NOTA 5: PANDUAN MENGHASILKAN LAMAN (SITES) 1.1 Pengenalan NOTA 5: PANDUAN MENGHASILKAN LAMAN (SITES) 1.1 Pengenalan Sites boleh digunakan dalam penghasilan Sumber Pembelajaran. Sumber pembelajaran mengandungi beberapa halaman yang terdiri daripada teks, video

More information

SCHOOL OF PHYSICS LOGO DESIGN CONTEST

SCHOOL OF PHYSICS LOGO DESIGN CONTEST SCHOOL OF PHYSICS LOGO DESIGN CONTEST 1. INTRODUCTION A logo is an icon that represents the identity of an institution. It is used not just to promote the institution itself, but should also be able to

More information

Perlaksanaan program kerjasama latihan kebombaan bersama Institusi dalam dan luar Negara.

Perlaksanaan program kerjasama latihan kebombaan bersama Institusi dalam dan luar Negara. Perlaksanaan program kerjasama latihan kebombaan bersama Institusi dalam dan luar Negara. Sepanjang tahun 2014, Bahagian Latihan telah melaksanakan beberapa program kerjasama latihan kebombaan. Antaranya

More information

EVALUATION USABILITY MEASUREMENT INDEX FOR HIGHER EDUCATION INSTITUTE MUHAMMAD ALIIF BIN AHMAD

EVALUATION USABILITY MEASUREMENT INDEX FOR HIGHER EDUCATION INSTITUTE MUHAMMAD ALIIF BIN AHMAD EVALUATION USABILITY MEASUREMENT INDEX FOR HIGHER EDUCATION INSTITUTE MUHAMMAD ALIIF BIN AHMAD A dissertation submitted in partial fulfillment of the requirements for the award of the degree of Master

More information

TERMINATION OF CONTRACT: ABANDONMENT OF WORK MOHD NUR IMAN AL HAFIZ BIN MOHD JAMIL

TERMINATION OF CONTRACT: ABANDONMENT OF WORK MOHD NUR IMAN AL HAFIZ BIN MOHD JAMIL TERMINATION OF CONTRACT: ABANDONMENT OF WORK MOHD NUR IMAN AL HAFIZ BIN MOHD JAMIL TERMINATION OF CONTRACT: ABANDONMENT OF WORK MOHD NUR IMAN AL HAFIZ BIN MOHD JAMIL A project report submitted in partial

More information

UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA

UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA COMPARISON OF AL- ASHA AND JARIR IN PANEGYRICAL AND SATIRICAL THEMES FAUWAZ BIN EBAU FBMK 0 0 COMPARISON OF AL- ASHA AND JARIR IN PANEGYRICAL AND SATIRICAL THEMES FAUWAZ BIN EBAU

More information

HENDRA SAPUTRA UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

HENDRA SAPUTRA UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA ESTIMATION AND DISTRIBUTION OF EXHAUST SHIP EMISSION FROM MARINE TRAFFIC IN THE STRAITS OF MALACCA AND SINGAPORE USING AUTOMATIC IDENTIFICATION SYSTEM (AIS) DATA HENDRA SAPUTRA UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

More information

Latihan MyMesyuarat -PENGERUSI- DibentangkanOleh

Latihan MyMesyuarat -PENGERUSI- DibentangkanOleh Latihan MyMesyuarat -PENGERUSI- 1 DibentangkanOleh Versi 20120315 PENGENALAN MyMesyuarat merupakan sistem pengurusan keputusan mesyuarat atas talian dan tanpa menggunakan kertas. Merupakan salah satu produk

More information

WPK 213 Wajah sebenar Psikologi Islam Sifat Psikologi Islam Psikologi Moden Persamaan dan Perbezaan Psikologi Islam & Barat

WPK 213 Wajah sebenar Psikologi Islam Sifat Psikologi Islam Psikologi Moden Persamaan dan Perbezaan Psikologi Islam & Barat DIPLOMA PSIKOLOGI ISLAM DAN KAUNSELING WPK 213 Wajah sebenar Psikologi Islam Sifat Psikologi Islam Psikologi Moden Persamaan dan Perbezaan Psikologi Islam & Barat Pensyarah: Ustazah Nek Mah Bte Batri Master

More information

Rab a ban a i Syu y m u u m l Umu m m a -taw a az a u z n a -was a h s o h thi h ya y h a -thu h b u ut u iya y h wal m t u a t g a ha h y a i y rat

Rab a ban a i Syu y m u u m l Umu m m a -taw a az a u z n a -was a h s o h thi h ya y h a -thu h b u ut u iya y h wal m t u a t g a ha h y a i y rat Pemikiran Islam Semasa di Singapura Oleh Ust Mohd Jakfar bin Hj Embek Diploma Pengajian Islam Ciri-Ciri Khusus Dalam Islam Rabbani sudut matlamat dan tumpuan fokus dalam hidup. Syumul (lengkap dan menyeluruh)

More information

Bachelor of Medicine & Bachelor of Surgery Bachelor of Dental Surgery Bachelor of Chinese Medicine. Tamadun Islam dan Tamadun Asia (TITAS)

Bachelor of Medicine & Bachelor of Surgery Bachelor of Dental Surgery Bachelor of Chinese Medicine. Tamadun Islam dan Tamadun Asia (TITAS) UNIVERSITI PERUBATAN ANTARABANGSA INTERNATIONAL MEDICAL UNIVERSITY MALAYSIA Bachelor of Medicine & Bachelor of Surgery Bachelor of Dental Surgery Bachelor of Chinese Medicine Tamadun Islam dan Tamadun

More information

Jurnal Hadhari Special Edition (2012) 1-6 MASHITOH YAACOB * Centre for General Studies, Universiti Kebangsaan Malaysia ABSTRACT

Jurnal Hadhari Special Edition (2012) 1-6  MASHITOH YAACOB * Centre for General Studies, Universiti Kebangsaan Malaysia ABSTRACT Jurnal Hadhari Special Edition (2012) 1-6 www.ukm.my/jhadhari The National University of Malaysia INTRODUCTION TO THE SPECIAL ISSUE ON EDUCATION IN ISLAMIC CIVILIZATION AND THE ROLE OF ISLAMIC CIVILIZATION

More information

(The Peaceful Coexistence Amongst Religions In Islam)

