MODUL FOKUS CEMERLANG BIOLOGI

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Size: px
Start display at page:

Download "MODUL FOKUS CEMERLANG BIOLOGI"

Transcription

1 MODUL FOKUS CEMERLANG BIOLOGI TINGKATAN 5 SKEMA JAWAPAN 1

2 BAB 1: OBJEKTIF 1. B 13. D 2. C 14. B 3. D 15. D 4. B 16. D 5. B 17. C 6. C 18. A 7. B 19. A 8. A 20. D 9. D 21. B 10. C 22. A 11. A 23. A 12. C 24. A 2

3 BAB 1: SOALAN STRUKTUR 1(a)(i) (a)(ii) (b)(i) (ii) (c) (d) Menunjukkan anak panah yang betul Dinding ventrikel kiri lebih tebal daripada ventrikel kanan (dinding ventrikel kiri lebih tebal dan lebih berotot) Untuk menghasilkan tekanan yang tinggi untuk menolak darah keluar ke aorta dan dapat mengalir ke seluruh badan Otot kardiak bersifat miogenik / otot mengecut dan mengendur tanpa perlu dirangsang oleh saraf F1- kurang Impuls saraf dicetuskan daripada nodus sinoatrium ke dinding atrium E1- Pengecutan atrium menjadi lemah menyebabkan kurang darah dipam masuk ke ventrikel F2 - kurang Impuls saraf dihantar ke nodus atrioventrikel E2 - oleh itu pengecutan ventrikel menjadi lemah dan menyebabkan kurang darah dipam keluar dari hati 2(a) (b) (c)(i) Arteri X - Arteri koronari Fungsi - Untuk mengangkut oksigen / nutrien ke otot jantung P1 - arteri koronari / X disekat oleh kolesterol / lemak / darah beku / trombus P2 - disebabkan oleh arterosklerosis / arteriosklerosis / trombosis P3 - oksigen / nutrien tidak dapat diterima oleh otot / sel jantung P4 - otot / sel jantung boleh mati P1 Kateter (Catheter) digunakan untuk memasukkan belon di arteri yang tersumbat P2 - Belon mengembung untuk menolak plak P3 dan arteri diregangkan supaya terbuka lebih luas / meningkatkan lumen arteri P4 - Stent kekal di arteri / menyokong dinding arteri 3

4 (ii) (iii) P1 - Sebelum stent dimasukkan, tekanan darah sangat tinggi tetapi selepas stent dimasukkan tekanan darah adalah normal P2 - disebabkan tiada penyumbatan arteri // Aliran darah kembali ke tekanan normal // Meningkatkan aliran darah kembali normal P1 - Kurangkan pengambilan makanan berlemak // makanan berminyak P2 - berhenti merokok P3 - menguruskan tekanan P4 kerap bersenam 3(a) (b) (c) (d)(i) (ii) Organisma P: Sistem peredaran darah tertutup ganda dua dan lengkap Organisma Q: Sistem peredaran darah tertutup tunggal Organisma P Organisma Q P1 Jantung mempunyai 4 ruang Jantung mempunyai 2 ruang P2 mempunyai dua atrium dan dua ventrikel // mempunyai atrium kanan, atrium kiri, ventrikel kanan dan kiri ventrikel mempunyai satu ventrikel dan satu atrium / mempunyai ventrikel dan atrium P3 jantung menerima darah beroksigen dan darah terdeoksigen secara berasingan jantung menerima campuran darah beroksigen dan darah terdeoksigen F: pengecutan ventrikel / jantung E1: menghasilkan tekanan (tinggi) E2: (untuk) mengepam darah keluar dari jantung/ventrikel ke salur darah A Individu A: Keimunan aktif buatan Individu B: Keimunan pasif buatan P1: Suntikan pertama menghasilkan antibody yang rendah // kepekatan antibodi masih berada di bawah aras keimunan P2: Suntikan kedua diperlukan untuk merangsang limfosit menghasilkan lebih banyak antibodi P3: sehingga mencapai tahap keimunanan P3: yang dapat melindungi individu terhadap penyakit ini. e) P1: HIV melemahkan sistem keimunan P2: Dengan menyerang sel T penolong (yang menyelaraskan sistem pertahanan) P3: Sel T pembantu adalah penting untuk mengaktifkan limfosit P4: HIV juga menyerang sistem saraf pusat P5: Kurangkan fungsi sistem saraf. P6: Pesakit boleh mendedahkan dirinya kepada jangkitan sekunder 4(a) Kulit: F1: lapisan liat / kuat P1: tidak boleh ditembusi oleh mikroorganisma (sebagai penghalang fizikal) F2: merembeskan sebum P2: yang menyediakan lapisan perlindungan pada kulit / bahan-bahan asid yang menghalang pertumbuhan (sebagai pertahanan kimia) bakteria dan kulat tertentu F3: Merembeskan peluh yang mengandungi lisozim 4

5 P3: digunakan untuk memecahkan dinding sel bakteria F4: Proses pembekuan darah berlaku dengan cepat P4: Boleh mencegah kemasukan mikroorganisma ke dalam darah (b) (c)(i) (ii) Membran mukus F1: Lapisan pada trakea / saluran pernafasan / saluran pencernaan / saluran urogenital P1: merembeskan mukus yang mengandungi lisozim untuk memecahkan / mencerna bakteria P1: Secara fagositosis P2: Sel-sel fagosit / Neutrofil mendekati / bergerak ke arah (bahan kimia / protein yang dihasilkan oleh) bakteria / patogen / antigen //membentuk pseudopodia P3: (Sel-sel fagosit / Neutrofil) mengepung bakteria / patogen // (Sel-sel fagosit / Neutrofil mengelilingi / mengikat dirinya kepada bakteria P4: Membentuk vakuol makanan / vesikel fagosit P5: (Lisosom bergabung dengan phagosome dan) merembeskan enzim lisozim kedalam vakuol makanan P6: (Enzim / lisozim dalam lisosom) mencerna / menghancurkan bakteria / patogen / antigen Rajah 4.3 (a): P1: Suntikan P ialah vaksin // mengandungi patogen yang lemah / mati // vaksinasi P2: untuk merangsang sel-sel darah putih / limfosit / B-limfosit untuk menghasilkan antibodi // badan mendapat keimunan terhadap penyakit / hepatitis B // antibodi mampu membunuh patogen / antigen // Keimunan aktif buatan P3: Memerlukan suntikan kedua (selepas beberapa tahun vaksinasi) untuk merangsang limfosit untuk menghasilkan lebih banyak antibodi dengan cepat P4: merangsang tindak balas yang lebih cepat dan tahan lama // kepekatan antibodi dalam badan akan dapat mencapai aras keimunan yang berkesan //untuk memastikan tahap antibodi (dalam badan) adalah cukup untuk memberi perlindungan terhadap patogen F: Hepatitis B / Sebarang contoh yang sesuai Rajah 4.3 (b): S1: Suntikan Q ialah serum / antiserum S2: (Antibodi) disuntik terus ke dalam darah / badan dan bertindak balas dengan segera terhadap antigen tertentu (dalam badan) / untuk memberi perlindungan segera terhadap penyakit / tetanus/ / Kepekatan antibodi meningkat serta-merta dan melebihi aras keimunan S3: Serum suntikan (antibodi) hanya boleh menghasilkan perlindungan bersifat sementara/ / tahap antibodi menurun dengan cepat // Jenis perlindungan tidak boleh bertahan selama beberapa minggu atau bulan F: Tetanus / Sebarang contoh yang sesuai 5.(a) (b) (c) X: Keimunan aktif buatan Y: Keimunan pasif buatan Untuk meningkatkan kepekatan antibodi melebihi aras keimunan P Q P Q P1: menghasilkan antibodi sendiri didalam badan P1: menerima antibody tersedia dari luar badan P2: kekal / jangka panjang P2: Sementara / jangka pendek P3: suntikan vaksin P3: suntikan anti serum P4: tindak balas lambat P4: tindak balas segera 5

6 (d) (e) (f) Sel A: Limfosit Bahan X: Antibodi P1: Limfosit / sel A mengenal pasti antigen P2: dan menghasilkan antibodi (spesifik) P3: antibodi melekat pada antigen untuk membentuk kompleks antigen-antibodi P4: antibodi menguraikan antigen / patogen P1: untuk merangsang limfosit untuk menghasilkan antibodi P2: untuk meningkatkan kepekatan antibodi yang dihasilkan supaya melebihi aras keimunan P3: membolehkan limfosit menyimpan maklumat tentang patogen yang sama P4: membolehkan badan memberikan tindak balas segera terhadap patogen Nota: Jika pelajar menjawab "Tidak P1: penyediaan vaksin tidak tepat P2: menyebabkan kematian / penyakit P3: Penyediaan vaksin memerlukan kos yang tinggi P4: risiko untuk kanak-kanak / bayi dengan imuniti rendah / lemah 6(a)(i) Vena (ii) Oksigen / Karbon dioksida / Glukosa / Asid amino / Asid lemak dan gliserol / Hormon / garam Mineral / ion / Urea / Asid urik (b)(i) Dinding nipis membolehkan penyerapan (bahan) berlaku dengan cepat/meningkatkan kadar resapan Tingkatkan (kecekapan) kadar pertukaran / penyerapan nutrien, gas pernafasan dan bahan buangan. Rangkaian kapilari darah yang banyak meningkatkan jumlah luas permukaan / nisbah isipadu [TSA / V nisbah] Lebih banyak bahan boleh ditapis / dipaksa keluar (ii) 85-90% / sebahagian besar cecair interstis diserap semula ke kapilari darah (pada hujung vena) Plasma darah pada hujung vena adalah hipertonik berbanding cecair interstis Tekanan darah / tekanan hidrostatik dalam kapilari darah pada hujung vena adalah lebih rendah (c) Nodus limfa menghasilkan limfosit limfosit menghasilkan antibodi Antibodi memusnahkan patogen / antigen Antibodi meneutralkan toksin yang dihasilkan oleh antigen / patogen Antibodi membantu sel-sel fagosit untuk menjalani fagositosis (d) pengecutan otot rangka secara beritma / intensif (menghasilkan tekanan) (Tekanan) menekan dinding salur limfa dan membuka injap menyebabkan limfa mengalir pada satu hala sahaja dan mengelakkan daripada berpatah balik 6

7 7(a)(i) Tisu P: Floem Tisu Q: Xilem (ii) Terdiri daripada tiub tapis berbentuk silinder / yang memanjang / bersambung pada hujung sel dengan tiub tapis yang lain Dinding antara dua sel tiub membentuk plat tapis Membenarkan sitoplasma dari satu sel tiub dapat bergerak melalui melalui plat tapis ke sel tiub yang bersambungan dengannya (b)(i) ATAU Tisu P mempunyai sel rakan bersebelahan tiub tapis Mempunyai mitokondria Berfungsi untuk membekalkan tenaga kepada tiub tapis (ii) Floem dibuang Sukrosa / hasil fotosintesis tidak dapat diangkut ke bahagian bawah gelang Bahagian bawah gelang mengecut // bahagian atas gelang membengkak (c) 1. Simpan dalam bilik dengan kelembapan udara tinggi 2. Simpan di tempat redup / Cth: bawah pokok / kurang cahaya matahari 3. Siram lebih banyak air 7

8 BAB 1: SOALAN ESEI 1(a) Di A P1 - Peratus eritrosit yang mengalami hemolisis dalam larutan hipotonik bergantung kepada tahap kehipotonikan larutan P2 - Antara kepekatan 0.0% dan 0.3% natrium klorida, peratusan hemolisis adalah tinggi / 90% - 100% eritrosit mengalami hemolisis P3 - Pada 0% larutan natrium klorida, semua / 100% eritrosit pecah/hemolisis P4 - Larutan adalah hipotonik terhadap eritrosit P5 - Air meresap ke dalam sel secara osmosis Di B P6 - Dari kepekatan 0.3% hingga 0.6% natrium klorida, peratusan hemolisis berkurang / 80% hingga 10% eritrosit pecah / mengalami hemolisis P7 - Larutan kurang hipotonik terhadap eritrosit P8 - Kurang air meresap ke dalam sel oleh osmosis (b) (c) Di C P9 - Dalam larutan 0.6% natrium klorida dan keatas, peratusan eritrosit mengalami hemolisis /pecah kurang daripada 20% P10 - larutan natrium klorida 0.9% dikatakan isotonik terhadap eritrosit// Keseimbangan osmosis berlaku P11 - Pergerakan air ke dalam sel adalah sama dengan pergerakan air keluar sel. P1 - Aliran darah dari hujung arteri kapilari darah yang mempunyai diameter yang lebih kecil P2 - menghasilkan tekanan hidrostatik yang lebih tinggi P3 yang memaksa molekul air / molekul bersaiz kecil tertapis keluar daripada dinding kapilari P4 - Molekul besar seperti molekul protein/ eritrosit / platelet / besar tidak ditapis keluar P5 membentuk cecair interstitis yang mengisi ruang antara sel-sel P6 - Dan sentiasa membasahi sel-sel. P7 - Kira-kira 10-15% cecair interstis dalam ruang interstisial meresap ke dalam hujung kapilari limfa. P8 membentuk cecair limfa P1 cacing filariasis mengisi salur limfa P2 - dan nodus limfa P3 - Mengurangkan mekanisma pertahanan // Kurang / tidak ada sel-sel fagositosis / antibodi P4 Menghalang cecair limfa dari kembali ke aliran darah P5 cecair interstis berkumpul di dalam ruang antara sel P6 - Cacing menghasilkan berjuta-juta larva / cacing yang dihasilkan dalam salur limfa P7 - (Larva / cacing) beredar dalam darah P8 - Dan menyebabkan organ / tisu yang terjejas menjadi bengkak //odema P9 - (Penyakit ini dipanggil) elephantiasis // untut 2(a)(i) P1: diameter arteriol adalah lebih besar daripada diameter kapilari P2: menyebabkan tekanan hidrostatik yang lebih tinggi dalam kapilari 8

9 (ii) (b) P3: sebahagian kandungan plasma darah (seperti nutrien, oksigen, mana-mana contoh sesuai) tertapis ke dalam ruang antara ruang P4: membentuk cecair interstis/ cecair tisu P1: Cecair mesti dikembalikan kepada sistem peredaran darah supaya isipadu darah tetap normal P2: cecair limfa dari lengan kanan / kawasan bahu / sebelah kanan kepala dan leher P3: mengalir ke duktus limfa kanan P4: dan mengalir ke dalam vena subklavikel kanan P5: cecair limfa dari bahagian kiri kepala / leher / dada / kiri bahagian atas / seluruh badan di bawah tulang rusuk P6: mengalir ke dalam duktus toraks P7: dan mengalirkan ke dalam vena subklavikel kiri P8: cecair limfa dari kedua-dua vena subklavikel memasuki jantung melalui vena kava F: Odema // tisu membengkak // Filariasis limfatik // untuk (elephantiasis) P1: disebabkan oleh cacing filaria P2: pembiakan cacing Filaria dalam saluran limfa P3: menyebabkan salur limfa yang tersekat P4: cecair interstitis tidak boleh dikembalikan ke dalam sistem peredaran darah P5: dan meresap ke dalam ruang antara sel di kawasan yang tersumbat P6: menyebabkan pengumpulan cecair interstis pada tisu badan di sekelilingnya Cara untuk mencegah: P7: elakkan air bertakung // bersihkan kawasan tersebut P8: gunakan kelambu P9: gunakan garam // ABATE untuk membunuh larva nyamuk P10: kempen // kesedaran awam untuk mencegah filariasis 3(a)(i) Persamaan : S1: Kedua-duanya mempunyai jenis sistem peredaran darah tertutup S2: Darah mengalir di dalam darah Perbezaan Organisma P Organisma Q D1: Sistem peredaran darah tunggal Sistem peredaran darah ganda dua D2: Darah mengalir melalui jantung hanya sekali dalam satu kitaran lengkap Darah mengalir melalui jantung dua kali dalam satu kitaran lengkap D3: Jantung mempunyai dua Jantung mempunyai empat ruang ruang D4: Jantung mempunyai 1 atrium dan 1 ventrikel D5: Tiada septum Ada septum D6: Darah beroksigen mengalir dari insang ke seluruh badan Jantung mempunyai 2 atrium dan 2 ventrikel Darah beroksigen mengalir dari peparu ke seluruh badan 9

10 (ii) (b) D7: Darah terdeoksigen mengalir dari seluruh badan ke insang Darah terdeoksigen mengalir dari seluruh badan ke peparu P1 : Nama penyakit jantung berlubang P2 : Tempat pada septum jantung // dinding berotot yang memisahkan ventrikel kanan dan ventrikel kiri P3 : darah beroksigen dan darah terdeoksigen akan bercampur (sedikit) P4 : Bekalan darah beroksigen dari jantung ke seluruh badan berkurang // tekanan darah / aliran darah keluar dari jantung berkurang P5 : Sel badan menerima kurang oksigen P6 : Kadar respirasi berkurang // Penghasilan tenaga / ATP berkurang P7 : individu P lemah / mudah pengsan // aktiviti fizikal terhad P1 : Semasa peringkat bayi, mendapat keimunan pasif semulajadi P2 : Susu ibu mengandungi antibodi untuk melawan jangkitan penyakit yang disebabkan oleh patogen.// alahan spt cirit birit /sakit perut/ asthma/ pneumonia /radang peparu //mengurangkan risiko pencemaran P3 : Susu awal ibu / kolustrum mengandungi banyak antibodi P4 : antibodi yang dihasilkan oleh ibu apabila berada dalam badan bayi, ia tidak bertahan lama //akan diuraikan P5 : Jumlah antibodi dalam darah bayi akan berada di bawah aras keimunan P6 : Antibodi bertindak ke atas pathogen secara spesifik P7 : antibodi yang diperolehi tidak dapat melawan / menentang daripada mendapat penyakit kanser rahim P8 : oleh itu bila berusia 13 tahun, ia perlu mendapatkan suntikan vaksin HPV P9 : ia akan mendapat keimunan aktif buatan P10 : sel limfositnya dirangsang untuk menghasilkan antibodi P11: bagi melawan virus yang menyebabkan kanser ini 4(a) (b) P1: Ya P2: Fibrin adalah protein tidak larut P3: Fibrin perlu membentuk scab pada luka untuk menghentikan pengaliran keluar eritrosit dari saluran darah. P4: Mencegah kehilangan darah yang berlebihan dari orang yang cedera P5: Mencegah mikroorganisma seperti bakteria / bahan asing dari memasuki luka P6: Membolehkan luka untuk sembuh lebih cepat P7: Mencegah tekanan darah dari jatuh ke tahap yang rendah (disebabkan oleh kehilangan darah yang berlebihan) P8: Mengekalkan peredaran darah dalam sistem peredaran darah yang tertutup Persamaan, S1: Kedua-duanya membawa darah beroksigen S2: Kedua-dua struktur dinding adalah terdiri dari tiga lapisan S3: Dinding terdiri daripada otot licin Perbezaan Salur darah Q Salur darah P D1 Aorta Vena pulmonari D2 darah mengalir keluar dari jantung darah mengalir masuk ke jantung 10