(The Peaceful Coexistence Amongst Religions In Islam) Jurnal Hadhari 4 (1) (2012) 171-190 wwwukmmy/jhadhari The National University of Malaysia التعايش السلمي بين الا ديان في الا سلام (The Peaceful Coexistence Amongst Religions In Islam) KAMILOV ASKHABALI*

More information

TINDAKAN PIHAK BERKUASA NEGERI DAN PIHAK BERKUASA TEMPATAN TERHADAP KES PELANGGARAN SYARAT GUNA TANAH

TINDAKAN PIHAK BERKUASA NEGERI DAN PIHAK BERKUASA TEMPATAN TERHADAP KES PELANGGARAN SYARAT GUNA TANAH TINDAKAN PIHAK BERKUASA NEGERI DAN PIHAK BERKUASA TEMPATAN TERHADAP KES PELANGGARAN SYARAT GUNA TANAH NUR AINI BINTI IDRIS UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA i TINDAKAN PIHAK BERKUASA NEGERI DAN PIHAK BERKUASA

More information

UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA

UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA ISLAMIC BANK EFFICIENCY AND PRODUCTIVITY IN MALAYSIA REZVAN TORABI FEP 2011 9 ISLAMIC BANK EFFICIENCY AND PRODUCTIVITY IN MALAYSIA BY REZVAN TORABI Thesis Submitted to the School

More information

Akademi Pengajian Melayu Universiti Malaya Kuala Lumpur. Cetakan Pertama 2014 Hakcipta Akademi Pengajian Melayu

Akademi Pengajian Melayu Universiti Malaya Kuala Lumpur. Cetakan Pertama 2014 Hakcipta Akademi Pengajian Melayu Akademi Pengajian Melayu Universiti Malaya Kuala Lumpur Cetakan Pertama 2014 Hakcipta Akademi Pengajian Melayu Hakcipta terpelihara. Setiap bahagian daripada terbitan ini tidak boleh diterbitkan semula,

More information

CURRICULUM VITAE. Akmar Hayati Ahmad Ghazali. Name of School / Institution obtained

CURRICULUM VITAE. Akmar Hayati Ahmad Ghazali. Name of School / Institution obtained PERSONAL DETAIL Full Name Designation Specialization CURRICULUM VITAE Akmar Hayati Ahmad Ghazali Senior Lecturer Journalism Title: Dr Department/Faculty Jabatan Komunikasi, Fakulti Bahasa Moden Dan Komunikasi,Universiti

More information

UTILITY CONSUMPTION PATTERN AMONG MALAYSIAN ELECTRICITY USERS NURHIDAYAH BT MAHUSIN UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

UTILITY CONSUMPTION PATTERN AMONG MALAYSIAN ELECTRICITY USERS NURHIDAYAH BT MAHUSIN UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA UTILITY CONSUMPTION PATTERN AMONG MALAYSIAN ELECTRICITY USERS NURHIDAYAH BT AHMAD @ MAHUSIN UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA iii UTILITY CONSUMPTION PATTERN AMONG MALAYSIAN ELECTRICITY USERS NURHIDAYAH BT

More information

MESHFREE FORMULATION FOR BUCKLING OF COMPOSITE BEAM WITH SLIP MOHD HAMIDI BIN HARUN UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

MESHFREE FORMULATION FOR BUCKLING OF COMPOSITE BEAM WITH SLIP MOHD HAMIDI BIN HARUN UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA MESHFREE FORMULATION FOR BUCKLING OF COMPOSITE BEAM WITH SLIP MOHD HAMIDI BIN HARUN UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA MESHFREE FROMULATION FOR BUCKLING COMPOSITE BEAM WITH SLIP MOHD HAMIDI BIN HARUN A thesis

More information

ARKEOLOGI, SEJARAH DAN BUDAYA

ARKEOLOGI, SEJARAH DAN BUDAYA ARKEOLOGI, SEJARAH DAN BUDAYA ARKEOLOGI, SEJARAH DAN BUDAYA Seminar Antarabangsa Ke-3 Arkeologi, Sejarah Dan Budaya Di Alam Melayu Bilik Senat & Bilik Majlis, 23 & 24 Disember 2014 Universiti Kebangsaan

More information

JAWAB LISAN DATO' SRI HASAN BIN MALEK [KUALA PILAH]

JAWAB LISAN DATO' SRI HASAN BIN MALEK [KUALA PILAH] No. Soalan: 52 PR-1351-L00611 PEMBERITAHUAN PERTANYAAN BAGI JAWAB LISAN DEWAN RAKYAT MALAYSIA PERTANYAAN JAWAB LISAN DARIPADA DATO' SRI HASAN BIN MALEK [KUALA PILAH] TARIKH 3 APRIL 2017 SO ALAN Dato' Sri

More information

RADON AND THORON STUDY IN AREAS OF ELEVATED BACKGROUND RADIATION IN PALONG, SEGAMAT, JOHOR NUR AMIRA BINTI ABD WAHAB UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

RADON AND THORON STUDY IN AREAS OF ELEVATED BACKGROUND RADIATION IN PALONG, SEGAMAT, JOHOR NUR AMIRA BINTI ABD WAHAB UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA RADON AND THORON STUDY IN AREAS OF ELEVATED BACKGROUND RADIATION IN PALONG, SEGAMAT, JOHOR NUR AMIRA BINTI ABD WAHAB UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA RADON AND THORON STUDY IN AREAS OF ELEVATED BACKGROUND

More information

CURRICULUM VITAE FOR GHAZALI YUSRI ABD RAHMAN UNIVERSITI TEKNOLOGI MARA MALAYSIA. Ghazali Yusri Abd Rahman

CURRICULUM VITAE FOR GHAZALI YUSRI ABD RAHMAN UNIVERSITI TEKNOLOGI MARA MALAYSIA. Ghazali Yusri Abd Rahman CURRICULUM VITAE FOR GHAZALI YUSRI ABD RAHMAN UNIVERSITI TEKNOLOGI MARA MALAYSIA Name: Address: Tel: Email: Website: Ghazali Yusri Abd Rahman Academy of Language Studies Universiti Teknologi MARA 40450

More information

Faridah Noor Mohd Noor, Rosmadi bin Fauzi, Zulkarnain bin Abdul Rahman, Nurul Izzati Md. Mustafa, Muhamad Fathi Marzuki, Siti Normalis Zakaria

Faridah Noor Mohd Noor, Rosmadi bin Fauzi, Zulkarnain bin Abdul Rahman, Nurul Izzati Md. Mustafa, Muhamad Fathi Marzuki, Siti Normalis Zakaria Faridah Noor Mohd Noor, Rosmadi bin Fauzi, Zulkarnain bin Abdul Rahman, Nurul Izzati Md. Mustafa, Muhamad Fathi Marzuki, Siti Normalis Zakaria University of Malaya MALAYSIA Introduction Discussion with

More information

HUBUNGAN ANTARA GANJARAN DAN ETIKA KERJA ISLAM DENGAN KOMITMEN DALAM KALANGAN PEKERJA DI JABATAN PEMBANGUNAN PERSEKUTUAN KELANTAN

HUBUNGAN ANTARA GANJARAN DAN ETIKA KERJA ISLAM DENGAN KOMITMEN DALAM KALANGAN PEKERJA DI JABATAN PEMBANGUNAN PERSEKUTUAN KELANTAN HUBUNGAN ANTARA GANJARAN DAN ETIKA KERJA ISLAM DENGAN KOMITMEN DALAM KALANGAN PEKERJA DI JABATAN PEMBANGUNAN PERSEKUTUAN KELANTAN NORUL HUDA BINTI MAT RASHID FAKULTI PENGURUSAN UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

More information

MODELLING AND VIBRATION CONTROL OF PIEZOELECTRIC ACTUATOR

MODELLING AND VIBRATION CONTROL OF PIEZOELECTRIC ACTUATOR MODELLING AND VIBRATION CONTROL OF PIEZOELECTRIC ACTUATOR BASHIR BALA MUHAMMAD UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA MODELING AND VIBRATION CONTROL OF PIEZOELECTRIC ACTUATOR BASHIR BALA MUHAMMAD A project report

More information

SPEECH BY COMRADE ASYIFAH RASHID MARSILING BRANCH PEOPLE S ACTION PARTY CONVENTION NOVEMBER 2017 SINGAPORE S PLACE IN THE WORLD

SPEECH BY COMRADE ASYIFAH RASHID MARSILING BRANCH PEOPLE S ACTION PARTY CONVENTION NOVEMBER 2017 SINGAPORE S PLACE IN THE WORLD SPEECH BY COMRADE ASYIFAH RASHID MARSILING BRANCH PEOPLE S ACTION PARTY CONVENTION 2017 19 NOVEMBER 2017 SINGAPORE S PLACE IN THE WORLD Party Chairman, Secretary-General, Comrades, Brothers & Sisters,

More information

KEY PERFORMANCE INDICATOR (KPI) YEAR 2009

KEY PERFORMANCE INDICATOR (KPI) YEAR 2009 KEY PERFORMANCE INDICATOR (KPI) YEAR 2009 4.2 STAFF RECEIVING NATIONAL / INTERNATIONAL RECOGNITION AND AWARDS Target : 20% of Staff Received Recognition and Awards Achievement : 49.3% (Formula = 36 staff

More information

vii KANDUNGAN PENGESAHAN PENGAKUAN PENGHARGAAN ABSTRAK ABSTRACT ISI KANDUNGAN SENARAI RAJAH SENARAI JADUAL SENARAI GAMBAR SENARAI LAMPIRAN

vii KANDUNGAN PENGESAHAN PENGAKUAN PENGHARGAAN ABSTRAK ABSTRACT ISI KANDUNGAN SENARAI RAJAH SENARAI JADUAL SENARAI GAMBAR SENARAI LAMPIRAN vii KANDUNGAN PENGESAHAN PENGAKUAN DEDIKASI PENGHARGAAN ABSTRAK ABSTRACT ISI KANDUNGAN SENARAI RAJAH SENARAI JADUAL SENARAI GAMBAR SENARAI LAMPIRAN ii iii iv v vi vii xv xvi xix xx BAB PERKARA MUKA SURAT

More information

UDT1012 / UDT1022 TITAS 1 / TITAS PERANAN AGAMA DALAM PEMBENTUKAN DAN PERKEMBANGAN TAMADUN

UDT1012 / UDT1022 TITAS 1 / TITAS PERANAN AGAMA DALAM PEMBENTUKAN DAN PERKEMBANGAN TAMADUN UDT1012 / UDT1022 TITAS 1 / TITAS PERANAN AGAMA DALAM PEMBENTUKAN DAN PERKEMBANGAN TAMADUN NAMA PELAJAR/ NO. MATRIKS MOHD FAIRUZ BIN JILAINI DX100156DAJ04 MOHD REDUAN BIN ABDULLAH DX115025DAJ04 MOHD SHAHRIL

More information

Bab 2. Polisi e-pembelajaran di IPT Malaysia. Hanafi Atan Mohamed Amin Embi Supyan Hussin. Pengenalan

Bab 2. Polisi e-pembelajaran di IPT Malaysia. Hanafi Atan Mohamed Amin Embi Supyan Hussin. Pengenalan Bab 2 Polisi e-pembelajaran di IPT Malaysia Hanafi Atan Mohamed Amin Embi Supyan Hussin Pengenalan Polisi ialah garis panduan umum yang disediakan untuk mencapai sesuatu hasil, matlamat atau objektif yang

More information

A ROBUST ESTIMATION METHOD OF LOCATION AND SCALE WITH APPLICATION IN MONITORING PROCESS VARIABILITY ROHAYU BT MOHD SALLEH

A ROBUST ESTIMATION METHOD OF LOCATION AND SCALE WITH APPLICATION IN MONITORING PROCESS VARIABILITY ROHAYU BT MOHD SALLEH A ROBUST ESTIMATION METHOD OF LOCATION AND SCALE WITH APPLICATION IN MONITORING PROCESS VARIABILITY ROHAYU BT MOHD SALLEH A thesis submitted in fulfilment of the requirements for the award of the degree

More information

reflective thought is the active, careful and persistent examination of any belief or purported form of knowledge, in the light of the grounds that

reflective thought is the active, careful and persistent examination of any belief or purported form of knowledge, in the light of the grounds that REFLEKSI PENGERTIAN REFLEKSI Pemikiran reflektif ialah pemeriksaan yang dilakukan secara aktif, teliti dan bersungguh terhadap kepercayaan, atau suatu yang didakwa sebagai pengetahuan (ilmu), berdasarkan