11 (c) D3 Tebal, berotot / anjal Nipis, kurang berotot / kurang anjal D4 untuk menahan tekanan tinggi untuk tekanan darah rendah D5 Ukuran / diameter Lumen adalah kecil Ukuran / diameter Lumen adalah besar D6 Tiada injap Mempunyai injap D7 Tidak perlu mengekalkan darah mengalir satu arah Perlu mengekalkan aliran darah sehala. D8 Membawa darah dari jantung ke semua bahagian badan. Membawa darah dari paru-paru ke jantung P1: Apabila jantung berdegup, sebahagian darah di ventrikel kiri mengalir melalui lubang dalam septum ke dalam ventrikel kanan. P2: Menyebabkan pencampuran darah beroksigen dan terdeoksigen P3: darah mengalir pada tekanan rendah di aorta P4: Kurang oksigen sampai ke sel-sel badan P5: Darah yang mengalir melalui lubang menghasilkan bunyi/murmur. P6: Keletihan / kepenatan P7: Mudah pengsan semasa aktiviti fizikal P8: Sesak nafas P9: Pembentukan darah dan cecair di dalam paru-paru P10: Bengkak di pergelangan kaki / abdomen / vena di leher 5(a)(i) (ii) (b)(i) E1: Jenis keimunan untuk individu M adalah keimunan aktif manakala individu N adalah keimunan pasif E2: Individu M disuntik dengan vaksin / patogen lemah / mati manakala individu N disuntik dengan antiserum / serum E3: Dalam individu M antibodi dihasilkan dalam badan (oleh limfosit) manakala dalam individu N antibodi diterima dari sumber luar E4: (selepas suntikan) tahap antibodi dalam individu M meningkat secara beransur-ansur manakala dalam individu N tahap antibodi meningkat dengan cepat / segera E5: keimunan dalam individu M adalah jangka panjang / bertahan lebih lama manakala dalam individu N adalah sementara / jangka pendek E6: keimunan dalam individu M adalah untuk pencegahan daripada penyakit sementara keimunan dalam individu N adalah untuk rawatan (segera) Individu M F1: untuk merangsang limfosit / badan / leukosit untuk menghasilkan lebih banyak antibodi E1: kepekatan antibodi meningkat lebih tinggi daripada aras keimunan E2: kepekatan antibodi masih berada di bawah paras imuniti selepas suntikan pertama // badan mengambil masa untuk mengenali patogen / menghasilkan antibodi Individu N F2: untuk meningkatkan kepekatan antibodi di atas aras keimunan E1: kepekatan antibodi menurun di bawah aras keimunan (beberapa hari selepas suntikan pertama) // individu masih dijangkiti E2: antibodi akan digunakan untuk membunuh semua / patogen yang masih ada F: sistem keimunan secara beransur-ansur / perlahan / menjadi lemah / tidak mampu menentang penyakit 11

12 b)(ii) E1: Sel T tidak dapat mengenali / mengesan antigen / patogen / mikrob / bakteria / virus E2: limfosit tidak dapat menghasilkan antibodi (spesifik) E3: Orang yang terdedah kepada jangkitan / mudah dijangkiti E1: Darah individu A mengandungi HIV E2: Jarum yang telah digunakan individu A telah tercemar apabila individu A menggunakannya untuk menyuntik dadah E3: HIV akan menjangkiti individu B apabila jarum yang sama digunakan c) Struktur X / lapisan epidermis F1: Mengandungi lapisan berkeratin E1: yang tidak dapat ditembusi oleh bakteria F2: mengandungi sel-sel mati E2: yang sentiasa digantikan supaya bakteria tidak dapat membiak Struktur Y / kelenjar sebum F1: merembeskan sebum E1: Yang berasid / mempunyai ph 5.5 E2: yang tidak sesuai untuk pertumbuhan bakteria 6(a) (b) P1 : Sel sap bagi sel rambut akar adalah hipertonik terhadap air dalam tanah P2 : oleh itu, molekul air meresap kedalam sel rambut akar P3 : Secara osmosis Tekanan akar P1: (Apabila air meresap ke dalam sel rambut akar dari tanah secara osmosis), sel rambut akar menjadi hipotonik berbanding dengan sel-sel yang bersebelahan / sel jiran (korteks). P2: Molekul air meresap sel-sel yang bersebelahan secara osmosis dan menjadi lebih cair (Oleh itu, osmosis berlaku berterusan merentasi endodermis dan korteks). P3: (Pada masa yang sama), ion dari tanah dirembes secara aktif ke dalam salur xilem dan ini menyebabkan tekanan osmotik meningkat. P4: Molekul air meresap secara berterusan secara osmosis P5: melalui endodermis dan korteks ke dalam xilem. P6: dan ini mewujudkan tekanan yang dikenali sebagai tekanan akar yang memaksa molekul air meresap ke dalam salur xylem (pada batang) P7: Air bergerak melalui xilem batang oleh tindakan kapilari P8: Tindakan kapilari disebabkan oleh kekuatan kohesi/lekitan dan daya lekatan molekul air P9: Daya tarikan transpirasi menarik air dari xylem dalam batang ke xylem pada daun Dari tanah ke akar P1 : kepekatan molekul air di dalam sel rambut akar lebih rendah daripada kepekatan air di luar sel, P2 : maka air meresap masuk ke dalam sel rambut akar / epidemis sel secara osmosis P3 : Sap sel ( sel rambut akar ) menjadi hipotonik terhadap sel-sel bersebelahan P4 : Air meresap ke dalam sel-sel bersebelahan secara osmosis mengakibatkan sel-sel bersebelahan juga menjadi hipotonik P5 : ( Pada masa yang sama ), mineral ion dipam secara aktif ke dalam salur dan menyebabkan tekanan osmosis meningkat. P6 : Keadaan ini menyebabkan osmosis berlaku berterusan. P7 : sehingga molekul air merentasi endodermis dan korteks dan sampai ke dalam salur xilem 12

13 c)(i) C(ii) P8 : Ini mewujudkan tekanan akar (di dalam akar) P9 : yang menolak air ke dalam salur xilem (dalam batang). F1 : Terdiri daripada tiub tapis dan sel rakan F2 : Tiub rakan adalan tiub silinder dengan sitoplasma E1 : membenarkan pengangkutan bahan organik / asid amino / sukrosa/ glukosa F3 : Sel rakan mempunyai banyak mitokondria E2 : Untuk membekalkan tenaga untuk pengangkutan aktif F1: Lignin adalah penting untuk menjadikan tisu Y lebih kuat //meningkatkan sokongan mekanikalnya. E1: Tanpa lignin, tisu Y akan runtuh. E2: Oleh itu, ia tidak boleh membentuk tiub kosong berterusan. E3: Untuk membenarkan air (molekul) mengalir ke atas secara berterusan F2: Lignin menjadikan tisu menjadi tidak telap. E4: Bahan asing tidak boleh masuk ke dalam sel xilem. E5: Menyebabkan tisu menjadi kosong. E6: Benarkan aliran air berterusan 13

14 BAB 1: SOALAN KERTAS 3 1(a) 1(b)(i) (b)(ii) 1(c) Keadaan Jisim air diserap oleh pucuk berdaun Hibiscus Kehadiran kalsium klorida 18.0 g kontang Tanpa kalsium klorida 3.6 g kontang Jawapan: 1. Semasa kehadiran kalsium klorida kontang, jisim pasu pucuk berdaun pada akhir eksperimen adalah g / jisim air yang diserap oleh pucuk daun Hibiscus adalah 18.0 g 2. Tanpa kehadiran kalsium klorida kontang, jisim pasu pucuk berdaun pada akhir eksperimen adalah 244.3g / jisim air yang diserap oleh pucuk daun Hibiscus adalah 3.6 g Jawapan: 1. Semasa kehadiran kalsium klorida kontang, kelembapan udara adalah rendah, maka lebih banyak air diserap oleh akar // kadar sejatan wap air adalah tinggi, maka kadar transpirasi adalah tinggi 2. Tanpa kehadiran kalsium klorida kontang, kelembapan udara adalah tinggi, maka kurang air diserap oleh akar // kadar sejatan air adalah rendah, maka kadar transpirasi adalah rendah Pembolehubah Pembolehubah dimanipulasikan: Cara mengendalikan pembolehubah Hadir atau tanpa kalsium klorida kontang keadaan eksperimen Pembolehubah bergerak balas: Jisim air yang diserap oleh pasu tumbuhan berpucuk Menukarkan beg politena lutsinar dengan kehadiran kalsium klorida kontang atau dengan tiada kalsium klorida kontang Menggunakan keadaan eksperimen yang berlainan dalam eksperimen Menghitung jisim air yang diserap oleh tumbuhan berpucuk menggunakan rumus: Jisim sebelum eksperimen jisim selepas 9 jam 14

15 Kadar transpirasi tumbuhan Hitung kadar transpirasi tumbuhan menggunakan rumus: jisim air diserap oleh tumbuhan(g) 9 (jam) Pembolehubah malar: 1(d) e(i) e(ii) Jenis tumbuhan berpucuk // suhu // keamatan cahaya Gunakan pucuk bunga Raya //gunakan suhu/keamatan cahaya yang sama dalam eksperimen ini. Jawapan 1. Semasa kehadiran kalsium klorida kontang / kelembapan rendah, kadar transpirasi / kehilangan air / penyejatan air oleh pucuk berdaun / penyerapan air oleh akar adalah lebih tinggi berbanding keadaan tanpa kehadiran kalsium klorida kontang / kelembapan tinggi Keadaan Dengan kehadiran kalsium klorida kontang Tanpa kehadiran kalsium klorida kontang Jisim pasu pucuk Berdaun selepas Eksperimen (g) Jisim air diserap oleh pucuk berdaun Bunga Raya. (g) Kadar transpirasi g/jam

16 e(iii) (f) (g) (h) Di dalam beg politena lutsinar dengan kalsium klorida kontang, kadar transpirasi (dalam pucuk daun pokok bunga raya) adalah lebih tinggi berbanding di dalam beg politena tanpa kehadiran kalsium klorida kontang. Ini kerana kelembapan udara rendah / udara sekeliling pada daun kering. Oleh itu lebih banyak wap air tersejat dari liang stomatal daun / lebih banyak air diserap oleh akar Jisim air diserap oleh akar meningkat / lebih tinggi daripada 3.6 gram kerana kadar transpirasi lebih tinggi / meningkat (udara sekeliling kering) menyebabkan lebih banyak air menyejat dari liang-liang stomata daun Transpirasi adalah proses di mana air diserap oleh akar pucuk berdaun pokok bunga/pengurangan jisim air diserap oleh tumbuhan. Ia ditunjukkan oleh jisim (akhir) jisim air diserap oleh tumbuhan selepas eksperimen. Kadar transpirasi dipengaruhi oleh kelembapan / keadaan tumbuhan. Tranpirasi tinggi Angin kering Hari yang panas Banyak daun Transpirasi rendah Kelembapan tinggi Suhu yang sejuk Kelajuan kipas rendah Soalan 2 2(i) (ii) Pernyataan masalah 1. Apakah kesan membuang gelang kulit batang/tisu floem kepada bahagian atas dan bahagian bawah gelang kulit? Hipotesis 16

17 (iii) 1. Bahagian atas gelang kulit yang dibuang daripada batang pokok membengkak selepas satu bulan Pembolehubah Dimanipulasi: Bahagian kulit yang dibuang Bergerak balas: Kehadiran bengkakan pada bahagian atas gelang kulit batang tumbuhan selepas gelang kulit pada batang dibuang Malar: Jenis pokok / isipadu air / keamatan cahaya/ suhu (iv) Alat radas : 2 pasu/bekas, pisau / pita pengukur / pembaris (v) vi) Bahan: Pokok bunga raya/ pokok atau pokok renek / pokok yang sihat dengan batang kecil, Vaseline / petroleum jeli, air 1. Dua pokok bunga raya (sihat) / mana-mana contoh tanaman kayu / tumbuhan yang dipilih 2. Dua pasu dipenuhi dengan jumlah tanah yang sama 3. Pokok ditanam dalam 2 pasu yang berbeza 4. Pasu dilabelkan sebagai pasu A dan pasu B 5. Batang tumbuhan A diukur 3/4/5 cm dengan menggunakan pita pengukur / pembaris 6. Bahagian gelang kulit yang lengkap dibuang dari tanaman A dengan menggunakan pisau tajam, tetapi tidak di dalam tumbuhan B 7. Pastikan hanya floem dikeluarkan 8. Vaseline digunakan pada tisu yang terdedah untuk mengelakkan udara daripada memasuki tisu xylem 9. Keadaan awal di atas dan di bawah gelang kulit diperhatikan 10. Pokok A dan pokok B diletakkan berhampiran tingkap 11. Tumbuhan ini ditinggalkan selama sebulan 12. Tumbuhan disiram setiap hari 13. Selepas satu bulan keadaan di atas dan di bawah gelang kulit batang diperhatikan 14. Lukiskan dan rekod dalam jadual keadaan tisu kulit pokok di bahagian atas dan bawah gelang yang dibuat Persembahan data Rawatan Batang pokok dengan gelang kulit batang Batang pokok tanpa gelang kulit batang Keadaan tisu kulit pokok di bahagian gelang yang dibuang (selepas sebulan) Bahagian atas Bahagian bawah 17

18 BAB 2: OBJEKTIF 1. D 13. A 2. A 14. C 3. A 15. B 4. A 16. A 5. C 17. B 6. A 18. B 7. A 19. B 8. C 20. D 9. C 21. A 10. B 11. A 12. C 18

19 BAB 2: SOALAN STRUKTUR 1(a) X : bendalir sinovia Y : rawan (b) Y: bertindak sebagai kusyen pada sendi dan menyerap gegaran c) Ciri: (tisu penghubung) liat/kuat/kenyal Kepentingan: P1 memaut dua tulang secara kukuh P2 membenarkan tulang digerakkan pada sendi P3 agar anggota manusia tidak mudah terseliuh/mengalami dislokasi d) Persamaan: Merupakan tempat tulang bertemu dengan tulang (e) Perbezaan: Jenis sendi fungsi Tidak membenarkan bahagian anggota bergerak Punca: P1 rawan yang haus P2 faktor penuaan P3 kecederaan sewaktu bermain X Y Z Sendi tidak Sendi bergerak/ Sendi bergerak/ bergerak Engsel lesung/ball and Membenarkan pergerakan tulang pada satu satah socket joint Membenarkan pergerakan tulang pada semua arah Cadangan cara-cara mengatasi: P1 mengambil glukosamin. P2 mengekalkan berat badan yang ideal/menurunkan berat badan P3 mengamalkan gizi yang seimbang P4 amalan postur badan yang betul 2a)(i) X : Vertebra serviks (ii) P1 : Mempunyai sepasang salur arteri vertebra P2 : Mempunyai cuaran melintang pendek P3 : Mempunyai sentrum kecil (b) P1 : Y adalah cakera rawan P2 : mengurangkan geseran antara tulang P3 : menyerap hentakan/ gegaran apabila bergerak c) P1: kedua-dua otot ini mengecut serentak / berterusan / 19

20 d(i) (ii) P2: tidak berlaku pengecutan dan pengenduran berselang seli P3: menarik tulang menyebabkan tulang dalam keadaan lurus P1 : Menghidapi osteoarthritis P2 : Hujung tulang femur dan tibia/ fibula terhakis akibat geseran P3 : Menyebabkan kesakitan pada lutut P4 : Sukar bergerak/ pergerakan terhad P1 : pengambilan makanan yang kaya dengan kalsium// makanan berasaskan tenusu / contoh makanan P2: Mengekalkan berat badan unggul P3 : mengamalkan senaman secara kerap (semasa kanak-kanak/ remaja lagi) 3(a) (b) c(i) (ii) Tisu R: tendon Sendi S : sendi bola dan soket P1: otot Y / triseps mengecut manakala otot X / biseps mengendur P2: Otot X dan Y otot bertindak secara berpasangan dan berlawanan / antagonis P3: Memindahkan daya ke tendon / tisu R P4: (Tendon yang tidak elastik) menarik ulna / tangan diluruskan P1: radius tidak boleh menarik lengan ke atas P2: Biceps / X otot mengecut P3: daya tarikan dari bisep / otot X dihantar ke tendon / R P4: tendon / R tidak dapat menghantar daya ke radius P1: Pengambilan makanan yang mengandungi kalsium tinggi P2: Kerap bersenam 4(a)(i) Lukisan: Pelekatan otot mesti betul Biseps tendon di humerus dan skapula-atas tendon di radius bawah triseps tendon dihumerus dan skapula atas tendon di ulna bawah Ketebalan otot biseps lebih tebal dari triseps (ii) Kedua-dua mesti betul. Rujuk Rajah di atas 20

21 b) P1 bisep mengecut, trisep mengendur P2 memindahkan daya ke radius P3 oleh tendon P4 radius ditarik ke atas c) P1 Pengecutan otot memerlukan tenaga/ ATP P2 darah membekalkan oksigen dan glukosa kepada otot P3 untuk menjalankan respirasi sel P4 menghasilkan tenaga/ ATP (d) P1 penyakit tersebut artritis/ osteoarthritis P2 keradangan pada sendi P3 rawan menjadi haus P4 sendi bengkak/ kaku/ sakit P5 Pergerakan menjadi sukar/ menyakitkan e(i) Rujuk Rajah di atas 5(a)(i) (ii) (b) c)i ii) (iii) (iv) Rangka hidrostatik P1 Pasangan otot yang bertindak secara bertentangan antara satu dengan lain// Satu otot mengecut manakala yang lain mengendur P2 Apabila otot lingkar mengecut, otot membujur mengendur, segmen pada badan cacing mengecil dan memanjang P3 - Apabila otot membujur mengecut, otot lingkar mengendur, segmen pada badan cacing tanah akan menebal dan memendek P1 - Permukaan jubin licin / Tiada geseran P2 Keta tidak dapat mencengkam tanah P3 - Cacing tanah akan tergelincir ke belakang P4 - Pergerakan peristaltik perlahan / sukar P1 Badan ikan bersisik dan disaluti lendir E1 - Untuk berenang melalui air lebih cepat / lancar // Kurang geseran E2 - Lendir melindungi ikan daripada bakteria / parasit di dalam air (Mana-mana 2) ATAU P2 - Sisik disusun ke belakang / dari arah kepala ke ekor / seperti jubin bumbung / bertindih E3 - Untuk membenarkan aliran air lancar ke atas badan // mengurangkan geseran dengan air. E4 - Untuk membentuk lapisan perlindungan untuk melindungi ikan dari kecederaan (Mana-mana 2) Sirip dorsal P1 - Ikan menjadi kurang stabil // tidak dapat mengimbangi semasa berenang melalui gelombang yang kuat P3 - Ikan mudah mengalami pesongan P4 - Ikan mudah mengalami golekan P5 - Ikan mempunyai masalah untuk membuat pusingan (di dalam air) (Mana-mana 2) P1 - Sirip ekor adalah lebar P2 - Ia membantu ikan untuk bergerak ke hadapan melalui air dengan cepat // Ia menyediakan daya tujahan 21

22 P3 - Ia mengawal arah ikan P4 - Ia memberikan keseimbangan antara kelajuan dan pergerakan / pergerakan // Ikan boleh berenang dalam jarak jauh sambil mengekalkan kelajuan tinggi. (Mana-mana 2) 6(a) (b) c(i) (ii) d(i) (ii) Rangka hidrostatik P1 Apabila otot lingkar mengecut, otot membujur akan mengendur P2 segmen pada badan cacing itu mengecil dan memanjang P3 Apabila otot membujur mengecut, otot lingkar mengendur P4 segmen pada cacing tanah menjadi lebih tebal dan lebih pendek P5-otot lingkar dan membujur mengecut dan mengendur secara antagonistik untuk menghasilkan gelombang peristaltik di sepanjang badan Tendon P1 Tendon menyambung otot ke tulang P2 tisu penyambung yang padat / kuat/tidak elastik P3 otot rangka menghasilkan pergerakan dengan menghasilkan daya untuk menarik tendon (yang melekat pada tulang) Mitokondria P1 Tisu Y adalah sel otot untuk penerbangan P2 yang memerlukan tenaga tinggi / ATP (dihasilkan dalam mitokondria dalam otot) P3 untuk pengecutan otot (untuk pergerakan) e) P1 Y adalah otot pektoralis major P2 Y tidak boleh mengecut / kurang mengecut P3 kurang daya dipindahkan ke tendon / X P4 X tidak boleh menarik sayap P5 Burung tidak dapat bergerarak kebawah dan kebelakang 22

23 BAB 2: SOALAN ESEI 1(a) S ialah otot biseps T ialah otot triseps S akan mengecut, T akan mengendur Daya tarikan yang terhasil dipindahkan kepada tulang melalui tendon Tulang ulna ditarik kearah atas Lengan dibengkokkkan (b) Contoh jawapan: Vertebra P Vertebra Q Sentrum pipih Sentrum besar dan tebal Mempunyai salur vertebrarteri Tidak mempunyai salur vertebrarteri Cuaran melintang pendek Cuaran melintang panjang Salur saraf besar Salur saraf kecil Cuaran spina pendek dan lebar Cuaran spina pendek dan pipih c) Menyebabkan penyakit artriris Pengambilan protein yang berlebihan menyebabkan pemgumpulan asd urik pada sendi // sendi menjadi sakit dan kaku Kuraang mengambil vitamin D Kurang penyerapan kalsium Tulang kurang kuat Kurang bersenam Menyebabkan jisim tulang kurang Mengamalkan postur badan yang salah Memberi tekanan pada sistem rangka 2(a) (b)(i) Lintah F1: Rangka hidrostatik E1: Terdiri daripada cecair berair dalaman yang terkandung di dalam ruang di dalam badan. E2: Bendalir berada di bawah tekanan di dalam ruang yang dikelilingi oleh otot. E4: Oleh kerana bendalir tidak dapat mengalir keluar, ia membentuk rangka yang tidak dapat dikompreskan Mana-mana 3 Lipas F3: Exoskeleton E5: permukaan badan diseliputi kutikel E6: Melindungi organ dalaman daripada musnah. E7: Serangga perlu menukar rangka mereka secara ekdisis untuk membesar P1: Katak mempunyai otot antagonis yang dikenali sebagai otot fleksor dan extensor P2: katak mempunyai kaki panjang, kuat dan otot pada kaki belakang yang disesuaikan untuk melompat. P3: pengecutan otot fleksor untuk membengkokkan kaki / bersedia untuk melompat. 23

24 (ii) (c) P4: otot extensor mengecut, otot flexor mengendur, menyebabkan kaki belakang diluruskam secara tiba-tiba. P5: daya tolakan dihasilkan untuk menolak katak P6: ke atas dan ke hadapan. F1: Struktur selaput pada tapak kaki membolehkan katak meningkatkan luas permukaan E1: untuk menolak air E2: untuk menolak badannya merentasi air semasa berenang E3: memberi lebih banyak daya tujahan untuk bergerak melalui udara semasa melompat. Tidak boleh melompat / menolak ke hadapan / tiada daya tolakan kehadapan dihasilkan Otot Fleksor dan ektensor melekat pada permukaan dalam rangka Otot extensor tidak boleh mengecut Menyebabkan kaki belakang tidak dapat diluruskan tiada daya tujah ke atas yang dihasilkan otot fleksor mengecut Otot extensor tidak boleh mengendur Kaki bawah tidak boleh ditarik ke arah badan Kaki belakang tidak boleh dilipat dalam bentuk Z 3(a) Osteoporosis Punca Simptom Langkah-langkah mengatasinya C1- disebabkan oleh penuaan pada wanita (selepas menopaus) C2 - kekurangan / tiada lagi hormon estrogen C3 Kadar kehilangan kalsium adalah lebih tinggi daripada kadar penyerapan kalsium / kurang pemendapan kalsium S1- tulang kurang tumpat/ menjadi poros S2- tulang menjadi lebih ringan / mudah patah W1- meningkatkan pengambilan makanan tinggi kalsium / contoh makanan seperti susu, ikan bilis W2- bersenam(untuk meningkatkan kepadatan dan kekuatan tulang) Distrofi otot Punca Simptom Langkah-langkah mengatasinya C4- (penyakit genetik yang disebabkan oleh) mutase gen resesif pada kromosom X (kemungkinan lebih tinggi pada lelaki) Arthritis S3 - mengurangkan jisim otot / otot mengecut / melemahkan otot S4- badan tidak dapat membina protein untuk pertumbuhan otot (kerana mutasi genetik) W3- tiada rawatan / hanya boleh melambatkan degenerasi otot dengan suntikan steroid 24

25 Punca Simptom Langkah-langkah mengatasinya C5- rawan pada sendi menipis / merosot C6- penuaan / berat badan berlebihan S5 - sendi bengkak / mengeras / sakit S6- kesakitan semasa pergerakan W4Pembedahan W5- rawatan untuk membina tulang rawan (Glukosamin, chondroitin) W6 - elakkan aktiviti berat seperti mendaki / joging (b) (c) (d) Membina sistem rangka P1 - gizi seimbang / pemakanan harus berada dalam jumlah yang betul (termasuk karbohidrat, protein, vitamin dan mineral) P2 - membantu membina dan memperbaiki sistem rangka Menjaga P3 - mempunyai postur yang baik / betul semasa berdiri / duduk / mengangkat / menolak P4 - untuk mengelakkan kerosakan organ penting P5 - menggunakan pakaian yang sesuai untuk aktiviti harian P6 - elakkan pakaian ketat / kasut tumit tinggi P7 menjalankan aktiviti memanas dan menyejuk badan semasa bersenam P8 - untuk mengelakkan kecederaan P9 - lakukan senaman secara teratur P1: Postur kaki yang salah semasa memakai kasut tumit tinggi menyebabkan terlalu banyak daya dikenakan pada sendi lutut dan menyebabkan kesakitan. P2: Gentian otot betis menjadi pendek dan tendon (achilles) yang menghubungkan otot betis ke tulang, mengeras dan menjadi lebih tebal. P3: Ini boleh mengakibatkan ketidakselesaan apabila berdiri / berjalan (dan menyebabkan kesakitan) P4: Memakai kasut tumit tinggi meningkatkan risiko untuk terseliuh dan menyebabkan kesakitan P5: Kasut jenis ini menyebabkan masalah menjadi lebih berat kerana berat badan ditumpukan pada bahagian hadapan P6: Memaksa ibu jari kaki ke hadapan kasut dan menyebabkan kesakitan pada sendi jari kaki. Arthritis Sakit sendi / bengkak disebabkan keradangan sendi Rawan menjadi nipis // diserang oleh sistem imuniti Ubat / ubat penahan sakit untuk melegakan kesakitan Distrofi otot degenerasi (progresif) / otot rangka yang mengawal pergerakan menjadi semakin lemah disebabkan oleh mutasi gen dalam kromosom X penyakit yang diwarisi yang dibawa oleh gen yang tidak normal pada kromosom X 25

26 Ubat / suntikan steroid membantu meningkatkan kekuatan otot (tetapi tidak menyembuhkan penyakit) Fisioterapi untuk melambatkan perkembangan penyakit Osteoporosis tulang menjadi lebih nipis / lebih rapuh // lebih poros / ringan Disebabkan oleh pengambilan fosfat dan kalsium dalam makanan tidak mencukupi Tubuh tidak menyerap fosfat dan kalsium dari diet pengambilan kalsium, fosforus dan vitamin yang secukupnya Lakukan senaman secara teratur 4(a) (b) P1 Tumbuhan terapung dan tumbuhan tenggelam P2 tumbuhan/ daun / akar / tangkai / batang mempunyai sel aerenkima / pundi udara P3 - tumbuhan yang lebih ringan / kurang ketumpatan P4 - akar serabut P5 - untuk memerangkap gelembung udara P6 - Air menyediakan daya apungan P7 - untuk sokongan P8 - daun / batang (tumbuhan yang terendam) adalah nipis / kecil P9 - untuk membolehkan air mengalir melalui / mengurangkan rintangan P10 - batang mengandungi tisu schleried / schlerenchyma Daun halus / sempit / nipis dan fleksibel (bengkok mengikut air) mengurangkan rintangan terhadap aliran air Mencegah kerosakan disebabkan arus air Batang lembut / nipis yang bengkok mengikut arus air Mencegah batang dari pecah Mempunyai ruang udara / udara di dalam daun / batang untuk pastikan tumbuhan terapung di permukaanair (untuk mendapatkan cahaya matahari maksimum) / memberi keapungan air / tumbuhan supaya tetap tegak di dalam air. Batang tidak mempunyai tisu berkayu untuk mengurangkan jisim 26

27 BAB 3: OBJEKTIF 1. B 13. A 2. B 14. C 3. C 15. B 4. C 16. C 5. B 17. C 6. A 18. A 7. D 19. A 8. D 20. B 9. C 21. B 10. A 22. C 11. D 23. A 12. A 24. C 25. B 27

28 BAB 3: SOALAN STRUKTUR 1(a) (b)(i) Rajah 1.1 (a) : Tindakan terkawal Diagram 1.1 (b) : Tindakan luar kawal / tindakan refleks (ii) c) Persamaan: Kedua-dua tindakan berlaku disebabkan oleh rangsangan Melibatkan tiga neuron (d) (e) Perbezaan: Rajah 1.1(a) Rajah 1.1(b) Pusat kawalan di serebrum Pusat kawalan di saraf tunjang Gerak balas berlaku mengikut Gerak balas automatik kemahuan seseorang Rajah 1.1(a): Gerak balas boleh dikawal mengikut kehendak Rajah 1.1(b): Untuk mengelak kecederaan P1: Otot lemah dan anggota badan yang menggigil (kaki dan lengan) 28

29 P2: Tidak dapat mengawal imbangan dan koordinasi badan P3: Otak lemah dan tidak berfungsi dengan cekap 2(a)(i) (ii) R Neuron aferen S Neuron eferen Struktur: P1 R mempunyai dendron yang S mempunyai akson panjang panjang P2 R bersambung ke reseptor R bersambung ke efektor Fungsi: F1 R menghantar impuls saraf dari reseptor S menghantar impuls saraf kepada efektor b(i) P1 Gerak balas automatik (kepada rangsangan tertentu) P2 - Melibatkan pengecutan otot rangka secara terkawal P3 hanya melibatkan saraf tunjang // Tidak melibatkan sistem saraf pusat (ii) P1 - Dia dapat mengesan / merasakan kesakitan P2 - Kerana neuron aferen tidak terjejas // Impuls boleh dihantar ke sistem saraf tunjang / sistem saraf pusat P3 - Impuls tidak boleh dihantar kepada efektor P4 - Otot tidak dapat mengecut c) P1 - (Pada bonggol sinaps,) impuls saraf ditukarkan kepada isyarat kimia/neurotransmitter. P2 - Neurotransmitter meresap melalui bonggol sinaps ke dendrit bersebelahan P3 - (Di dendrite bersebelahan) isyarat kimia / neurotransmitter adalah ditukar kembali kepada impuls saraf // Impuls saraf baru dihasilkan d) P1 - Mitokondria P2 Untuk menghasilkan lebih banyak tenaga P3 supaya impuls saraf dapat merentas sinaps 3(a)(i) Adrenalin (ii) kadar pernafasan menjadi lebih cepat / bertambah menghasilkan lebih banyak peluh paras glukosa darah meningkat peningkatan denyutan jantung anak mata (pupil) membesar kadar pengecutan otot meningkat Kadar aliran darah meningkat (b) Hipothalamus menghantar impuls saraf kepada kelenjar adrenal Neuron dalam kelenjar adrenal dirangsang menyebabkan kelenjar adrenal merembeskan adrenalin / noradrenalin untuk menukar glikogen menjadi glukosa untuk menghasilkan lebih banyak tenaga // kadar respirasi sel meningkat Otot rangka menjadi lebih bertenaga / pengecutan otot dengan lebih cepat 29

30 (c) (d) untuk menghasilkan gerak balas segera Kurang aldosteron dihasilkan Dinding tiub berlingkar distal menjadi kurang telap terhadap ion natrium Kurang ion natrium diserap semula ke dalam kapilari darah Kurang pengangkutan aktif berlaku menyebabkan air kencing dihasilkan lebih pekat peratusan asid amino // glukosa dalam air kencing lebih tinggi dalam En. A berbanding dengan individu yang sihat tubul berlingkar proksimal mungkin terjejas / rosak sebahagian glukosa / asid amino tidak diserap semula ke dalam kapilari darah Pengangkutan aktif asid glukosa / amino tidak berlaku sepenuhnya 4(a) P : Tubul berlingkar proksimal Q: Liku henle (b) F: Proses penyerapan semula P1: hasil turasan glomerulus (dari kapsul Bowman) yang mengandungi air / garam glukosa / asid amino / garam P2: diserap semula oleh kapilari darah (disekeliling tubul adrenal) P3: glukosa / asid amino diserap secara pengangkutan aktif // air dengan osmosis c) P1: Tiub berlingkar merupakan membran separa telap P2: membolehkan bahan buangan (dari darah pesakit) meresap keluar P3: Tubul adalah berlingkar untuk meningkatkan luas permukaan (untuk resapan berlaku). d) P1: melalui proses resapan P2: Kepekatan urea yang lebih tinggi dalam pesakit darah // urea yang lebih rendah dalam cecair dialisis P3: menyebabkan urea meresap keluar daripada darah ke cecair dialisis P4: melalui selaphone / membran dialysis (yang separa-telap) e) P1: Cecair dialisis adalah isotonik kepada plasma darah (orang sihat) P2: Apabila terdapat perubahan pada tekanan osmosis darah pada pesakit P3 Osmosis berlaku P4 Molekul air meresap di antara cecair dialisis dan darah (mengalir dalam tiub dialisis). 5(a)(i) (a)(ii) b(i) Mesin dialisis P1: Semasa hemodialisis, darah pesakit dipam keluar dari arteri di lengan dan mengalir ke mesin dialisis P2: darah mengalir melalui tiub separa telap dalam mesin P3: darah mempunyai kepekatan urea dan garam yang lebih tinggi P4: urea dan garam meresap melalui tiub separa telap ke dalam cecair dialisis P5: cecair dialisis mengandungi kepekatan urea dan garam yang lebih rendah berbanding dengan darah P6: darah dikembalikan ke dalam badan melalui vena dalam lengan yang sama P7: kepekatan urea dan garam dalam darah // tekanan osmotik darah kembali ke julat normal Isipadu air kencing adalah rendah dah pekat 30