More information

THE EFFECTS OF TAPERED SLEEVE IN IMPROVING THE ANCHORAGE BOND OF REINFORCEMENT BAR PAMELA ADELINE LO

THE EFFECTS OF TAPERED SLEEVE IN IMPROVING THE ANCHORAGE BOND OF REINFORCEMENT BAR PAMELA ADELINE LO i THE EFFECTS OF TAPERED SLEEVE IN IMPROVING THE ANCHORAGE BOND OF REINFORCEMENT BAR PAMELA ADELINE LO A project report submitted in partial fulfillment of the requirements for the award of the degree

More information

MINI KOLOKIUM KUIS BS SEPT SELASA WAN RAMIZAH BINTI HASAN ( 13PI01008P )

MINI KOLOKIUM KUIS BS SEPT SELASA WAN RAMIZAH BINTI HASAN ( 13PI01008P ) MINI KOLOKIUM KUIS BS 4205 23 SEPT 2014 - SELASA WAN RAMIZAH BINTI HASAN ( 13PI01008P ) BIDANG PENYELIDIKAN BIDANG : USULUDDIN (ISLAMIYYAT) PENGKHUSUSAN : TAFSIR LATARBELAKANG PENDIDIKAN B.A TAFSIR WA

More information

M2-1: Proses Penyelidikan Tindakan MTE3113: PENYELIDIKAN TINDAKAN

M2-1: Proses Penyelidikan Tindakan MTE3113: PENYELIDIKAN TINDAKAN M2-1: Proses Penyelidikan Tindakan MTE3113: PENYELIDIKAN TINDAKAN Kandungan Kuliah Adaptasi model Lewin, 1946 & Laidlaw,1992: Mengenal pasti aspek amalan bagi penambahbaikan Merancang tindakan Melaksana

More information

Arkeologi Islam: Suatu Penilaian Semula

Arkeologi Islam: Suatu Penilaian Semula Jurnal Arkeologi Malaysia September 2016, Vol 29, No 2, hlm. 35-42 ISSN 0128-0732 (Print) XXXX-XXXX (Online) Diterbitkan oleh Ikatan Ahli Arkeologi Malaysia Arkeologi Islam: Suatu Penilaian Semula Muhamad

More information

KEMAJUAN MALAYSIA. Abstrak

KEMAJUAN MALAYSIA. Abstrak JABATAN KEMAJUAN ISL AM MALAYSIA DEPARTMENT OF ISLAMIC DEVELOPMENT MALAYSIA Jurnal Hadhari Edisi Khas (2008) 123-154 INSTITUTE OF ISLAM HADHARI Abstrak Pada masa ini, konsep Islam Hadhari yang mencorakkan

More information

LEVEL OF UNDERSTANDING AMONG UNIVERSITI SAINS MALASYIA (USM) MUSLIM STAFFS ABOUT CASH WAQF

LEVEL OF UNDERSTANDING AMONG UNIVERSITI SAINS MALASYIA (USM) MUSLIM STAFFS ABOUT CASH WAQF Volume: 2 Issue: 6 [December, 2017] pp.264-272 Journal of Islamic, Social, Economics and Development eissn: 0128-1755 Journal website: www.jised.com LEVEL OF UNDERSTANDING AMONG UNIVERSITI SAINS MALASYIA

More information

LAWATAN PERKONGSIAN PINTAR JKKPUU BRUNEI DARUSSALAM

LAWATAN PERKONGSIAN PINTAR JKKPUU BRUNEI DARUSSALAM LAWATAN PERKONGSIAN PINTAR JKKPUU BRUNEI DARUSSALAM 28 Oktober 2016 28-30 Oktober 2016 9.30 am 12.10 pm 2.30 pm 3.00 pm Berkumpul di KLIA Berlepas ke Brunei Darussalam dengan penerbangan Royal Air Brunei

More information

Kajian Rintis Penerimaan Mualaf Di Selangor Terhadap Aplikasi Smartsolat

Kajian Rintis Penerimaan Mualaf Di Selangor Terhadap Aplikasi Smartsolat Manuscript Submitted : 22 Oct 2017 Accepted : 6 Nov 2017 Published : 25 Nov 2017 Kajian Rintis Penerimaan Mualaf Di Selangor Terhadap Aplikasi Smartsolat Nur Muizz Bin Mohd Salleh, Che Wan Shamsul Bahri

More information

Kandungan / 3. disunting oleh. Abdul Latif Samian Nazri Muslim

Kandungan / 3. disunting oleh. Abdul Latif Samian Nazri Muslim Kandungan / 3 disunting oleh Abdul Latif Samian Nazri Muslim INSTITUT ALAM DAN TAMADUN MELAYU UNIVERSITI KEBANGSAAN MALAYSIA BANGI 2014 ATMA-SALAM3[00]kand.pmd 3 5/16/2014, 4:39 PM 4 / Isu-Isu Sains &

More information

DOKUMEN TIDAK TERKAWAL

DOKUMEN TIDAK TERKAWAL Halaman: 1 / 7 1.0 TUJUAN Arahan kerja ini bertujuan untuk menerangkan tatacara untuk memohon perkhidmatan menembak haiwan liar di Bahagian Keselamatan. 2.0 SKOP Skop arahan kerja ini merangkumi semua

More information

ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, SEJARAH & BUDAYA. Prosiding. Prosiding. Editor: Zuliskandar Ramli Mohd Samsudin Muhlis Hadrawi Akin Duli

ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, SEJARAH & BUDAYA. Prosiding. Prosiding. Editor: Zuliskandar Ramli Mohd Samsudin Muhlis Hadrawi Akin Duli ARKEOLOGI, SEJARAH & BUDAYA ARKEOLOGI, ARKEOLOGI, SEJARAH SEJARAH & & BUDAYA BUDAYA Prosiding Prosiding Seminar Seminar Antarabangsa Antarabangsa Ke-4 Ke-4 Arkeologi, Arkeologi, Sejarah Sejarah dan dan

More information

AKADEMIKA. Journal of Humanities and Social Sciences Universiti Kebangsaan Malaysia KANDUNGANICONTENTS