31 (ii) C(i) h(ii) P1: "sup tulang" yang masin menyebabkan peningkatan tekanan osmotic darah P2: lebih banyak ADH dirembeskan oleh kelenjar pituitari P3: dinding nefron dalam ginjal menjadi lebih telap kepada air P4: lebih banyak air diserap semula ke dalam kapilari darah secara osmosis Nota 3 label betul 2 label betul 1 label betul P1: semua glukosa dan asid amino diserap semula ke dalam kapilari darah P2: di tubul berlingkar proksimal 6(a)(i) (ii) Auksin Hujung pucuk : Geotropisme negatif Hujung akar: Geotropisme positif b) P1: hormon X berkumpul di bahagian bawah P2: kerana daya tarikan graviti P3: kepekatan auksin yang tinggi merencat pemanjangan sel akar P4: bahagian atas akar tumbuh lebih cepat daripada bahagian bawah P5: hujung akar tumbuh ke arah bawah c(i) (ii) (iii) Partenokarpi Rajah (a) Rajah (b) F1: tidak menggunakan hormone menggunakan hormone P2: berlaku pendebungaan Auksin disembur pada stigma dan ovari untuk membentuk buah F2: persenyawaan ganda dua Tanpa persenyawaan P3: melibatkan butir debunga dan sel telur Tidak melibatkan butir debunga P1: mengurangkan biodiversity P2: mengurangkan variasi P3: tiada pemilihan semulajadi / tidak berlaku persenyawaan rawak antara gamet jantan dan gamet betina P4: menyebabkan kepupusan 31

32 BAB 3: SOALAN ESEI 1(a)(i) (ii) c) P1: Apabila tekanan darah menurun, ia akan dikesan oleh baroreceptor P2: (yang) terletak di dinding aorta P3: Baroreceptor menghasilkan impuls P4: Impuls dihantar ke medulla oblongata / S. P5: Medulla oblongata menghantar impuls melalui saraf simpatik P6: ke jantung/nodus sinoatrium P7: lebih banyak impuls dihasilkan P8: Kadar denyutan jantung meningkat / systole dan diastole meningkat P9: Saiz salur darah menurun // salur darah sempit P10: Meningkatkan tekanan darah dan kembali normal P1: medulla oblongata mengesan keadaan cemas P2: merangsang kelenjar adrenal P3: (kelenjar adrenal) merembeskan hormon adrenalin P4: dihantar melalui aliran darah P5: Hormon adrenalin merangsang jantung untuk meningkatkan degupan jantung P6: untuk mengangkut lebih banyak oksigen / glukosa ke tisu otot // meningkatkan darah mengalir ke otot P7: peningkatan kadar pernafasan / pernafasan cepat / lebih mendalam P8: untuk mendapatkan lebih banyak oksigen P9: Tukar glikogen ke glukosa P10: meningkatkan aras glukosa P11: Kadar respirasi dalam otot meningkat P12: menghasilkan lebih banyak tenaga (untuk berhadapan keadaan cemas) Persamaan, S1: Kedua-dua neuron melibatkan penghantran impuls saraf S2: Akson diselaputi dengan salut mielin S3: untuk mempercepatkan penghantaran impuls S4: Kedua-duanya mempunyai badan sel / akson / dendron / dendrit Perbezaan, Neuron V Neuron W D1 Neuron aferen Neuron eferen D2 Badan sel terletak di tengah sel Badan sel terletak di hujung sel D3 Badan sel terdapat di akar dorsal ganglion Badan Sel terletak di jirim kelabu saraf tunjang D4 Membawa impuls saraf dari reseptor ke otak dan saraf tunjang Membawa impuls dari saraf tunjang /interneuron ke efektor/kelenjar/otot D5 Mempunyai dendron yang panjang Mempunyai dendron yang pendek D6 Mempunyai akson pendek Mempunyai akson panjang 32

33 2(a) (b) P1: Diabetes mellitus / Kencing manis P2: Kurang pengeluaran hormon insulin P3: oleh pankreas (organ) P4: Glukosa berlebihan tidak boleh berubah menjadi glikogen P5: Glukosa kekal dalam darah P6: Menyebabkan kenaikan paras gula darah P7: Glukosa dirembeskan dalam air kencing Jari terkena api P1 : Reseptor deria di kulit jari mengesan rangsangan panas api penunu bunsen P2 : dan mencetuskan impuls saraf P3 : dihantar oleh neuron aferen ke saraf tunjang. P4 : Pada saraf tunjang, impuls saraf dihantar melalui sinaps ke interneuron P5 : dan kemudian ke neuron eferen P6 : Di sinaps, impuls dipindahkan dalam bentuk kimia oleh neurotransmiter. P7 : Neuron eferen menghantar impuls ke otot rangka / otot bisep dan trisep /efektor P8 : Otot (bisep) mengecut dan menarik tangan dari api penunu Bunsen Terserempak ular P9 : Reseptor pada mata mengesan rangsangan (ular) dan P10 : (mencetuskan impuls saraf yang dibawa oleh neuron aferen) ke otak. P11 : Otak akan mengintepretasi dan mengintegrasi maklumat P12 : (serta menghasilkan impuls yang akan dihantar oleh neuron eferen) ke kelenjar adrenal P13 : Kelenjar adrenal merembeskan hormon adrenalin ke dalam aliran darah. P14 : Adrenalin meningkatkan kadar denyutan jantung / tekanan darah /pengaliran darah ke otot meningkat. P15 : Kadar respirasi dan aras glukosa darah meningkat // Oleh itu kadar metabolism meningkat. P16 : Lebih banyak tenaga dihasilkan untuk melawan situasi yang tegang. P17 : Gerak balas adalah sama ada lari dari ular (melarikan diri ) atau membunuh ular tersebut 3(a) F1: Proses berlaku di A adalah proses ultraturasan P1: Di kapsul Bowman P2: Proses di mana tekanan hidrostatik menyebabkan air dan molekul kecil terlarut dan ion dituras keluar dari membrane glomerulus dan kapsul Bowman P3: Kecuali sel darah merah, platlet dan protein plasma P4: Diameter yang berbeza antara arteriole efferent dan arteriole aferen menyebabkan tekanan hidrostatik tinggi dalam aliran darah F2: Proses berlaku di B ialah proses penyerapan semula P5: Di tubul berlingkar proksimal P6: Proses di mana bahan berguna / glukosa meresap merentasi dinding tubul ginjal ke dalam rangkaian kapilari darah 33

34 (b) F3: Proses berlaku di C ialah Rembesan P7: Di tubul berlingkar distal P8: Proses di mana bahan buangan / urea / asid urik / ammonia dan bahan-bahan yang berlebihan disalur keluar dari kapilari darah ke dalam tiub berlingkar distal secara pengangkutan aktif P9: Dadah dan bahan toksik dirembes keluar melalui resapan Punca C1: diet yang mengandungi protein / garam mineral / karbohidrat yang tinggi C2: selepas pencernaan protein asid amino berlebihan dihasilkan / selepas pencernaan karbohidrat menghasilkan glukosa berlebihan C3: menyebabkan tekanan kepada fungsi tubul berlingkar proksimal Cara rawatan T1: hemodialisis / mesin dialisis T2: kaedah untuk mengeluarkan produk buangan seperti kalium / urea / air dari darah T3: melalui pemindahan buah pinggang T4: buah pinggang baru dijahit di tempat baru / salur darah buah pinggang baru disambungkan ke salur yang menuju ke kaki kanan c) (i) Minum terlalu banyak air F1: menyebabkan tekanan osmotic darah menjadi rendah P1: osmoreseptor di dalam hipotalamus kurang dirangsang / kelenjar pituitari kurang dirangsang P2: kurang ADH dirembes P3: menyebabkan tubul berlingkar distal dan tubul pengumpul tidak telap air P4: kurang air diserap semula P5: tekanan osmotic darah meningkat ke paras normal (ii) Makan terlalu banyak makanan masin F2: menyebabkan tekanan osmotik darah lebih tinggi P6: sel osmoreceptor dalam hipotalamus dirangsang / kelenjar pituitari dirangsang P7: lebih ADH dirembeskan P8; menyebabkan tubul berlingkar distal dan tubul pengumpul menjadi lebih telap kepada air. P9: lebih banyak air diserap semula P10: tekanan osmotik darah turun ke paras normal 4(a) P1 Batu karang P2 - minum banyak air sehari // 2-3liter P3 - air kencing menjadi cair P4 - sukar untuk membentuk kristal // boleh menghapuskan batu karang yang bersaiz kecil P5 - menghindari / mengurangkan makanan yang tinggi dalam protein (purin) P6 - contoh: daging lembu / ayam / ikan / babi / hati / limpa / jantung / daging merah /kerang P7 - untuk mengurangkan pembentukan asid urik P8 - (daging merah) mengandungi fosforus yang tinggi menyebabkan lebih banyak kalsium dirembeskan ke dalam air kencing P9 - melakukan senaman 34

35 P10 - (Senaman) akan mengurangkan masalah tekanan darah tinggi P11 - Mengurangkan kalsium (dari tulang) yang dirembeskan ke dalam aliran darah P12 - menghalang pembentukan batu karang P13 - Mengurangkan gula / fruktosa P14 - Gula juga boleh meningkatkan saiz buah pinggang dan menyebabkan perubahan patologi dalam buah pinggang, seperti pembentukan batu karang. P15 - peningkatan gula dalam darah akan meningkatkan pengeluaran insulin P16 - menyebabkan lebih banyak pengeluaran kalsium melalui buah pinggang 5(a) Rajah 5(a)(i) F: koleoptil memanjang dan membengkok ke arah cahaya. P1: Kepekatan auksin yang tinggi dihujung koleoptil merangsang pertumbuhan. P2: Auksin akan bertumpu di bahagian yang terlindung cahaya(kanan). P3: (Kepekatan auksin yang tinggi dibahagian yang terlindung daripada sumber cahaya (kanan)) menyebabkan sel sel memanjang lebih cepat di bahagian daripada sel sel yang yang tidak terlindung Rajah 5(a)(ii) F: koleoptil memanjang dan tumbuh menegak P1: (Hujung koleoptil yang ditutup dengan kain hitam) menyebabkan bahagian hujung terlindung daripada cahaya P2: taburan auksin menjadi sekata dibahagian hujung dan (pertumbuhan akan tegak ke atas) Rajah 5(a)(iii) F: koleoptil tidak memanjang / terbantut P1: (hujung koleoptil yang dipotong) menyebabkan bahagian hujung tiada auksin. P2: tanpa auksin, pertumbuhan dan pemanjangan sel tidak berlaku 35

36 BAB 3: SOALAN KERTAS 3 1(a) (b) c(i) (ii) PembolehUbah Radas Bahan Dimanipulasikan Cawan gelas atau Botol Botol Bergerakbalas Silinder Penyukat Air kencing Malar Jam randik Murid Kumpulan muridmurid pada umur yang sama Isipadu air minuman yang diminum (ml) Isipadu air kencing yang dibebaskan oleh dua orang murid yang berbeza selepas 1 jam (ml) Murid 1 Murid 2 A B Apabila murid A meminum 200 ml/400ml air minuman, isipadu air kencing yang dibebaskan / dihasilkan selepas 1 jam oleh murid 1 adalah 33 ml/96ml dan murid 2 adalah 43 ml/93 ml 2. Apabila murid B meminum 600ml/800 ml air minuman, isipadu air kencing yang dibebaskan / dihasilkan selepas 1 jam oleh murid 1 adalah 93ml/113 ml dan murid 2 adalah 123ml/136 ml. 1. (Murid A meminum 200 ml/400ml air) Tekanan osmosis darah adalah tinggi / bahan larut adalah tinggi, menyebabkan tubul ginjal lebih telap kepada air // banyak ADH dihasilkan oleh Kelenjar Pituitari /lebih banyak penyerapan semula air di tubul ginjal. Maka air kencing sedikit / lebih pekat dihasilkan. 2. (Murid B meminum 600ml /800 ml air) Tekanan osmosis darah adalah rendah / bahan larut adalah rendah menyebabkan tubul ginjal kurang telap kepada air // sedikit ADH dihasilkan oleh kelenjar Pituitari / sedikit penyerapan semula air di tubul ginjal. Maka air kencing banyak / lebih cair dihasilkan. (d) Pembolehubah Isipadu air minuman yang dimimum// isipadu air yang diminum. 1. Isipadu air kencing dibebaskan oleh dua murid-murid yang berlainan (murid 1 dan murid 2) 9 dikumpul selepas 1 jam) Cara mengendalikan pembolehubah Tukar isipadu air yang diminum dari 200ml ke 400m, 600ml dan 800ml. // Gunakan isipadu air yang berlainan untuk diminum Rekod isipadu air kencing dibebaskan oleh 2 murid menggunakan silinder penyukat. 36

37 2. Purata isipadu air kencing yang dikumpul. Hitung purata isipadu air kencing menggunakan rumus: isipadu air kencing murid 1 + murid Jenis air (diminum) Gunakan jenis air minuman yang sama (e) f(i) f(ii) 2. Umur murid Murid umur yang sama 1. Semakin banyak / tinggi isipadu air diminum, semakin tinggi / banyak isipadu air kencing dihasilkan oleh dua murid yang berlainan selepas 1 jam. 2. Murid 2 dari kumpulan B menghasilkan paling tinggi/ banyak isipadu air kencing berbanding murid 2 dari kumpulan A. 3. Semakin tekanan osmosis darah berkurang, semakin banyak isipadu air kencing dihasilkan oleh ginjal / tubul ginjal kurang telap kepada air. Kumpulan muridmurid pada umur yang sama Isipadu air minuman yang diminum (ml) Isipadu air kencing yang dibebaskan oleh dua orang murid yang berbeza selepas 1 jam (ml) Tekanan osmotic darah Murid 1 Murid 2 Purata isipadu urin A B

38 (g) (h) (i) 1. Semakin tinggi isipadu air yang diminum/diambil, semakin tinggi isipadu air kencing dikumpul/ dihasilkan kerana tekanan osmosis darah berkurangan. Ini disebabkan oleh sedikit air diserap semula oleh tubul ginjal // Ginjal menjadi kurang telap kepada air // sedikit ADH dihasilkan oleh kelenjar Pituitari 1. Tekanan osmosis darah yang tinggi adalah banyak zat larut dalam darah atau kandungan air minuman dalam darah adalah rendah / kurang dalam pelajar A dan B// Keadaan kurang kerap menghasilkan air kencing / sedikit isipadu air kencing murid A dan Murid B yang mana ditunjukkan oleh isipadu air kencing dihasilkan oleh kedua-dua murid selepas 1 jam. Tekanan osmosis darah adalah dipengaruhi oleh isipadu air diminum/ diambil. (Isipadu air kencing) bertambah / lebih daripada 33ml / sebarang nilai melebihi 33ml kerana kaffein dalam kopi adalah diuretic atau menyebabkan lebih banyak air kencing. Justeru itu tekanan osmosis darah adalah rendah // Ginjal 2(a) (b)(i) Set A: 3 hari Set B: 2 hari Set C: 1 hari 1. Pada hari pertama/ 16 Nov, pisang dalam set A telah bertukar menjadi kuning, pisang dalam set B dan set C masih berwarna hijau dan hijau kekuningan 2. Pada hari kedua 1. Pisang dalam set C mengambil 1 hari untuk masak / bertukar kuning 2. Pisang dalam set A mengambil 3 hari untuk masak / bertukar kuning 3. Pada hari 1/16 Nov, pisang dalam set A telah bertukar kuning, pisang dalam Set B dan Set C masih berwarna hijau hijau dan kekuningan 38

39 4. Pada hari 2/17 Nov, pisang dalam set A masih berwarna hijau kuning, pisang dalam set B dan set C telah bertukar kuning c Pembolehubah Cara mengendalikan pembolehubah Pembolehubah dimanipulasi Bilangan mangga Pembolehubah bergerakbalas Masa/hari yang diambil oleh pisang untuk menjadi kuning Pembolehubah dimalarkan Saiz bekas plastik Gunakan bilangan mangga yang berbeza pada setiap set Kira bilangann hari yang diperlukan oleh pisang untuk menjadi kuning dengan merujuk kalender Gunakan bekas plastik dengan saiz yang sama d e(i) Semakin banyak mangga masak yang digunakan / semakin tinggi kepekatan etilena, semakin cepat pisang menjadi masak / menjadi matang / berubah menjadi kuning. Set eksperimen Bilangan manga digunakan Masa diambil untuk pisang menjadi kuning Set A 0 3 Set B 1 2 Set C 2 1 (ii) Axis: Correct title with unit on both horizontal, vertical axis and uniform scale on the axis Point : All points plotted / transferred correctly Shape : Able to join all the points to form the graph f) Apabila jumlah mangga meningkat, pisang masak lebih cepat. Ini kerana lebih banyak etilena dihasilkan oleh mangga. Pisang dirangsang oleh etilena untuk masak / bertukar menjadi kuning lebih cepat. g) Proses pemasakan pisang berlaku apabila pisang berubah menjadi kuning. Proses ini dirangsang oleh etilena / jumlah mangga yang hadir. Semakin tinggi kepekatan etilena, semakin cepat proses pemasakan berlaku. h) Masa / hari yang diambil untuk pisang tidak masak di set C untuk masak akan menjadi lebih dari satu hari. Ini kerana tanpa penutup plastik, etilena meresap ke udara sekelilingnya, kurang etilena merangsang pisang yang belum masak untuk masak. i) Hormon tumbuhan Kegunaan Auksin Menghasilkan buah tanpa biji Gibberellins Merangsang pertumbuhan batang utama Cytokinin Digunakan untuk penyimpanan sayur hijau 39

40 BAB 4: OBJEKTIF 1. B 13. B 2. D 14. B 3. D 15. B 4. D 16. A 5. A 17. D 6. B 18. A 7. B 19. D 8. D 20. C 9. A 21. B 10. C 22. D 11. C 12. D 40