AKADEMIKA. Journal of Humanities and Social Sciences Universiti Kebangsaan Malaysia KANDUNGANICONTENTS AKADEMIKA Journal of Humanities and Social Sciences Universiti Kebangsaan Malaysia Number Bilangan 26 January Januari 1985 KANDUNGANICONTENTS Nota Editor Pengaruh Kelembapan Ke Atas Kekeruhan Atmosfera

More information

PHS & U. October - December 2012 Issue: 6. ~ Connecting Library with APEX community ~ Exhibitions

PHS & U. October - December 2012 Issue: 6. ~ Connecting Library with APEX community ~ Exhibitions PHS & U Edition: ~ Connecting Library with APEX community ~ October - December 2012 Issue: 6 Exhibitions 2012 2012 @PHS Exhibitions at Perpustakaan Hamzah Sendut The exhibitions had been organized by Perpustakaan

More information

Penyelidikan Arkeologi di Johor dari Sudut Pandangan Warisan vs Pembangunan

Penyelidikan Arkeologi di Johor dari Sudut Pandangan Warisan vs Pembangunan Asyaari Muhamad 199 Sari - International Journal of the Malay World and Civilisation 27(2) (2009): 199-227 Penyelidikan Arkeologi di Johor dari Sudut Pandangan Warisan vs Pembangunan ASYAARI MUHAMAD ABSTRAK

More information

MARA UNIVERSITY OF TECHNOLOGY

MARA UNIVERSITY OF TECHNOLOGY MARA UNIVERSITY OF TECHNOLOGY FUNDAMENTALS ENTREPRENEURSHIP ETR 300) DAMAI SAUJANA HOMESTAY AGENCY PREPARED FOR: ASSOC. PROF. DR. ISMAIL BIN AB. WAHAB PREPARED BY: MUSA BIN TOMPANG MASLIANA BINTI MOHAMAT

More information

MTE3133: Penyelidikan Tindakan

MTE3133: Penyelidikan Tindakan Penyelidikan Tindakan: Konsep & Model MTE3133: Penyelidikan Tindakan Dr. Ng Kok Fu, Jabatan Matematik, IPG-KSAH Rujukan Mills, G. E. (2003). Action research: A guide for teacher researcher (2 nd ed.).

More information

SEISMIC AND PROGRESSIVE COLLAPSE ASSESSMENT OF NEW PROPOSED STEEL CONNECTION IMAN FARIDMEHR

SEISMIC AND PROGRESSIVE COLLAPSE ASSESSMENT OF NEW PROPOSED STEEL CONNECTION IMAN FARIDMEHR i SEISMIC AND PROGRESSIVE COLLAPSE ASSESSMENT OF NEW PROPOSED STEEL CONNECTION IMAN FARIDMEHR A thesis submitted in fulfilment of the requirements for the award of the degree of Doctor of Philosophy (Civil

More information

PEMBANGUNAN APLIKASI CEPAT MEMBACA AL-QURAN UNTUK PLATFORM ANDROID (Mai IQra) YANTI MUNIRAH BINTI JUSOH

PEMBANGUNAN APLIKASI CEPAT MEMBACA AL-QURAN UNTUK PLATFORM ANDROID (Mai IQra) YANTI MUNIRAH BINTI JUSOH iii PEMBANGUNAN APLIKASI CEPAT MEMBACA AL-QURAN UNTUK PLATFORM ANDROID (Mai IQra) YANTI MUNIRAH BINTI JUSOH Laporan projek ini dikemukakan sebagai memenuhi sebahagian daripada syarat penganugerahan Sarjana

More information

Fungsi istilah Islam dalam frasa Islam Liberal, Islam Fundamental, Universiti Islam, dan Sastera Islam

Fungsi istilah Islam dalam frasa Islam Liberal, Islam Fundamental, Universiti Islam, dan Sastera Islam Fungsi istilah Islam dalam frasa Islam Liberal, Islam Fundamental, Universiti Islam, dan Sastera Islam Abd Ganing Laengkang e-mel:abdulganing@kuis.edu.my Kolej Universiti Islam Antarabangsa Selangor. ABSTRAK

More information

Abstract of thesis presented to the Senate of the Universiti Putra Malaysia in fulfillment of the requirement for the degree of Doctor of Philosophy

Abstract of thesis presented to the Senate of the Universiti Putra Malaysia in fulfillment of the requirement for the degree of Doctor of Philosophy Abstract of thesis presented to the Senate of the Universiti Putra Malaysia in fulfillment of the requirement for the degree of Doctor of Philosophy LEARNING EXPERIENCES OF BREAST CANCER SURVIVORS PRACTISING

More information

BIOMIMETIC PATTERN RECOGNITION FOR WRITER IDENTIFICATION USING GEOMETRICAL MOMENT FUNCTIONS

BIOMIMETIC PATTERN RECOGNITION FOR WRITER IDENTIFICATION USING GEOMETRICAL MOMENT FUNCTIONS BIOMIMETIC PATTERN RECOGNITION FOR WRITER IDENTIFICATION USING GEOMETRICAL MOMENT FUNCTIONS SAMSURYADI UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA BIOMIMETIC PATTERN RECOGNITION FOR WRITER IDENTIFICATION USING GEOMETRICAL

More information

Hubungan antara Semenanjung Tanah Melayu dengan China Sejak Awal Abad Masihi

Hubungan antara Semenanjung Tanah Melayu dengan China Sejak Awal Abad Masihi International Journal Zuliskandar of the Malay Ramli World & Nik and Hassan Civilisation Shuhaimi (Iman) Nik 30(1), Abd. 2012: Rahman 171-171 196 Hubungan antara Semenanjung Tanah Melayu dengan China Sejak

More information

Tahap Kefahaman Mengenai Wakaf: Kajian Kes di Selangor

Tahap Kefahaman Mengenai Wakaf: Kajian Kes di Selangor Tahap Kefahaman Mengenai Wakaf: Kajian Kes di Selangor AHMAD FATIN BIN MOHAMAD SUHAIMI Kolej Universiti Islam Antarabangsa Selangor ahmadfatin@kuis.edu.my SAFURA BINTI AHMAD SABRI Kolej Universiti Islam

More information

ISU SYARIAH & UNDANG-UNDANG Pencerakinan Isu Wahana Pelestarian Akademik

ISU SYARIAH & UNDANG-UNDANG Pencerakinan Isu Wahana Pelestarian Akademik ISU SYARIAH & UNDANG-UNDANG Pencerakinan Isu Wahana Pelestarian Akademik SIRI 20 disunting oleh Md. Yazid Ahmad Anwar Fakhri Omar Mohammad Zaini Yahaya JABATAN SYARIAH FAKULTI PENGAJIAN ISLAM UNIVERSITI

More information

OPERASI PERKHIDMATAN SOKONGAN

OPERASI PERKHIDMATAN SOKONGAN Halaman: 1 / 7 1.0 TUJUAN Arahan kerja ini bertujuan untuk menerangkan tatacara untuk memohon perkhidmatan menembak haiwan liar di Bahagian Keselamatan. 2.0 SKOP Skop arahan kerja ini merangkumi semua

More information

Vol. 12, No. 3 (2017), 020 ISSN: x

Vol. 12, No. 3 (2017), 020 ISSN: x DASAR KEPENDUDUKAN KOLONIAL BRITISH DI NEGERI-NEGERI SELAT SEBAGAI STRATEGI PEMBENTUKAN MASYARAKAT PLURAL 1936-1941 (British population policy in straits settlement as a formation plural society strategy,

More information

The Malay Narrative Story Writing in the 1920S

The Malay Narrative Story Writing in the 1920S rmc.kuis.edu.my/jpi/ e-issn 2289-7909 KOLEJ UNIVERSITI ISLAM ANTARABANGSA SELANGOR VOL. 4 NO.2 (SEPTEMBER 2017): pp 234-249 The Malay Narrative Story Writing in the 1920S Khalid Ludin @ Jamaluddin, Fahed

More information

WARTA KERAJAAN PERSEKUTUAN FEDERAL GOVERNMENT GAZETTE

WARTA KERAJAAN PERSEKUTUAN FEDERAL GOVERNMENT GAZETTE WARTA KERAJAAN PERSEKUTUAN 5 September 5 September P.U. (A) 234 FEDERAL GOVERNMENT GAZETTE PERINTAH PENCEGAHAN PENGUBAHAN WANG HARAM, PENCEGAHAN PEMBIAYAAN KEGANASAN DAN HASIL DARIPADA AKTIVITI HARAM (PENGISYTIHARAN

More information

BUTIRAN PERIBADI

BUTIRAN PERIBADI BUTIRAN PERIBADI 2011-2016 PAGE 2 MUSTAFA KAMAL BIN AMAT MISRA Tempat lahir: Kluang, Johor Tarikh lahir: 10 September 1986 Jantina Kewarganegaraan Lelaki Malaysia No Kad Pengenalan 860910235213 Pendidikan

More information

International Journal of Islamic and Civilizational Studies. Pengalaman Toleransi Beragama Belia Pelbagai Etnik

International Journal of Islamic and Civilizational Studies. Pengalaman Toleransi Beragama Belia Pelbagai Etnik UMRAN International Journal of Islamic and Civilizational Studies Full Paper Article history Pengalaman Toleransi Beragama Belia Pelbagai Etnik (Religious Tolerance Experience Among Multiethnic Youth)

More information

menjelaskan bahawa ia merujuk kepada doa dan bukan transaksi ekonomi.

menjelaskan bahawa ia merujuk kepada doa dan bukan transaksi ekonomi. Huruf-huruf bahasa Arab adalah berbeza daripada bahasa Inggeris. Keadaan ini menyebabkan kesukaran untuk menulis transliterasi. Sebagai contoh: perkataan untuk solat ditulis "solat" manakala perkataan

More information

Knowledge of Fardhu Ain Among Students with Hearing Difficulties

Knowledge of Fardhu Ain Among Students with Hearing Difficulties Tinta Artikulasi Membina Ummah 3(1), 2017 76-1, e-issn: 22-60X 67 Knowledge of Fardhu Ain Among Students with Hearing Difficulties Siti Muhibah Hj. Nor Special Education Department, Institut Pendidikan

More information

PERAKUAN KEASLIAN PENULISAN

PERAKUAN KEASLIAN PENULISAN PERAKUAN KEASLIAN PENULISAN Nama : HASMADI BIN HAMDAN (No K.P/Pasport : 750203-02-5041) No Pendaftaran/Matrik : TGA070017 Nama Ijazah : SARJANA PENGAJIAN BAHASA MODEN Tajuk Kertas Projek/ Laporan Penyelidikan/Disertasi/Tesis

More information

ANALISIS JENIS BAHASA MASYARAKAT INDIA MUSLIM DI MALAYSIA

ANALISIS JENIS BAHASA MASYARAKAT INDIA MUSLIM DI MALAYSIA Jurnal Peradaban, Jil. 9, 32-50 (2016) ANALISIS JENIS BAHASA MASYARAKAT INDIA MUSLIM DI MALAYSIA a Mohd Irman Mohd Abd Nasir b Abdul Qayuum Abdul Razak a Institut Islam Hadhari, Universiti Kebangsaan Malaysia,

More information

INTERAKSI KOMPUTER PENGGUNA (SCV 1023)

INTERAKSI KOMPUTER PENGGUNA (SCV 1023) INTERAKSI KOMPUTER PENGGUNA (SCV 1023) AKTIVITI INDIVIDU 1 Disediakan untuk: DR. NOR AZMAN BIN ISMAIL Disediakan Oleh: AFIZA BINTI ABDUL WAHAB SX090417CJJ03 811125-07-5882 ANALISIS KEBERKERSANAN LAMAN

More information

AUDIT SYARIAH: TEORI DAN PELAKSANAAN. Azizi Che Seman Akademi Pengajian Islam, Universiti Malaya

AUDIT SYARIAH: TEORI DAN PELAKSANAAN. Azizi Che Seman Akademi Pengajian Islam, Universiti Malaya AUDIT SYARIAH: TEORI DAN PELAKSANAAN Azizi Che Seman Akademi Pengajian Islam, Universiti Malaya Kandungan Pengenalan Proses Audit Syariah Audit Syariah Menurut Rangkakerja Tadbir Urus BNM Kepentingan Audit