41 BAB 4: SOALAN STRUKTUR 1(a) (b) (c) (d) (e) Proses A: Spermatogenesis Proses B: Oogenesis Proses A Berlaku dalam testis kerana Ia organ pembiakan jantan Melibatkan proses pembezaan Menghasikan 4 sperma yang haploid (mesti nyatakan bilangan) Sperma adalah sel paling kecil Sperma mempunyai ekor Proses B Berlaku dalam ovari kerana Ia organ pembiakan betina Tidak melibatkan proses pembezaan Menghasilkan 1 ovum yang haploid Ovum adalah sel paling besar Ovum tidak mempunyai ekor Berlaku sepanjang masa Berlaku setiap kitar haid dalam tempoh 28 hari Hormon Y: FSH (Hormon perangsang folikel) Fungsi: merangsang perkembangan folikel F: W ialah korpus luteum P: Korpus luteum tidak dapat merembeskan hormone progesteron P2: aras progesteron menurun/ rendah P3: ketebalan dinding endometrium tidak dapat dikekalkan/berkurang K2: embrio tidak dapat menempel pada dindingendometrium// penempelan embrio tidak berlaku K3: keguguran F: teknik persenyawaan in vitro (IVF) P1: beberapa oosit sekunder / ovum diambil dari ovari P2: menggunakan laparoskop P3: oosit sekunder / ovum dimasukkan dalam piring petri P4: yang mengandungi medium kultur/ larutan kutur P5: sejumlah sperma dimasukkan kedalam piring petriuntuk disenyawakan dengan ovum bagi membentuk zigot P6 zigot membesar/ berkembang membentuk embrio P7 embrio dimasukkan ke dalam uterus ibu untuk proses penempelan P8 Bayi tabung uji 2(a)(i) P: 4 Q: 2 (ii) P1: Spermatid / sel anak / sel Q menerima separuh daripada bilangan kromosom / n daripada spermatosit primer / sel induk / 2n P2: selepas melalui / menjalani pembahagian meiosis 41

42 (b) c(i) P1: Sel R ialah sperma terbentuk melalui proses spermatogenesis P2: Sel germa primodium (2n) bermitosis menghasilkan spermatogonium(2n) P3: Spermatogonium (2n) berkembang membentuk spermatosit primer (2n) P4: Spermatosit primer (2n) menjalani meiosis 1 membentuk spermatosit sekunder (n) P5: Spermatosit sekunder (n) melengkapkan meiosis II membentuk spermatid (n) P6: Spermatid (n) membeza membentuk sperma (n) (ii) (d) P1: Kromosom homolog berdekatan membentuk bivalen P2: Sinapsis berlaku P3: Pindah silang berlaku di antara kromatid bukan beradik P4: Gentian gelendung terbentuk. P1: Lelaki itu menghidap sindrom down P2: Disebabkan oleh mutasi kromosom P3: Kromosom ke 21 gagal berpisah semasa anafasa. P4: Menghasilkan sperma dengan 23+Y// ovum dengan 23+X P5: Selepas persenyawaan, zigot 45+XY terbentuk 3(a) (b) P1 : Hormon perangsang folikel P2 : Merangsang perkembangan folikel primer ke folikel sekunder P3 : Merangsang oosit primer melalui meiosis I P1: Kurang LH dihasilkan P2: Pengovulan tidak boleh berlaku P3: Oosit sekunder tidak dilepaskan (ke dalam tiub fallopion) P4: Tiada ovum // Persenyawaan tidak boleh berlaku. c) P1: R adalah blastosista awal, S adalah morula P2: R mempunyai lebih banyak sel P3: yang dibentuk melalui mitosis P4: S adalah satu kelompok sel berbentuk sfera, R mempunyai rongga (penuh dengan bendalir) d) P1: Menghasilkan progesteron (selepas mengandung tiga bulan) P2: untuk mengekalkan ketebalan dinding endometrium. P3: janin melekat dengan kuat P4: Tapak untuk pertukaran gas pernafasan / nutrien / sisa buangan P5: Fetus mendapat semua keperluan selular untuk pertumbuhan// Menghilangkan sisa untuk mengelakkan ketoksikan P6: Mengasingkan peredaran darah ibu dari peredaran darah janin P7: Mencegah percampuran kumpulan darah yang berbeza // Elak aglutinasi P8: Mencegah tekanan darah ibu merosakkan salur darah janin (e) P1: bidang perubatan P2: Sel stem menjalani mitosis (berulang) P3: (dan) pembezaan P4: untuk membentuk tisu khusus / sumsum tulang / tisu saraf / otot 42

43 P5: (Proses ini berlaku dalam medium kultur) yang mengandungi hormon / nutrien P6: sumsum tulang digunakan untuk leukemia dan kemoterapi P7: Sel saraf untuk Parkinson dan penyakit Alzheimer P8: Otot jantung untuk penyakit jantung P9: Sel pankreas untuk diabetes 4(a) (b) C(i) (ii) D(i) (ii) P1 Sel induk debunga (2n / diploid) mengalami meiosis P2 menghasilkan 4 mikrospora haploid (n) P3 Nukleus setiap mikrospora membahagi secara mitosis P4 untuk membentuk nukleus tiub dan nukleus penjana P1 Sel P mengandungi 2 nukleus, tetapi pundi embrio mengandungi 8 nukleus. P2 Nukleus dalam setiap mikrospora membahagi secara mitosis satu kali sahaja, tetapi nukleus megaspore / pundi embrio membahagi (secara mitosis) 3 kali. P1 gamet jantan tidak tiba di ovari P2 tidak akan menembusi ovul melalui liang mikropil P3 salah satu jantan tidak akan bercantum dengan sel telur // tiada zigot diploid terbentuk P4 gamet jantan yang satu lagi tidak akan bercantum dengan dua nuklues kutub // nukleus triploid / endosperm tidak akan membentuk P1 Pembentukan zigot diploid melibatkan meiosis P2 Ini menghasilkan variasi dalam tumbuhan P3 Itu meningkatkan keupayaan untuk terus hidup // Hindari kepupusan P3 nukleus Triploid / tisu endosperma menyediakan nutrien kepada zigot / embrio yang terbentuk. Partenokarpi Hormone X: Auksin P1 berguna semasa pendebungaan tidak berlaku dengan baik / contohnya, semasa suhu beku P2 boleh meningkatkan tekstur // jangka hayat buah-buahan // meningkatkan kandungan gula P3 buah-buahan tanpa biji mempunyai permintaan tinggi kerana boleh dimakan tanpa testa keras. 5(a)(i) (ii) b(i) (ii) Organ Pembiakan seksual Pembiakan aseksual Berlaku persenyawaan Tanpa berlaku persenyawaan Melibatkan gamet Tidak melibatkan gamet F: Secara meiosis P1: P mengandungi sel induk debunga P2: untuk menghasilkan empat sel haploid (tetrad) F: Pendebungaan berlaku P1: debunga matang mengandungi nukleus tiub dan nukleus penjana P2: bercambah dan membentuk tiub debunga (di Q) P3: nukleus penjana membahagi secara mitosis untuk membentuk dua gamet jantan P4: Apabila tiub debunga mencapai pundi embrio, tiub debunga akan memasuki ovul melalui mikropil P5: nukleus tiub merosot dan tiub debunga akan pecah 43

44 (c) (d) F1: R mengandungi ovum dan dua nukleus kutub manakala di ovari manusia mengandungi ovum P1: hanya satu gamet jantan bersenyawa dengan ovum (untuk membentuk zigot diploid) P2: gamet jantan yang lain akan bercantum dengan dua nukleus kutub (untuk membentuk nukleus triploid) P3: manakala dalam gamete jantan / sperma lelaki hanya bersenyawa dengan ovum F2: Persenyawaan dalam R menghasilkan zigot diploid dan nukleus triploid manakala dalam manusia menghasilkan zigot diploid sahaja P1: buah melindungi biji benih P2: dan membantu menyebarkan biji benih ke kawasan yang jauh dari pokok tersebut P3: untuk mengelakkan persaingan intraspecific P4: dan memastikan kejayaan tumbuhan hidup di habitat baru (a) (b) (c)(i) (ii) (d)(i) (ii) Lengkung pertumbuhan tikus Lengkung pertumbuhan belalang P1 Berbentuk sigmoid Berbentuk tangga P2 Mempunyai lima fasa yang berbeza Mempunyai lima (fasa) instar dan satu fasa imago P3 Pada haiwan yang mempunyai rangka dalam Pada haiwan yang mempunyai rangka dalam F: kadar pertumbuhan paling tinggi / berlaku dengan cepat P: bilangan sel yang terlibat dalam proses pembahagian dan pemanjangan sel adalah banyak F : X ialah fasa instar P : rangka luar menjadi keras F : Ekdisis /penyalinan kulit P1 : pertambahan saiz berlaku secara pesat P2 : (serangga) menyedut udara untuk mengembangkan badan (yang diliputi oleh rangka luar baharu yang masih lembut dan kenyal) P3 : dikawal oleh hormon kambium vaskular dan kambium gabus // meristem sisi P1 : batang tumbuhan mempunyai kambium P2 : di kawasan korteks batang // sebelah luar berkas vaskular P3 : berupaya untuk membahagi P4 : membentuk berkas vascular sekunder dan parenkima sekunder 44

45 BAB 4: SOALAN ESEI 1(a)(i) P1: Hormon FSH (P) dan LH (Q) dirembeskan oleh kelenjar pituitari mengawal perubahan dalam ovari P2: Hormon estrogen (R) dan progesteron (S) yang dirembeskan oleh ovari mengawal perubahan dalam uterus P3: FSH merangsang perkembangan folikel dalam ovari P4: Oosit primer berkembang dan menjadi oosit sekunder P5: LH merangsang pengovulan P6: folikel Graaf melepaskan oosit sekunder P7: Estrogen memperbaiki dinding endometrium selepas menstruasi P8: merencet rembesan FSH dan merangsang rembesan LH P9: Progesteron merangsang dinding endometrium untuk menebal untuk penempelan embrio P10: Menghalang pengeluaran FSH dan LH (oleh kelenjar pituitari) (a)(ii) F1: X adalah perkembangan folikel (hari 6-14) P1: Folikel primer di ovari berkembang menjadi folikel Graaf yang dirangsang oleh FSH P2: Oosit primer (dalam folikel primer) akan berkembang dan menjadi oosit sekunder (dalam folikel Graaf) P3: Perkembangan folikel dalam ovari merangsang rembesan estrogen // Sel-sel folikel dan oosit sekunder merembes estrogen P4: Estrogen membantu untuk memperbaiki dinding endometrium selepas haid P5: Apabila kepekatan estrogen mula meningkat, pengeluaran FSH mula menurun P6: perkembangan folikel berhenti P7: Apabila kepekatan estrogen cukup tinggi, ia merangsang pengeluaran LH oleh kelenjar pituitari / dan menghalang pengeluaran FSH (b) F2: Y adalah pengovulan (hari ke-14) P8: dirangsang oleh tahap LH yang tinggi P9: merangsang folikel Graaf untuk membebaskan oosit sekunder ke dalam tiub fallopio P10: Selepas pengovulan, folikel Graaf menjadi korpus luteum F3: Z adalah peringkat korpus luteum (hari 15 hingga 28) P11: Korpus luteum merembes progesteron secara berterusan. P12: Progesteron merangsang pembentukan tisu endometrium dan kapilari darah P13: untuk meningkatkan ketebalan endometrium untuk penempelan embrio P14: Jika berlaku persenyawaan, korpus luteum kekal dan terus merembeskan progesteron P15: yang mengekalkan ketebalan dinding endometrium. P16: Progesteron merencet rembesan FSH dan LH oleh kelenjar pituitari // mencegah pengovulan dan perkembangan folikel lain semasa mengandung P17: Jika persenyawaan tidak berlaku, korpus luteum merosot dan progesteron berkurang P18: dinding endometrium terluluh dan keluar dari tubuh sebagai haid (pada hari pertama kitaran haid). F1: Tiada persenyawaan berlaku di tiub fallopio P1: Oosit sekunder tidak disenyawakan P2: Oosit sekunder tidak dibebaskan dari ovari ke dalam tiub fallopio 45

46 P3: pengovulan tidak berlaku F2: Tiada kehamilan P4: kerana zigot gagal menempel pada rahim P5: Endometrium tidak akan menebal dan pembentukan lebih banyak kapilari darah tidak berlaku F3: Tiada haid P6: Dinding endometrium tidak luluh P7: Rembesan hormon FSH / LH / estrogen tidak dirangsang untuk dirembes 2(a)(i) (ii) P- Hormon Estrogen Q- Hormon Progesteron X- Hormon FSH Y- Hormon LH F1: Kelenjar pituitari mula merembes FSH ke ovari. E1- Aras FSH dalam ovari mula meningkat. E2-FSH merangsang perkembangan folikel E3-Folikel mula berkembang /menjadi folikel yang lebih besar E4-FSH juga merangsang tisu ovari untuk merembes estrogen. F2: -Hormon estrogen dirembes oleh folikel E5- Estrogen merangsang pembaikan dan menyembuhkan dinding endometrium // penebalan dinding endometrium. E6-Apabila estrogen mencapai aras maksimum, F3-Ia merangsang kelenjar pituitari untuk merembes LH. E7-LH merangsang pengovulan / melengkapkan meiosis I dalam ovari. E8-Folikel berkembang untuk membentuk folikel Graaf E9-Yang membebaskan oosit sekunder ke dalam tiub fallopio E10-Dinding Endometrium menjadi tebal F4-Folikel Graaf yang telah dikosongkan merosot untuk membentuk korpus luteum. E11-LH merangsang korpus luteum untuk merembeskan Progesteron. E12-Aras Progesteron mula meningkat di ovari. E13-Progesteron mengekalkan ketebalan endometrium // memastikan dinding endometrium menjadi kaya dengan salur darah E14-Progesteron juga menghalang rembesan FSH dan LH dari pituitari. E15-Oleh itu, pembentukan folikel baru dan pengovulan terhenti E16- Endometrium tebal dan kaya dengan kapilari darah // sedia untuk penempelan F5- jika persenyawaan tidak berlaku, korpus luteum terurai E17-Aras FSH, LH dan estrogen turun yang menyebabkan tahap progesteron juga menurun. F18- Dinding Endometrium akan luluh dan haid bermula. (b) F- dari 2 Julai-15 Julai 2017 C1 - Aras hormon estrogen / progesteron tidak seimbang semasa kitaran haid. C2- faktor genetik 46

47 S1- kesan emosi P1- seperti cepat marah/tidak tenteram/gelisah/muram P2- keletihan / hilang selera makan S2- kesan ke atas fizikal P3- sakit kepala / mual / sakit belakang / kembung perut / kerengsaan / alahan / sindrom usus sengit / migrain S3 - kesan ke atas mental P4 kurang daya ingatan / sukar memberi tumpuan 3(a) (b) c) ovum disenyawakan oleh sperma untuk membentuk zigot Di tiub Fallopio Zigot membahagi untuk membentuk peringkat dua sel secara mitosis peringkat dua sel menjalani mitosis untuk membentuk peringkat empat sel. peringkat empat sel menjalani mitosis untuk membentuk peringkat lapan sel. peringkat Lapan sel membentuk kelompok sel / morula. melalui mitosis yang berulang kali / siri pembahagian sel morula / embrio bergerak ke arah rahim dengan bantuan silia / peristalsis tiub fallopio. Permanian beradas / inseminasi intrakervis (ICI) / Inseminasi Intrauterin (IUI) Bilangan sperma adalah rendah / jumlah sperma yang rendah Sperma yang dikumpulkan dari suami dalam tempoh masa tertentu air mani dengan jumlah sperma lebih banyak dikumpulkan Sperma disuntik Ke rahim / serviks / vagina isteri dengan menggunakan jarum suntikan / kateter (tiub fleksibel lembut) Sperma dan ova bersatu (di dalam tiub Fallopian) Ia berkembang menjadi embrio Embrio akan berkembang menjadi janin. proses Pendebungaan // butir debunga dipindahkan / melekat kepada stigma. Stigma merembeskan sukrosa / gula Larutan gula merangsang debunga untuk bercambah Membentuk tiub debunga Tiub debunga memanjang dan bertumbuh ke arah ovul Nukleus penjana membahagi kepada dua gamet jantan secara mitosis Nukleus tiub mendahului gamet jantan untuk bergerak ke arah ovari / mengawal arah tiub debunga. Apabila tiub debunga tiba di ovari, ia menembusi mikropil Nukleus tiub merosot Nukleus jantan masuk ke dalam pundi embrio Persenyawaan dua kali berlaku Satu gamet jantan bercantum dengan sel telur / ovum untuk membentuk zigot diploid Satu lagi gamete jantan bercantum dengan dua nukleus kutub untuk membentuk nukleus triploid Nukleus Triploid berkembang menjadi endosperma Integument berkembang menjadi testa 47

48 Ovul berkembang menjadi biji benih Ovari berkembang menjadi buah 4(a)(i) M Kembar siam N kembar seiras Persamaan: -Satu ovum disenyawakan oleh satu sperma -kedua-duanya mempunyai jantina yang sama Perbezaan: Kembar Siam P1 - melekat di bahagian kepala, dada atau abdomen. Kembar seiras P1 - tiada pelekatan di mana-mana bahagian (ii) (b)(i) P2 - pembahagian yang tidak lengkap untuk membentuk dua embrio P2- pembahagian lengkap untuk membentuk dua embrio mana-mana satu perbezaan Q R P1 merupakan kembar merupakan kembar tak seiras seiras P2 Satu ovum disenyawakan oleh Dua ovum disenyawakan oleh dua sperma satu sperma P3 Embrio membahagi menjadi dua Pembahagian embrio tidak berlaku P4 Fetus berkongsi plasenta Mempunyai plasenta masingmasing P5 Kandungan genetic Kandungan genetik yang berbeza yang sama P6 Jantina sama Jantina mungkin sama, mungkin berbeza P7 Rupa/ sifat fizikal seiras Rupa/ sifat fizikal tidak seiras F1 - belalang adalah haiwan berangka luar P1 - pertumbuhan dihadkan oleh rangka luar P2 yang keras dan tidak kenyal P2 - rangka luar terbina dari kitin iaitu sejenis karbohidrat P3- melakukan eksdisis / penyalinan kulit P4 - menyedut udara untuk mengembangkan badan P5 - eksidisis berlaku secara berulang kali dan berkala sehingga mencapai pertumbuhan maksimum P6- lengkung pertumbuhan berbentuk tangga P7- peringkat antara eksidisis dipanggil instar P8- semasa eksdisis serangga itu dipanggil nimfa 48