More information

DASAR PERPUSTAKAAN UTM

DASAR PERPUSTAKAAN UTM DASAR PERPUSTAKAAN UTM UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA 2014 SEKSYEN B : DASAR PENTADBIRAN DAN TEKNIKAL xii. Pembatalan Langganan 61 3.1.3 Perolehan Bahan Hadiah & Pertukaran 62 a. Bahan Hadiah & Pertukaran

More information

ASSOCIATE EDITORS. Department of Al-Quran & Al-Hadith Academy of Islamic Studies University of Malaya Kuala Lumpur Malaysia

ASSOCIATE EDITORS. Department of Al-Quran & Al-Hadith Academy of Islamic Studies University of Malaya Kuala Lumpur Malaysia i ASSOCIATE EDITORS Mohd Yakub @Zulkifli Bin Mohd Yusoff Monika@Munirah Binti Abd Razak Mustaffa Bin Abdullah Ahmad K Kasar Faisal Bin Ahmad Shah Thabet Ahmad Abdallah Abu-Alhaj Selamat Amir Muhamad Alihanafiah

More information

[Perakaunan Islam] AGE464 - lslamic Accounting. [Sila pastikan bahawa kertas peperiksaan ini mengandungi LIMA muka surat

[Perakaunan Islam] AGE464 - lslamic Accounting. [Sila pastikan bahawa kertas peperiksaan ini mengandungi LIMA muka surat UNIVERSITI SAINS MALAYSIA Second Semester Examination Academic Session 2007 12008 April 2008 AGE464 - lslamic Accounting [Perakaunan Islam] Duration: 3 hours [Masa: 3 jam] Please check that this examination

More information

BULETIN JABATAN PENGAJIAN AM

BULETIN JABATAN PENGAJIAN AM BULETIN JABATAN PENGAJIAN AM V O L U M E 1, I S S U E 2 J U L A I 2 0 1 4 Seminar Kebangsaan Penyelidikan dan Pendidikan Islam Politeknik 2014 Seminar SKPI 2014 telah berlangsung selama tiga hari iaitu

More information

DAY 2 15 MARCH AM-9.00AM 8.30AM AM 10.30AM-11.00AM 11.00AM-01.00PM 1.00PM-2.00PM 2.30PM-5.30PM 5.30PM (LEVEL 2)) (LEVEL 2)) (LEVEL 2))

DAY 2 15 MARCH AM-9.00AM 8.30AM AM 10.30AM-11.00AM 11.00AM-01.00PM 1.00PM-2.00PM 2.30PM-5.30PM 5.30PM (LEVEL 2)) (LEVEL 2)) (LEVEL 2)) DAY 1 14 MARCH 2016 8.00AM-9.00AM 9.00AM- 10.30AM 10.30AM-11.00AM 11.00AM-01.0PM 1.00PM-2.00PM 2.30PM-5.30PM 5.00PM Registration Parallel Presentation Session 1 Morning Break Coffee/ Tea Break Parallel

More information

Tahap Modul Bahasa Arab Masjid dan Hubungannya dengan Tahap Kemahiran Asas Berbahasa Arab dalam Kalangan Pelajar

Tahap Modul Bahasa Arab Masjid dan Hubungannya dengan Tahap Kemahiran Asas Berbahasa Arab dalam Kalangan Pelajar Tahap Modul Bahasa Arab Masjid dan Hubungannya dengan Tahap Kemahiran Asas Berbahasa Arab dalam Kalangan Pelajar The Module Level of Arabic Mosque and Its Relationship with the Level of Basic Arabic Proficiency

More information

The Proceeding of the 6 th International Symposium on Islam, Civilization and Science (ISICAS 2015) Upholding the Dignity of Islamic Civilization

The Proceeding of the 6 th International Symposium on Islam, Civilization and Science (ISICAS 2015) Upholding the Dignity of Islamic Civilization The Proceeding of the 6 th International Symposium on Islam, Civilization and Science (ISICAS 2015) Upholding the Dignity of Islamic Civilization Editors: Muhammad Hilmi Jalil Fariza Md. Sham Latifah Amin

More information

PENGARUH BUDAYA DALAM DRAMA BISIKAN MALAYA CULTURAL INFLUENCE IN MALAY DRAMA BISIKAN MALAYA

PENGARUH BUDAYA DALAM DRAMA BISIKAN MALAYA CULTURAL INFLUENCE IN MALAY DRAMA BISIKAN MALAYA PENGARUH BUDAYA DALAM DRAMA BISIKAN MALAYA Norfaizah Ghazali Zulkifli Mohamad Universiti Putra Malaysia Abstrak Dasarnya, kebudayaan merupakan cara hidup sesuatu komuniti manusia. Dalam tradisi penulisan

More information

KOMUNIKASI MASJID: KAJIAN TERHADAP HEBAHAN AKTIVITI MASJID AL-HASANAH BANDAR BARU BANGI KEPADA MASYARAKAT SETEMPAT

KOMUNIKASI MASJID: KAJIAN TERHADAP HEBAHAN AKTIVITI MASJID AL-HASANAH BANDAR BARU BANGI KEPADA MASYARAKAT SETEMPAT KOMUNIKASI MASJID: KAJIAN TERHADAP HEBAHAN AKTIVITI MASJID AL-HASANAH BANDAR BARU BANGI KEPADA MASYARAKAT SETEMPAT Nurzatil Ismah binti Azizan Jabatan al-quran dan al-sunnah Akademi Islam Kolej Universiti

More information

SUKATAN PEPERIKSAAN (SUBJEK JABATAN) AKADEMI SENI BUDAYA DAN WARISAN KEBANGSAAN

SUKATAN PEPERIKSAAN (SUBJEK JABATAN) AKADEMI SENI BUDAYA DAN WARISAN KEBANGSAAN SUKATAN PEPERIKSAAN (SUBJEK JABATAN) AKADEMI SENI BUDAYA DAN WARISAN KEBANGSAAN PEGAWAI KEBUDAYAAN 1. Tarikh Sukatan Peperiksaan diluluskan oleh Lembaga Peperiksaan Akademi Seni Budaya dan Warisan Kebangsaan.