49 (ii) F- fasa P adalah bayi, Q kanak-kanak, R, remaja, S dewasa P1- lengkung pertumbuhan manusia berbentuk sigmoid P2- fasa bayi (P) pertumbuhan meningkat mengikut kadar eksponen P3 - fasa kanak-kanak pertumbuhan berlaku dengan cepat P4 - fasa Q bilangan sel yang terlibat dalam proses pembahagian dan pemanjangan adalah banyak P5 - fasa R kadar pertumbuhan menjadi lambat P6 - fasa R kebanyakan sel aktif telah mencapai saiz maksimum P7 - fasa S pertumbuhan terhenti P8 - pembahagian sel hanya berlaku untuk menggantikan tisu-tisu yang rosak atau mati 5(a) (b) P1 : Pil pencegah kehamilan mengandungi sama ada hormon estrogen sintetik atau progesteron sintetik atau kedua-duanya sekali P2 : Ia diambil selama 21 hari berturut-turut P3 : Kesannya aras hormon estrogen dan progesteron dalam darah meningkat P4 : Menghasilkan mekanisme suap balik negatif iaitu ia menghalang / merencat kelenjar pituitari daripada merembeskan hormon FSH / hormon perangsang folikel P5 : Perkembangan folikel tidak berlaku // pembentukan folikel primer/ folikel sekunder/ folikel Graff tidak berlaku P6 : Progesteron juga merencat perembesan hormon peluteinan / LH oleh kelenjar pituitari P7 : Pengovulan / pembebasan oosit sekunder / ovum tidak berlaku P8 : maka tiada berlaku persenyawaan walaupun hubungan seks berlaku. Kondom P1 - diperbuat daripada plastik / lateks P2 - dipakai pada zakar P3 - untuk mencegah sperma memasuki vagina P4 - tiada persenyawaan Alat intrauterin P5 - Alat intrauterine dimasukkan ke dalam rahim (oleh doktor). P6 - diletakkan di rahim (selama kira-kira dua, tiga dan lima tahun) P7 - menghalang penebalan dinding endometrium P8 - mencegah implantasi embrio P9 - tiada perkembangan zigot Spermisid P10 - biasanya datang dalam bentuk krim / gel / busa / filem P11 - mencegah kehamilan dengan membunuh sperma P12 - sperma tidak boleh mensenyawakan ovum Kaedah kalendar P13 - wanita perlu merekodkan kitar haid P14 - elakkan seks / mengguna kondom / diafragma semasa waktu subur Diafragma P15 - sekeping silikon berbentuk kubah 49

50 c) P16 - dimasukkan ke dalam vagina untuk menutup serviks P17 - menghalang sperm memasuki rahim Permanian beradas / inseminasi intrakervis (ICI) / Inseminasi Intrauterin (IUI) Bilangan sperma adalah rendah / jumlah sperma yang rendah Sperma yang dikumpulkan dari suami dalam tempoh masa tertentu air mani dengan jumlah sperma lebih banyak dikumpulkan Sperma disuntik Ke rahim / serviks / vagina isteri dengan menggunakan jarum suntikan / kateter (tiub fleksibel lembut) Sperma dan ova bersatu (di dalam tiub Fallopian) Ia berkembang menjadi embrio Embrio akan berkembang menjadi janin. 6(a) P1 - Anter menghasilkan butir debunga / gamet jantan P2 - Sel induk debunga (dalam anter) mengalami meiosis untuk menghasilkan (empat) megaspores (n) / sel haploid / tetrad P3 - Megaspores (n) / sel haploid / tetrad yang berkembang menjadi butiran debunga P4 - Nukleus setiap sel megaspore (n) / haploid / membahagi secara mitosis P5 - untuk membentuk satu nukleus tiub dan satu nukleus generatif P6 - (Apabila butir debunga jatuh pada stigma,) rembesan sukrosa pada stigma P7 - merangsang (bijirin debunga untuk bercambah) dan membentuk tiub debunga P8 - (Semasa pembentukan tiub debunga) nukleus penjana membahagikan secara mitosis P9 - untuk menghasilkan dua gamet jantan P10 kedua-dua gamet jantan bergerak didahului oleh nukleus tiub kearah mikropil dan memasuki ovule (untuk persenyawaan ganda dua) P11 - persenyawaan ganda dua berlaku P12 - nukleus tiub merosot dan kedua gamet jantan masuk ke dalam embrio / ovule P13 - (Semasa persenyawaan ganda dua) satu gamet jantan bercantum dengan sel telur / ovum untuk membentuk zigot diploid P14 - gamet jantan yang lain bercantum dengan kedua-dua nukleus kutub untuk membentuk nukleus triploid (jadi persenyawaan ganda dua terjadi) 7(a) (b) E1: sel induk debunga (diploid) menjalani meiosis I E2: membentuk 2 sel haploid E3: 2 sel haploid menjalani meiosis II E4: membentuk tetrad E5: selepas pembentukan dinding sel, debunga terbentuk E1- Tiub debunga memanjang dan bertumbuh kearah ovul melalui stil E2- Larutan gula (sukrosa) yang dirembes oleh stigma merangsang butir debunga untuk bercambah dan membentuk tiub debunga E3- Nukleus penjana membahagi secara mitosis untuk membentuk dua nukleus gamet jantan E4- Nukleus gamet jantan bergerak melalui tiub debunga yang didahului oleh nukleus tiub E5- Apabila tiub debunga tiba di ovari, ia menembusi ovul melalui mikropil E6- Nukleus tiub merosot, meninggalkan laluan yang jelas bagi nukleus jantan untuk memasuki embrio 50

51 (c) (d) E7 Persenyawaan ganda dua berlaku di ovul. Satu nukleus jantan bercantum dengan nukleus telur untuk membentuk zigot diploid (2n) E8- Nukleus jantan yang lain bercantum dengan kedua-dua nukleus kutub untuk membentuk nukleus triploid (3n) F1: Kambium vaskular membahagi secara aktif E1: membentuk gelang kambium F2: Sel-sel kambium membahagi secara tangen E2: sel di luar mengalami pembezaan sel untuk membentuk floem sekunder E3: manakala sel dalam membeza untuk membentuk xylem sekunder E4: xylem primer ditolak ke arah empulur E5: dan floem primer ditolak ke arah epidermis E6: dinding xilem sekunder akan menebal dengan lignin E7: ini memberikan kekuatan mekanikal untuk menyokong tumbuhan E8: tisu di luar menjadi semakin mampat E9: diameter meningkat menyebabkan epidermis dapat diregangkan E10: epidermis yang pecah akan digantikan dengan gabus F3: gabus kambium membahagikan secara tangen E11: membentuk korteks sekunder / sel dalaman dan gabus / sel luar P1: Meningkatkan diameter batang tumbuhan dan akar untuk sokongan mekanikal tambahan P2: Menghasilkan xilem sekunder yang dipanggil kayu untuk menyokong dan mengukuhkan pertumbuhan pokok P3: Menghasilkan lebih banyak floem sekunder dan xilem sekunder untuk menampung peningkatan permintaan untuk air, mineral dan nutrien organik P4: menghasilkan floem dan tisu xilem baru untuk menggantikan tisu lama dan rosak P5: Menghasilkan kulit tebal dan kuat yang mengurangkan penyejatan air dari permukaan batang, juga melindungi tumbuhan terhadap serangga dan parasit kulat P6: Meningkatkan peluang untuk menghasilkan biji benih dan penyebarab kerana tumbuhan yang mengalami pertumbuhan sekunder hidup lebih lama P7: menghasilkan kuantiti buah yang banyak untuk memenuhi permintaan tempatan dan eksport 51

52 BAB 4: SOALAN KERTAS 3 a) Pernyataan masalah 1. Apakah hubungan antara jisim basah / jisim kering/ ketinggian anak jagung dengan masa pertumbuhan? 2. Apakah pola pertumbuhan pokok jagung? 3. Adakah jisim basah / jisim kering / ketinggian anak jagung akan bertambah apabila masa meningkat? b) Hipotesis: 1. Semakin lama masa (pertumbuhan), semakin bertambah jisim basah / jisim kering/ ketinggian anak jagung? 2. Pola pertumbuhan jagung berbentuk sigmoid c) Pemboleh ubah dimanipulasikan: Masa pertumbuhan Pemboleh ubah bergerak balas : Jisim basah / jisim kering / ketinggian anak jagung Pembolehubah dimalarkan : Isipadu air / kuantiti baja / keamatan cahaya / kepekatan karbon dioksida / luas kotak semaian d) Bahan dan radas Sampel jawapan 1: meggunakan parameter jisim basah sebagai bahan dan radas Bahan: 50 anak benih jagung yang sama jenis dan saiz, tanah Radas: penimbang, kotak semaian Sampel jawapan 2: Menggunakan parameter jisim kering sebagai bahan dan radas Bahan: 50 anak benih jagung yang sama jenis dan saiz, tanah Radas: ketuhar, penimbang, kotak semaian Sampel jawapan 3: menggunakan parameter ketinggian sebagai bahan dan radas Bahan: 10 anak benih jagung yang sama jenis dan saiz, tanah Radas: pembaris, kotak semaian e) Prosedur: Sampel jawapan 1: meggunakan parameter jisim basah sebagai prosedur 1. Sediakan 50 benih anak jagung yang sama saiz dan jenis 2. Sediakan satu kotak semaian berukuran 1.5m x 1.5m 3. Timbang tiga benih anak jagung dan rekodkan purata jisism basah anak benih jagung tersebut 4. Semai biji benih yang tertinggal di dalam kotak semaian dengan jarak 15cm diantara setiap biji benih 5. Siram anak benih setiap hari 6. Dapatkan tiga anak benih jagung dari kotak semaian secara rawak setiap minggu 7. Timbang anak benih itu dan rekodkan purata jisim basah anak benih tersebut 8. Ulang langkah 6 hingga 7 untuk 4 minggu 9. Rekod semua data yang diperoleh 52

53 Sampel jawapan 2: meggunakan parameter jisim kering sebagai prosedur 1. Sediakan 50 benih anak jagung yang sama saiz dan jenis 2. Sediakan satu kotak semaian berukuran 1.5m x 1.5m 3. Timbang tiga benih anak jagung 4. Keringkan tiga benih anak jagung itu dalam ketuhar pada suhu 100 c. Timbang dan rekod purata jirim kering biji benih itu 5. Semai biji benih yang tertinggal di dalam kotak semaian dengan jarak 15cm diantara setiap biji benih 6. Siram anak benih setiap hari 7. Dapatkan tiga anak benih jagung dari kotak semaian secara rawak setiap minggu 8. Cuci dan la anak benih dan keringkan anak benih itu dalam ketuhar pada suhu 100 C 9. Timbang anak benih itu dan rekodkan purata jisim kering anak benih tersebut 10. Ulang langkah 7 hingga 9 untuk 4 minggu 11. Rekod semua data yang diperoleh f) Sampel jawapan 3: meggunakan parameter ketinggian sebagai prosedur 1. Sediakan 10 benih anak jagung yang sama saiz dan jenis 2. Sediakan satu kotak semaian berukuran 1.5m x 1.5m 3. Ukur ketinggian semua benih anak jagung itu dan rekodkan purata ketinggian bagi ukuran tersebut 4. Semai semua biji benih di dalam kotak semaian dengan jarak 15cm diantara setiap biji benih 5. Siram anak benih setiap hari 6. Ukur ketinggian semua anak pokok jagung setiap hari dan dapatkan purata ketinggian bagi ukuran tersebut 7. Ulang langkah 6 untuk 4 minggu 8. Rekod semua data yang diperoleh Masa (minggu) Jisim basah / jisim kering tiga anak benih (g) Purata jisim basah / jisim kering satu anak benih (g)

54 BAB 5: OBJEKTIF 1. B 13. C 2. C 14. C 3. D 15. C 4. A 16. D 5. B 17. A 6. A 18. A 7. C 19. A 8. B 20. C 9. B 10. C 11. C 12. C 54

55 BAB 5: SOALAN STRUKTUR 1(a) (b) c) E1: kualitatif // bentuk biji benih tidak boleh diukur E2: perbezaan yang jelas dan ketara bagi sesuatu ciri E3: tidak menunjukkan ciri perantaraan E4: graf menunjukkan taburan diskrit E5: faktor genetik / tidak dipengaruhi oleh faktor persekitaran E6: dikawal oleh satu pasang / alel tunggal d) F1: pindah silang E1: semasa profasa 1 55

56 E2: pertukaran segmen gen / dna antara kromosom homolog E3: kiasmata E4: menghasilkan gabungan baru gen e) E1: Menghasilkan kombinasi genetik baru E2: Untuk kelangsungan hidup / dapat berdaptasi dengan persekitaran E3: mencegah kepupusan 2(a) Genotip dan fenotip A: badan kelabu sayap normal GGNN Genotip dan fenotip C: badan kelabu sayap normal GgNn (b) F: melibatkan dua ciri c) Induk: Badan kelabu sayap normal X Badan kelabu sayap normal GgNn GgNn Meiosis Gamet GN Gn gn gn GN Gn gn gn GN Gn gn gn GN Gn gn gn GGNN GGNn GgNN Badan kelabu Badan kelabu Badan kelabu sayap normal sayap normal sayap normal GGNn Badan kelabu sayap normal GgNN Badan kelabu sayap normal GgNn Badan kelabu sayap normal GGnn Badan kelabu sayap normal GgNn Badan kelabu sayap normal Ggnn Badan kelabu sayap pendek GgNn Badan kelabu sayap normal ggnn Badan hitam sayap normal ggnn badan hitam sayap normal GgNn Badan kelabu sayap normal Ggnn Badan kelabu sayap pendek ggnn Badan hitam sayap normal ggnn badan hitam sayap normal Nisbah fenotip : Bdan kelabu sayap normal: badan kelabu sayap pendek: badan hitam sayap normal: badan hitam sayap pendek 9:3:3:1 d) F: semasa metafasa 1, kromosom homolog / kromosom maternal dan kromosom paternal tersusun secara rawak // kromosom tersusun secara bebas E1: menyebabkan variasi pada gamet / setiap gamet mempunyai kombinasi kromosom paternal dan maternal yang berbeza E2: menyebabkan kombinasi baru / rekombinasi trait dalam generasi F2 e) E1: semasa pembentukan gamet, setiap alel yang berpasangan akan bergabung secara rawak E2: dengan mana-mana ahli pasangan alel yang lain 56

57 3(a)(i) (ii) (iii) B(i) Pindah silang antara dua tembikai di mana perwarisan dua ciri yang berbeza warna buah dan bentuk buah dikaji Ciri-ciri Dominan Resesif Warna Hijau tanpa jalur Hijau dengan jalur Bentuk Bulat Bujur P1: Tiada fenotip perantaraan P2: Kerana semua buah dalam F1 menunjukkan sifat dominan C(i) 1:1 (ii) 10:4 //5:2 d(i) RrGg//Rrgg//rrGg//rrgg (ii) 1/4 (a) (b) c) P1 - Hukum Mendel 1 P2 - Setiap ciri dikawal oleh sepasang alel. Hanya satu alel boleh hadir dalam setiap gamet d) P1 - Kebarangkalian untuk anak lelaki buta warna ialah 50% / ½ / 0.5 P2 - Semasa persenyawaan kromosom X yang membawa alel buta warna,( X b ) daripada ibu bergabung dengan kromosom Y daripada ayah P3 - Menghasilkan zigot X b Y ** rajah skema pewarisan mendapat 1 markah sahaja 57

58 5(a) 47 b) c) P1 - Sindrom Klinefelter P2 - Ada satu kromosom seks / X tambahan P3 - disebabkan oleh tidak disjungsi P4 - pasangan kromosom-23 // kromosom seks P5 - Semasa meiosis d(i) P1 - Gen yang mengawal penghasilan melanin terletak di autosom / tidak dibawa oleh kromosom seks / kromosom X. P2 - Kebarangkalian / peluang untuk wanita dan lelaki menjadi albino adalah sama P3 - Jika gen terangkai seks, semua lelaki adalah albino P4 - kerana ibu adalah homozigot resesif / aa. (Dalam gen terangkai seks) anak-anak lelaki mewarisi / menerima kromosom X dari ib (ii) Genotip bapa - Heterozigot / Aa Genotip ibu - Homozigot resesif / aa (iii) Induk En. Que Isteri Fenotip induk Albino Normal Genotip induk Aa AA Gamet A A Genotip filial Aa Fenotip filial Semua normal 58

59 BAB 5: SOALAN ESEI 1(a)(i) (ii) P1: Setiap pasangan alel mengawal ciri organisma // alel TT / Tt / tt mengawal ciri tinggi atau kerdil P2: Semasa pembentukan gamet, setiap alel TT / Tt / tt boleh bergabung secara rawak dengan sama ada ahli pasangan alel AA / Aa / aa (b)(i) (ii) Rajah 1.1 Rajah 1.2 Sindrom Down Sindrom Turner Terlebih satu autosom pada kromosom 21 Kurang satu kromosom X Lelaki Perempuan 47 kromosom 45 kromosom P1; buta warna disebabkan oleh alell resesif pada kromosom X P2: pada lelaki, kehadiran satu alel resesif pada kromosom X menyebabkann buta warna (kerana Y tidak membawa sebarang alel untuk buta warna) P3: pada wanita, kehadiran satu alell resesif pada kromosom X tidak menyebabkan buta warna tetapi wanita tersebut akan menjadi pembawa P4; kehadiran pasangan alel resesif pada kromosom X menghasilkan buta warna P5; menggunakan terapi gen untuk merawat penyakit perwarisan P6: dengan memasukkan gen ke sel atau tisu individu P7: melaluo perkahwinan untuk menghapuskan alel resesif dalam generasi akan datang P8: berkahwin dengan orang yang homozigot dominan untuk penglihatan warna normal 59

60 2(a)(i) Kebarangkalian mendapat anak yang normal adalah ¾ / 75% Kebarangkalian mendapat anak perempuan pembawa adalah ½ / 50% (ii) F : 0 % // 0 P1: Salmiah membawa gamet resesif haemofilia,// X h P2: Apabila disenyawakan dengan gamet Y yang dibawa Rahman, P3: Semua anak lelaki mempunyai genotip X h Y yang merupakan haemofilia 3(a) P1 - Faktor genetik / Faktor persekitaran / Interaksi antara faktor genetik dan persekitaran P2 Pengaturan bebas / rawak kromosom homolog P3 - Semasa metafasa 1 (meiosis) P4 penggabungan semula genetik melalui pindah silang P5 - Antara kromatid tidak seiras pada kromosom homolog P6 - Rekombinasi gen (dalam kromosom) P7 - Berlaku semasa profasa 1 (meiosis) P8 - Persenyawaan rawak P9 - Semua sperma mempunyai peluang yang sama untuk bersenyawa dengan ovum P10 - Mutasi // Perubahan mendadak dalam bahan genetik P11 - Kerana mutagen // mana-mana dua contoh P12 - Mutasi kromosom P13 - Perubahan struktur dan bilangan kromosom P14 - Contoh perubahan dalam struktur kromosom P15 - Contoh perubahan bilangan kromosom P16 - Mutasi gen P17 - Perubahan dalam kod genetik / urutan bes nitrogen P18 - Contoh perubahan dalam kod / susunan genetik bes nitrogen P19 - Contoh faktor persekitaran P20 - Contoh interaksi antara faktor genetik dan persekitaran P21 - Contoh variasi selanjar P22- Contoh variasi tidak selanjar 60

61 (b) Suami untuk Susan P1 - Susan boleh berkahwin dengan lelaki dengan Rhesus positif / Rhesus negatif P2 - Genotip untuk Susan adalah RhRh P3 - Susan menghasilkan gamet 100% yang membawa alel Rh / dominan P4 - Gamet dengan Rh / alel dominan (dari Susan) bersenyawa dengan Rh / alel dominan / rh / alel resesif (dari suami) P5-100% / 50% keturunan mempunyai RhRh / Rhrh Suami untuk Tina P6 - Tina mesti berkahwin dengan lelaki yang Rhesus positif / RhRh homozigot P7 - Genotip Tina adalah heterozigot / Rhrh P8 - Tina menghasilkan gamet dengan alel Rh / dominan dan rh / alel resesif P9 - Lelaki / suami menghasilkan 100% gamete dengan Rh / alel dominan P10-50% / 50% keturunan mempunyai RhRh / Rhrh Isteri untuk Raul P11 - Raul mesti berkahwin dengan wanita yang Rhesus positif / RhRh homozigot P12 - Genotip Raul adalah homozigot resesif P13 - Raul menghasilkan gamet 100% dengan rh P14 - isterinya menghasilkan 100% gamete dengan Rh P15-100% anaknya mempunyai (genotip dengan) Rhrh / heterozigot 4(a) (b) Faedah Kejuruteraan genetik digunakan untuk menghasilkan tumbuhan yang rintang penyakit / perosak (contohnya kekacang, kacang, jagung dan kacang) kurang racun perosak digunakan kurang pencemaran kepada alam sekitar / kesihatan yang lebih baik untuk pengguna Peningkatan hasil tanaman / keuntungan kehidupan yang lebih baik untuk petani untuk menyelesaikan masalah kekurangan makanan Meningkatkan kerintangan terhadap herbisid (contohnya kacang soya) yang membolehkan rumpai dibunuh tanpa menjejaskan tanaman tanaman Dapat bertahan kemarau //perubahan iklim 61

62 Tanaman dengan jangka hayat yang lebih lama (contohnya tomato) Tanaman dengan kandungan vitamin yang lebih tinggi untuk menyelesaikan masalah kekurangan zat makanan Risiko Gen rintang perosak boleh dipindahkan ke rumpai (mungkin menyebabkan kesukaran untuk mengawal pertumbuhan rumpai) Sesetengah tanaman transgenik mungkin mempunyai gen haiwan yang mungkin tidak diterima oleh kumpulan tertentu atas sebab-sebab agama. Makanan yang diubahsuai secara genetik mungkin berbahaya kepada kesihatan / mungkin boleh mengaktifkan gen manusia untuk menyebabkan kanser. Organisma transgenik boleh menjejaskan kelangsungan hidup organisma lain di ekosistem. // boleh menyebabkan ketidakseimbangan alam / ekosistem Mengurangkan kepelbagaian Hanya memilih sifat yang orang mahu mempunyai / sifat yang tidak diingini boleh dihapuskan. 5(a) a(ii) P6: kedua-dua induk dari generasi F1 adalah heterozigot P7: Kedua-dua induk menjalani meosis untuk menghasilkan 4 gamet yang berbeza (iaitu BK, Bk, bk and bk) P8: Gamet daripada individu berbeza mengalami persenyawaan rawak P9: dan menghasilkan 9 anak dengan kedua-dua trait dominan, 3 anak dengan satu trait dominan dan satu trait resesif dan 1 anak dengan kedua-dua trait resesif F: Hukum Mendel Kedua // Hukum pengaturan bebas 62

63 B(i) (ii) P: Setiap alel dari satu pasangan alel adalah bebas untuk berpasangan dengan mana-mana alel daripada pasangan alel / secara rawak Talasemia major Mempunyai alel homozigot resesif, tt // dua alel resesif Individu tersebut menunjukkan symptom seperti jaundis, masalah hati dan limpa, anemia Talasemia minor Mempunyai alel heterozigot Tt // hanya satu alel resesif Individu tersebut adalah pembawa dan tidak menunjukkan sebarang simptom F: Ujian saringan talasemia P1: mengesan bentuk sel darah merah yang tidak normal / terlalu kecil P2: peratus hemoglobin dalam darah adalah rendah P2: kebarangkalian untuk mewariskan alel bagi talasemia kepada anak adalah 50% P3: sekiranya anak talasemia minor / Tt berkahwin dengan talasemia minor Tt P4: mereka akan menghasilkan anak dengan talasemia major / TT Jika berkahwin dengan Zulaikha: P5:kebarangkalian untuk mewariskan talasemia adalah 0% P6: kerana kedua-dua ibu bapa tidak mempunyai alel resesif talasemia Kesimpulan: Ahmad dinasihatkan untuk memilih Zulaikha untuk mengelak pewarisan alel resesif talasemia 6(a)(i) Menghasilkan benih kelapa sawit Daun / pucuk / batang / tisu akar dipotong. (eksplant). Potongan tisu meristem (eksplant) dikultur dalam medium nutrien steril, di bawah ph sesuai dan dengan tambahan bahanbahan pertumbuhan tanaman (Sekurangkurangnya 1 faktor). Kelalang mengandungi tisu disimpan dalam inkubator pada suhu 37 C selama 2/3 minggu. 63

64 (ii) Sel menjalani mitosis untuk menghasilkan kalus. Kalus ini kemudian dipotong menjadi kepingan kecil. Kepingan tisu kalus dikultur dalam medium nutrien steril. Tumbuh kepada saiz sesuai, klon dipindahkan ke nurseri Kebaikan Bilangan klon Tenera dapat dihasilkan dengan banyak dihasilkan dalam masa singkat Ciri-ciri baik Tenera dapat dikekalkan. Meningkatkan kadar pengeluaran. Penggunaan ruang yang lebih kecil Keburukan Tiada variasi genetik menyebabkan klon mudah kepupusan Jangka hayat yang pendek Mengurangkan kepelbagaian biologi Jika persekitaran luar berubah, klon akan termusnah dengan mudah Penghasilan rumpai kuat akibat daripada perpindahan gen klon kepada rumpai. Tidak selamat untuk dimakan mungkin kesan bahaya jangka panjang yang luar jangkaan. (iii) Masalah yang dihadapi: Hasil tanaman di ladang tidak mewarisi ciri-ciri seiras daripada induk / Kualiti yang dikehendaki tidak diwarisi 100% Tempoh pengeluaran hasil lambat/lebih lama Tidak dapat menghasilkan anak benih yang banyak dalam jangka masa yang singkat. Hasil tanaman tidak seragam/bervariasi untuk dikomersilkan b) Semasa Profasa 1 meiosis Berlaku pindah silang antara kromatid bukan beradik kromosom homolog Maklumat genetik / segmen DNA bertukar menghasilkan kombinasi genetik baharu 64

65 BAB 5: SOALAN KERTAS 3 1(a) b(i) b(ii) Anak Genotip Fenotip 1 Bb Hitam 2 BB Hitam 3 Bb Hitam 4 bb Putih 5 Bb Hitam 6 BB Hitam 7 bb Putih 8 Bb Hitam 9 bb Putih 10 Bb Hitam 11 BB Hitam 12 Bb Hitam 13 bb Putih 14 Bb Hitam 15 BB Hitam 16 bb Putih 17 Bb Hitam 18 BB Hitam 19 Bb Hitam 20 Bb Hitam 21 BB Hitam 22 Bb Putih 23 Bb HItam 24 Bb Hitam Mendatar 1. Anak 1/3/5/8/10/12/14/17/19/20/23/24 mempunyai genotip Bb / heterozigot hitam. 2. Anak 1/3/5/8/10/12/14/17/19/20/23/24 mempunyai satu alel hitam dan satu alel putih. 3. Anak 2/6/11/15/18/21 mempunyai genotip BB / homozigot hitam. 4. Anak 2/6/11/15/18/21 mempunyai dua alel hitam / alel untuk hitam. 5. Anak 4/7/9/13/16/22 mempunyai genotype bb / homozigot putih 6. Anak 4/7/9/13/16/22 mempunyai dua alel putih. 7. Anak 6 /.. adalah hitam / mempunyai bulu hitam / fenotip hitam. 8. Anak 7 /.. adalah putih / mempunyai bulu putih / fenotip putih. Menegak 9. Bilangan anak lelaki dengan genotip Bb adalah dua kali ganda / lebih daripada bilangan anak dengan genotip BB / bb. 10. Bilangan anak lelaki dengan genotip BB / bb adalah Bilangan anak luar dengan genotip Bb adalah yang paling banyak Contoh jawapan: 1. Anak (1/3/5/8/10/12/14/17/19/20/23/24) mempunyai (satu) alel dominan dan menunjukkan 65

66 c) sifat dominan // mewarisi (satu) alel dominan dan hitam (bulu) dominan (sifat). 2. Anak (2/6/11/15/18/21) mempunyai (dua) alel dominan dan bulu hitam adalah dominan. 3. Anak (4/7/9/13/16/22) mempunyai (dua) alel resesif dan bulu putih adalah resesif. 4. Kebarangkalian untuk mendapat anak dengan Bb adalah dua kali / dua kali / lebih daripada anak-anak dengan genotip BB / bb. 5. Kebarangkalian untuk mendapatkan anak lelaki dengan genotip BB / bb adalah kurang 6. Kebarangkalian untuk mendapatkan keturunan dengan genotip Bb adalah yang paling banyak. Pembolehubah Dimanipulasikan Cara mengendalikan pembolehubah Fenotip / Warna bulu induk Dua arnab hitam dikacukkan / digunakan Genotip induk Bergerakbalas Fenotip anak Dua arnab (ibu bapa hitam), kedua-duanya genotip Bb dikacukkan/ digunakan // Dua arnab heterozigot hitam / hibrid dikacukkan / digunakan / // Genotip induk yang terlibat adalah Bb dan Bb // Gunakan kedua-dua Bb Kira dan rekod bilangan arnab hitam dan arnab putih Hitung peratusan arnab hitam dan putih: Bilangan anak x 100% Dimalarkan Hitung nisbah arnab hitam dan putih sebagai: X hitam: Y putih (d) e(i) Jenis / spesies organisma // Ciri // Ciri-ciri // Saiz butang // Persenyawaan rawak Gunakan arnab // Gunakan warna bulu / / Gunakan bulu hitam dan putih // Gunakan saiz yang sama (butang) // Pilih butang secara rawak Contoh jawapan 1. Apabila dua arnab hitam dikacukkan, anak-anaknya adalah 18 hitam dan 6 putih. 2. Apabila induk hitam dikacukkan, anak-anaknya adalah 18 hitam dan 6 putih 3. Apabila dua arnab heterozigot / hibrid (hitam) dikacukkan, nisbah anak adalah 3 hitam: 1 putih. 4. Apabila dua arnab hitam dikacukkan, anak-anaknya adalah 75% hitam dan 25% putih. 5. Apabila dua arnab dengan genotip Bb dikacukkan, anak-anaknya adalah 18 hitam dan 6 putih 66

67 e(ii) (iii) C1: paksi-x dan paksi-y ditandakan dengan nilai yang sesuai dan skala malar. C2: Semua data dipindahkan dengan betul C3: Dua bar dengan lebar yang sama (Bar untuk bulu hitam lebih tinggi daripada bar untuk bulu putih) 1. Nisbah fenotip filial/anak adalah 3 Hitam: 1 Putih. Bulu Hitam ditentukan oleh alel dominan. Induk mempunyai alel dominan Hitam: 1 Putih. Bulu Hitam adalah sifat dominan. Induk menghasilkan 50% gamet dengan alel dominan / B Hitam: 1 Putih. Bulu Hitam dominan dan bulu putih adalah resesif. Kebarangkalian anak dengan bulu hitam adalah 75%. f) 1. Fenotip adalah warna bulu hitam dan bulu putih pada arnab. Ia ditentukan oleh pasangan butang hitam dan butang putih sebagai genotip. Fenotip anak bergantung kepada genotip ibu bapa. (g) ekor anak. Nisbah 3 hitam: 1 putih. Arnab membiak lebih cepat. Hitam adalah sifat dominan. h) Ciri Trait dominan Trai resesif Kumpulan darah Kumpulan darah A Kumpulan darah O Ketinggian Tinggi Rendah Warna iris mata Iris warna perang Iris warna biru Jenis rambut Rambut kerinting Rambut lurus 67

68 BAB 6: OBJEKTIF 1. B 13. A 2. D 14. B 3. A 15. C 4. A 16. A 5. D 17. A 6. B 18. B 7. A 19. B 8. D 20. D 9. D 21. D 10. D 11. D 12. B 68

69 BAB 6: SOALAN STRUKTUR 2(a)(i) (ii) (b)(i) (ii) C(i) Dd Dd Dd / dd Polidaktil // atau normal (ii) 0% D(I) Variasi selanjar Variasi tidak selanjar (ii) Variasi tidak selanjar Tidak menunjukkan ciri perantaraan / menunjukkan perbezaan yang jelas dan ketara Graf berbentuk taburan diskrit Dikawal oleh satu gen Bersifat kualitatif Tidak dipengaruhi oleh faktor persekitaran Variasi selanjar Menunjukkan ciri-ciri perantaraan / tidak menunjukkan perbezaan yang ketara Graf bertaburan normal Dikawal oleh sebilangan gen Bersifat kuantitatif Dipengaruhi oleh faktor persekitaran 3(a) (b) Genotip bagi sayap berwarna hitam: BB / Bb Genotip bagi saying berwarna cerah berbintik : bb Trait dominan: sayap berwarna hitam Penerangan: 69

70 Lebih banyak kupu-kupu berwarna hitam// 75% daripada kupu-kupu mempunyai sayap berwarna hitam manakala 25% berwarna cerah berbintik c) P1: Kedua-dua induk adalah heterozigot / mempunyai genotip Bb P2: semasa meiosis P3: gamet (jantan) menerima alel B atau b / gamet betina menerima alel B atau b P4: semasa persenyawaan P5: gamet jantan dengan alel b bersatu dengan gamete betina dengan alel b (jadi anak mempunyai genotip bb // sayap pucat berbintik) d) P1: untuk mempunyai variasi pada warna rama-rama P2: penyesuaian yang lebih baik kepada persekitaran // penyamaran P3: survival yang lebih baik daripada spesies e)(i) Mutasi / Pelenyapan / Mutasi kromosom (ii) F1: Mutagen adalah sinaran radioaktif / X-ray / formaldehid / karsinogen / monosodium glutamat // Sebarang contoh yang sesuai E1: Mutagen mempunyai kuasa penembusan yang tinggi // radiasi tinggi // mutagen dapat mencapai DNA dalam sel / nukleus / kromosom E2: menyebabkan perubahan (drastik) kepada struktur kromosom E3: bahagian yang dihasilkan P untuk dipadamkan // gen P hilang 4(a) (b)(i) (ii) c(i) (ii) P : Lengkok Q : pusar R : gelung S : komposit Faktor genetik - Pertukaran bahan genetik antara kromatid semasa pindah silang - penyusunan rawak kromosom homolog - Persenyawaan secara rawak - Mutasi Variasi selanjar, contoh - ketinggian / berat - Variasi tidak selanjar, contoh - kumpulan darah/cuping telinga variasi selanjar dipengaruhi oleh faktor genetik dan faktor persekitaran manakala variasi tidak selanjar dipengaruhi oleh faktor genetik Perbezaan dalam variasi selanjar adalah tidak ketara/ terdapat ciri-ciri perantaraan manakal variasi tidak selanjar menunjukkan perbezaan yang jelas dan ketara tanpa ciri perantaraan 70

71 (d) 71

NOTA 5: PANDUAN MENGHASILKAN LAMAN (SITES) 1.1 Pengenalan

NOTA 5: PANDUAN MENGHASILKAN LAMAN (SITES) 1.1 Pengenalan NOTA 5: PANDUAN MENGHASILKAN LAMAN (SITES) 1.1 Pengenalan Sites boleh digunakan dalam penghasilan Sumber Pembelajaran. Sumber pembelajaran mengandungi beberapa halaman yang terdiri daripada teks, video

More information

SPM4342 PEMBANGUNAN SISTEM PEMBELAJARAN BERASASKAN WEB PRINSIP ASAS MEREKA BENTUK WEB

SPM4342 PEMBANGUNAN SISTEM PEMBELAJARAN BERASASKAN WEB PRINSIP ASAS MEREKA BENTUK WEB SPM4342 PEMBANGUNAN SISTEM PEMBELAJARAN BERASASKAN WEB PRINSIP ASAS MEREKA BENTUK WEB PM. Dr. Jamalludin Harun Norah Md Noor Norasykin Mohd Zaid Department of Educational Multimedia Faculty of Education,

More information

IMPROVING ENERGY SAVING EVALUATION IN LIGHTING USING DAYLIGHT UTILIZATION WITH AREA SEGREGATION TECHNIQUE MOHAMMAD ASIF UL HAQ

IMPROVING ENERGY SAVING EVALUATION IN LIGHTING USING DAYLIGHT UTILIZATION WITH AREA SEGREGATION TECHNIQUE MOHAMMAD ASIF UL HAQ IMPROVING ENERGY SAVING EVALUATION IN LIGHTING USING DAYLIGHT UTILIZATION WITH AREA SEGREGATION TECHNIQUE MOHAMMAD ASIF UL HAQ A thesis submitted in fulfilment of the requirements for the award of the