More information

THE OPTIMALLY MOBILE MUSLIM EXPERTS IN THE SERVICE OF THE UMMAH

THE OPTIMALLY MOBILE MUSLIM EXPERTS IN THE SERVICE OF THE UMMAH THE OPTIMALLY MOBILE MUSLIM EXPERTS IN THE SERVICE OF THE UMMAH S.A. MUYIBI AND M.S. JAMI Department of Biotechnology Engineering, Faculty of Engineering, International Islamic University Malaysia, Jalan

More information

UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA APPLICATION OF HUMAN GOVERNANCE BY SYARIAH COMMITTEE IN DETERMINING THE ISLAMICITY OF BANKING PRODUCTS

UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA APPLICATION OF HUMAN GOVERNANCE BY SYARIAH COMMITTEE IN DETERMINING THE ISLAMICITY OF BANKING PRODUCTS UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA APPLICATION OF HUMAN GOVERNANCE BY SYARIAH COMMITTEE IN DETERMINING THE ISLAMICITY OF BANKING PRODUCTS MELISSA JOHANNIE YUSOH GSM 2013 9 APPLICATION OF HUMAN GOVERNANCE BY SYARIAH

More information

Vol. 12, No. 3 (2017), 022 ISSN: x

Vol. 12, No. 3 (2017), 022 ISSN: x Vol. 12, No. 3 (2017), 022 ISSN: 1823-884x KONSEP KOMUNITI DAN PERKEMBANGANNYA: SUATU TINJAUAN KRITIKAL TERHADAP PENGGUNAANNYA (The Concept of Community and its Development: A Critical Review towards its

More information

CURRICULUM VITAE. Mohd. Zariat Abdul Rani Warganegara (Citizenship) Profesor Madya

CURRICULUM VITAE. Mohd. Zariat Abdul Rani Warganegara (Citizenship) Profesor Madya CURRICULUM VITAE A. BUTIR-BUTIR PERIBADI (Personal Details) Nama Penuh (Full Name) No. MyKad / No. Pasport (Mykad No. / Passport No.) Jawatan (Designation) Mohd. Zariat Abdul Rani Warganegara (Citizenship)

More information

BAB 6 KESIMPULAN DAN SARANAN. Sektor pelancongan merupakan satu sektor yang telah lama berkembang sejak

BAB 6 KESIMPULAN DAN SARANAN. Sektor pelancongan merupakan satu sektor yang telah lama berkembang sejak BAB 6 KESIMPULAN DAN SARANAN 6.1 PENDAHULUAN Sektor pelancongan merupakan satu sektor yang telah lama berkembang sejak bermulanya tamadun bangsa. Manusia secara fitrahnya bergerak dari satu tempat ke satu

More information

SEJARAH LOKALISASI PENGURUSAN ZAKAT DI MASJID DALAM ISLAM DAN ASIA TENGGARA: SATU TINAJAUAN AWAL

SEJARAH LOKALISASI PENGURUSAN ZAKAT DI MASJID DALAM ISLAM DAN ASIA TENGGARA: SATU TINAJAUAN AWAL SEJARAH LOKALISASI PENGURUSAN ZAKAT DI MASJID DALAM ISLAM DAN ASIA TENGGARA: SATU TINAJAUAN AWAL Azman Ab. Rahman Profesor Madya, Fakulti Syariah dan Undang-Undang, Universiti Sains Islam Malaysia. E-mel:

More information

UNIVERSITI SAINS MALAYSIA. CPT114 Logic & Applications [Logik & Aplikasi]

UNIVERSITI SAINS MALAYSIA. CPT114 Logic & Applications [Logik & Aplikasi] UNIVERSITI SAINS MALAYSIA First Semester Examination 2014/2015 Academic Session December 2014/January 2015 CPT114 Logic & Applications [Logik & Aplikasi] Duration : 3 hours [Masa : 3 jam] INSTRUCTIONS

More information

MODAL INSAN KOPERASI :

MODAL INSAN KOPERASI : DIMENSIKOOP MODAL INSAN KOPERASI : INOVASI DAN TRANSFORMASI MEMPERKASA SEKTOR KOPERASI Norshuhadah Abd Malik Pusat Keusahawanan Koperasi dan Peruncitan Pengenalan Inovasi Perkataan inovasi amat berkait

More information

Penghargaan. Pengenalan Seni Batik Garapan Idea Motif dan Corak Dalam Batik Melayu 3-4

Penghargaan. Pengenalan Seni Batik Garapan Idea Motif dan Corak Dalam Batik Melayu 3-4 Isi Kandungan Penghargaan Halaman i Pengenalan 1 1. Seni Batik 2-3 1.1 Garapan Idea Motif dan Corak Dalam Batik Melayu 3-4 1.2 Analisis Mengenai Contoh Batik Lukis MelayuYang Berkonsepkan Islam 5 2. Seni

More information

Pengaruh Islam, Arab dan Parsi dalam Inovasi Sistem Tulisan Jawi

Pengaruh Islam, Arab dan Parsi dalam Inovasi Sistem Tulisan Jawi Pengaruh Islam, Arab dan Parsi dalam Inovasi Sistem Tulisan Jawi Sabariah Sulaiman sabariah.sulaiman@fbk.upsi.edu.my Nur Hidayah Rashidi nurhidayah@fbk.upsi.edu.my Jabatan Bahasa dan Kesusasteraan Melayu,

More information

*Corresponding author. Keywords: Students Perception, hadith status, textbook, Islamic Educational, Form One and 2 KBSM, SMAP Kajang

*Corresponding author. Keywords: Students Perception, hadith status, textbook, Islamic Educational, Form One and 2 KBSM, SMAP Kajang The Understanding of Hadith Status In Form One And Form Two Islamic Education Textbook KBSM: A Case Study in Sekolah Menengah Agama Persekutuan (SMAP) Kajang, Selangor Kefahaman Status Hadis dalam BukuTeks

More information

KEPERLUAN MODUL BAHASA ARAB UNTUK TUJUAN HAJI DAN UMRAH: SATU ANALISIS KAJIAN

KEPERLUAN MODUL BAHASA ARAB UNTUK TUJUAN HAJI DAN UMRAH: SATU ANALISIS KAJIAN KEPERLUAN MODUL BAHASA ARAB UNTUK TUJUAN HAJI DAN UMRAH: SATU ANALISIS KAJIAN Abstrak Mohd Sollah Mohamed Prof. Madya Dr. Mohammad Seman Jabatan Bahasa Arab dan Bahasa Timur Tengah Universiti Malaya Ogos

More information