More information

Latihan MyMesyuarat -PENGERUSI- DibentangkanOleh

Latihan MyMesyuarat -PENGERUSI- DibentangkanOleh Latihan MyMesyuarat -PENGERUSI- 1 DibentangkanOleh Versi 20120315 PENGENALAN MyMesyuarat merupakan sistem pengurusan keputusan mesyuarat atas talian dan tanpa menggunakan kertas. Merupakan salah satu produk

More information

Manual Pengguna. Disediakan Untuk : Audit Korporat

Manual Pengguna. Disediakan Untuk : Audit Korporat Manual Pengguna Laporan Audit Dalam (Auditor) Disediakan Untuk : Audit Korporat Disediakan oleh : Unit Pengurusan Aplikasi Pejabat, PSMB ISI KANDUNGAN ISI KANDUNGAN Carta Alir 3 Cara Menggunakan Sistem

More information

UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA NUMERICAL PERFORMANCE EVALUATION OF PLAIN FIN TUBEHEAT EXCHANGER UNDER FROSTY CONDITIONS

UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA NUMERICAL PERFORMANCE EVALUATION OF PLAIN FIN TUBEHEAT EXCHANGER UNDER FROSTY CONDITIONS UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA NUMERICAL PERFORMANCE EVALUATION OF PLAIN FIN TUBEHEAT EXCHANGER UNDER FROSTY CONDITIONS AMAR ALI HUSSEIN FK 2010 8 NUMERICAL PERFORMANCE EVALUATION OF PLAIN FIN TUBE HEAT EXCHANGER

More information

KESAN PEMBUANGAN SAMPAH TERHADAP ALAM SEKITAR. Menganggu Keseimbangan Ekosistem

KESAN PEMBUANGAN SAMPAH TERHADAP ALAM SEKITAR. Menganggu Keseimbangan Ekosistem KESAN PEMBUANGAN SAMPAH TERHADAP ALAM SEKITAR Menganggu Keseimbangan Ekosistem Pengurusan sampah sarap yang tidak teratur di kawasan Kampung Rampaian akan menyebabkan pelbagai kesan yang negatif sehingga

More information

FLOW IN A PIPELINE WITH LEAKAGE SITI NUR HASEELA BINTI IZANI

FLOW IN A PIPELINE WITH LEAKAGE SITI NUR HASEELA BINTI IZANI ii FLOW IN A PIPELINE WITH LEAKAGE SITI NUR HASEELA BINTI IZANI A dissertation submitted in partial fulfillment of the requirement for the award of the degree of Master of Science (Engineering Mathematics)

More information

Proses Penyelidikan Tindakan. MTE3133: Penyelidikan Tindakan

Proses Penyelidikan Tindakan. MTE3133: Penyelidikan Tindakan Proses Penyelidikan Tindakan MTE3133: Penyelidikan Tindakan Hasil Pembelajaran Mengkaji proses penyelidikan tindakan Menerangkan tatacara menjalankan penyelidikan tindakan Adaptasi model Lewin (1946) &

More information

UNIVERSITI SAINS MALAYSIA EEE 320 MIKROPEMPROSES II

UNIVERSITI SAINS MALAYSIA EEE 320 MIKROPEMPROSES II UNIVERSITI SAINS MALAYSIA Peperiksaan Semester Pertama Sidang Akademik 2010/2011 November 2010 EEE 320 MIKROPEMPROSES II Masa : 2 Jam Sila pastikan bahawa kertas peperiksaan ini mengandungi TUJUH muka

More information

SCHOOL OF PHYSICS LOGO DESIGN CONTEST

SCHOOL OF PHYSICS LOGO DESIGN CONTEST SCHOOL OF PHYSICS LOGO DESIGN CONTEST 1. INTRODUCTION A logo is an icon that represents the identity of an institution. It is used not just to promote the institution itself, but should also be able to

More information

MANUAL PENGGUNA PENERIMAAN BARANG(ASET/INVENTORI) MELALUI NOTA TERIMAAN BARANG (GRN) MENGGUNAKAN APLIKASI:-

MANUAL PENGGUNA PENERIMAAN BARANG(ASET/INVENTORI) MELALUI NOTA TERIMAAN BARANG (GRN) MENGGUNAKAN APLIKASI:- LAMPIRAN 1-1 MANUAL PENGGUNA PENERIMAAN BARANG(ASET/INVENTORI) MELALUI NOTA TERIMAAN BARANG (GRN) MENGGUNAKAN APLIKASI:- http://myfis.upsi.edu.my:7781/ims/ JABATAN BENDAHARI UNIVERSITI PENDIDIKAN SULTAN

More information

OPERASI PERKHIDMATAN SOKONGAN

OPERASI PERKHIDMATAN SOKONGAN Halaman: 1 / 7 1.0 TUJUAN Arahan kerja ini bertujuan untuk menerangkan tatacara untuk memohon perkhidmatan menembak haiwan liar di Bahagian Keselamatan. 2.0 SKOP Skop arahan kerja ini merangkumi semua

More information

Abstract of thesis presented to the Senate of the Universiti Putra Malaysia in fulfillment of the requirement for the degree of Doctor of Philosophy

Abstract of thesis presented to the Senate of the Universiti Putra Malaysia in fulfillment of the requirement for the degree of Doctor of Philosophy Abstract of thesis presented to the Senate of the Universiti Putra Malaysia in fulfillment of the requirement for the degree of Doctor of Philosophy LEARNING EXPERIENCES OF BREAST CANCER SURVIVORS PRACTISING

More information

THE EFFECTS OF TAPERED SLEEVE IN IMPROVING THE ANCHORAGE BOND OF REINFORCEMENT BAR PAMELA ADELINE LO

THE EFFECTS OF TAPERED SLEEVE IN IMPROVING THE ANCHORAGE BOND OF REINFORCEMENT BAR PAMELA ADELINE LO i THE EFFECTS OF TAPERED SLEEVE IN IMPROVING THE ANCHORAGE BOND OF REINFORCEMENT BAR PAMELA ADELINE LO A project report submitted in partial fulfillment of the requirements for the award of the degree

More information

DOKUMEN TIDAK TERKAWAL

DOKUMEN TIDAK TERKAWAL Halaman: 1 / 7 1.0 TUJUAN Arahan kerja ini bertujuan untuk menerangkan tatacara untuk memohon perkhidmatan menembak haiwan liar di Bahagian Keselamatan. 2.0 SKOP Skop arahan kerja ini merangkumi semua

More information

UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA

UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA ISLAMIC BANK EFFICIENCY AND PRODUCTIVITY IN MALAYSIA REZVAN TORABI FEP 2011 9 ISLAMIC BANK EFFICIENCY AND PRODUCTIVITY IN MALAYSIA BY REZVAN TORABI Thesis Submitted to the School

More information

EVALUATION USABILITY MEASUREMENT INDEX FOR HIGHER EDUCATION INSTITUTE MUHAMMAD ALIIF BIN AHMAD

EVALUATION USABILITY MEASUREMENT INDEX FOR HIGHER EDUCATION INSTITUTE MUHAMMAD ALIIF BIN AHMAD EVALUATION USABILITY MEASUREMENT INDEX FOR HIGHER EDUCATION INSTITUTE MUHAMMAD ALIIF BIN AHMAD A dissertation submitted in partial fulfillment of the requirements for the award of the degree of Master

More information

A ROBUST ESTIMATION METHOD OF LOCATION AND SCALE WITH APPLICATION IN MONITORING PROCESS VARIABILITY ROHAYU BT MOHD SALLEH

A ROBUST ESTIMATION METHOD OF LOCATION AND SCALE WITH APPLICATION IN MONITORING PROCESS VARIABILITY ROHAYU BT MOHD SALLEH A ROBUST ESTIMATION METHOD OF LOCATION AND SCALE WITH APPLICATION IN MONITORING PROCESS VARIABILITY ROHAYU BT MOHD SALLEH A thesis submitted in fulfilment of the requirements for the award of the degree

More information

(The Human Soul Based on the Opinion of Fakhr al-din al-razi) ELBAHLOUL MOHAMED HUSSEIN* MOHD NASIR OMAR AHMAD SUNAWARI BINLONG MUDASIR BIN ROSDER

(The Human Soul Based on the Opinion of Fakhr al-din al-razi) ELBAHLOUL MOHAMED HUSSEIN* MOHD NASIR OMAR AHMAD SUNAWARI BINLONG MUDASIR BIN ROSDER Jurnal Hadhari 4 (1) (2012) 137-154 www.ukm.my/jhadhari The National University of Malaysia النفس الا نسانية عند فخر الدين الرازي (The Human Soul Based on the Opinion of Fakhr al-din al-razi) ELBAHLOUL

More information

PERATURAN PERMAINAN LAWN BOWLS SUKFAC 2017

PERATURAN PERMAINAN LAWN BOWLS SUKFAC 2017 PERATURAN PERMAINAN LAWN BOWLS SUKFAC 2017 1. NAMA Pertandingan ini dinamakan Pertandingan Lawn Bowls Kejohanan Sukan Antara Fakulti (SUKFAC) 2017. 2. PERATURAN 2.1 Pertandingan ini akan dijalankan mengikut

More information

SULIT P2115-EKONOMI DARI PERSPEKTIF ISLAM/JAN 08

SULIT P2115-EKONOMI DARI PERSPEKTIF ISLAM/JAN 08 ARAHAN : Jawab EMPAT soalan sahaja. SOALAN 1 a) Bincangkan 2 sumber perundangan berikut : i. Qiyas ii. Ijma b) Ekonomi Islam merupakan ilmu yang mengkaji kegiatan manusia yang selaras dengan syariat dari

More information

PUSAT PENGAJIAN SAINS PERUBATAN UNIVERSITI SAINS MALAYSIA MS ISO 9001:2008. PENGURUSAN PEMBELIAN BAHAN PAKAI HABIS (VOT 27000) (PPSP/Pent/CP5)

PUSAT PENGAJIAN SAINS PERUBATAN UNIVERSITI SAINS MALAYSIA MS ISO 9001:2008. PENGURUSAN PEMBELIAN BAHAN PAKAI HABIS (VOT 27000) (PPSP/Pent/CP5) PUSAT PENGAJIAN SAINS PERUBATAN UNIVERSITI SAINS MALAYSIA MS ISO 9001:2008 PENGURUSAN PEMBELIAN BAHAN PAKAI HABIS (VOT 27000) (PPSP/Pent/CP5) Edisi 3 1 Julai 2015 1/8 KANDUNGAN : 1. Tujuan 2. Skop 3. Dokumen

More information

FEAR OF CRIME WITHIN NON-GATED RESIDENTIAL COMMUNITIES IN THE URBAN CONTEXT SITI AISHAH BINTI AHMAD KAMIL

FEAR OF CRIME WITHIN NON-GATED RESIDENTIAL COMMUNITIES IN THE URBAN CONTEXT SITI AISHAH BINTI AHMAD KAMIL iv FEAR OF CRIME WITHIN NON-GATED RESIDENTIAL COMMUNITIES IN THE URBAN CONTEXT SITI AISHAH BINTI AHMAD KAMIL A dissertation submitted in fulfilment of the requirements for the award of the degree of Master

More information

PERKHIDMATAN UTAMA PRASISWAZAH

PERKHIDMATAN UTAMA PRASISWAZAH Halaman: 1/6 1.0 TUJUAN Garis Panduan ini bertujuan untuk menjadi rujukan dan panduan yang perlu diikuti oleh pensyarah di dalam pengendalian peperiksaan akhir posting bagi Program Doktor Perubatan Fasa

More information

SEISMIC AND PROGRESSIVE COLLAPSE ASSESSMENT OF NEW PROPOSED STEEL CONNECTION IMAN FARIDMEHR

SEISMIC AND PROGRESSIVE COLLAPSE ASSESSMENT OF NEW PROPOSED STEEL CONNECTION IMAN FARIDMEHR i SEISMIC AND PROGRESSIVE COLLAPSE ASSESSMENT OF NEW PROPOSED STEEL CONNECTION IMAN FARIDMEHR A thesis submitted in fulfilment of the requirements for the award of the degree of Doctor of Philosophy (Civil

More information

AN INVESTIGATION ON VEHICLE OVERLOADING IN MUAR MELAKA ROAD HAZLINA BINTI MARWAN

AN INVESTIGATION ON VEHICLE OVERLOADING IN MUAR MELAKA ROAD HAZLINA BINTI MARWAN iii AN INVESTIGATION ON VEHICLE OVERLOADING IN MUAR MELAKA ROAD HAZLINA BINTI MARWAN A project report submitted in fulfillment of the requirements for the award of the degree of Master of Engineering (Civil)

More information

SISTEM KERJA PNEUMATIK (PENGGERAK DAN INJAP) Objektif Am : Mempelajari dan memahami sistem kerja pneumatik bagi penggerak dan injap

SISTEM KERJA PNEUMATIK (PENGGERAK DAN INJAP) Objektif Am : Mempelajari dan memahami sistem kerja pneumatik bagi penggerak dan injap UNIT 3 SISTEM KERJA PNEUMATIK (PENGGERAK DAN INJAP) OBJEKTIF Objektif Am : Mempelajari dan memahami sistem kerja pneumatik bagi penggerak dan injap Objektif Khusus : Di akhir unit ini anda sepatutnya dapat:-

More information

TINDAKAN PIHAK BERKUASA NEGERI DAN PIHAK BERKUASA TEMPATAN TERHADAP KES PELANGGARAN SYARAT GUNA TANAH

TINDAKAN PIHAK BERKUASA NEGERI DAN PIHAK BERKUASA TEMPATAN TERHADAP KES PELANGGARAN SYARAT GUNA TANAH TINDAKAN PIHAK BERKUASA NEGERI DAN PIHAK BERKUASA TEMPATAN TERHADAP KES PELANGGARAN SYARAT GUNA TANAH NUR AINI BINTI IDRIS UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA i TINDAKAN PIHAK BERKUASA NEGERI DAN PIHAK BERKUASA

More information

SPM4342 KONSEP ASAS DALAM WEBPAGE

SPM4342 KONSEP ASAS DALAM WEBPAGE SPM4342 PEMBANGUNAN SISTEM PEMBELAJARAN BERASASKAN WEB KONSEP ASAS DALAM WEBPAGE PM. Dr. Jamalludin Harun Norah Md Noor Norasykin Mohd Zaid Department of Educational Multimedia Faculty of Education, UTM

More information

INTERAKSI KOMPUTER PENGGUNA (SCV 1023)

INTERAKSI KOMPUTER PENGGUNA (SCV 1023) INTERAKSI KOMPUTER PENGGUNA (SCV 1023) AKTIVITI INDIVIDU 1 Disediakan untuk: DR. NOR AZMAN BIN ISMAIL Disediakan Oleh: AFIZA BINTI ABDUL WAHAB SX090417CJJ03 811125-07-5882 ANALISIS KEBERKERSANAN LAMAN

More information

M2-1: Proses Penyelidikan Tindakan MTE3113: PENYELIDIKAN TINDAKAN

M2-1: Proses Penyelidikan Tindakan MTE3113: PENYELIDIKAN TINDAKAN M2-1: Proses Penyelidikan Tindakan MTE3113: PENYELIDIKAN TINDAKAN Kandungan Kuliah Adaptasi model Lewin, 1946 & Laidlaw,1992: Mengenal pasti aspek amalan bagi penambahbaikan Merancang tindakan Melaksana

More information

VISUALISASI MAKLUMAT PENGURUSAN PENCAPAIAN RANGSANGAN KOGNITIF KANAK-KANAK LAMBAT BERTUTUR

VISUALISASI MAKLUMAT PENGURUSAN PENCAPAIAN RANGSANGAN KOGNITIF KANAK-KANAK LAMBAT BERTUTUR VISUALISASI MAKLUMAT PENGURUSAN PENCAPAIAN RANGSANGAN KOGNITIF KANAK-KANAK LAMBAT BERTUTUR Siti Nur Atikah Binti Mohd Asri Dr. Tengku Siti Meriam Binti Tengku Wook Fakulti Teknologi & Sains Maklumat, Universiti

More information

Laman Web Komuniti PANDUAN ADMINISTRATOR 5R STRATEGIC CONSULTANCY SDN BHD. Version History

Laman Web Komuniti PANDUAN ADMINISTRATOR 5R STRATEGIC CONSULTANCY SDN BHD. Version History 5R STRATEGIC CONSULTANCY SDN BHD Laman Web Komuniti PANDUAN ADMINISTRATOR Version History Project ID Project Name LAMAN WEB KOMUNITI MANUAL Document Status Draft Version Date Author Version Summary 23

More information

MANAGEMENT OF VARIATION ORDER IN PUBLIC WORKS DEPARTMENT MALAYSIA CONSTRUCTION PROJECT SHARIL AMRAN BIN AMIR MOHAMED

MANAGEMENT OF VARIATION ORDER IN PUBLIC WORKS DEPARTMENT MALAYSIA CONSTRUCTION PROJECT SHARIL AMRAN BIN AMIR MOHAMED MANAGEMENT OF VARIATION ORDER IN PUBLIC WORKS DEPARTMENT MALAYSIA CONSTRUCTION PROJECT SHARIL AMRAN BIN AMIR MOHAMED UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA 2013 MANAGEMENT OF VARIATION ORDER IN PUBLIC WORKS DEPARTMENTS

More information

PENGIRAAN OBJEK DALAM IMEJ Mah Min Ren Dr Kok Ven Jyn. Fakulti Teknologi & Sains Maklumat, Universiti Kebangsaan Malaysia ABSTRAK

PENGIRAAN OBJEK DALAM IMEJ Mah Min Ren Dr Kok Ven Jyn. Fakulti Teknologi & Sains Maklumat, Universiti Kebangsaan Malaysia ABSTRAK PENGIRAAN OBJEK DALAM IMEJ Mah Min Ren Dr Kok Ven Jyn Fakulti Teknologi & Sains Maklumat, Universiti Kebangsaan Malaysia ABSTRAK Pengiraan objek dalam imej bermaksud mengira objek yang terdapat dalam imej.

More information

JAWAB LISAN DATO' SRI HASAN BIN MALEK [KUALA PILAH]

JAWAB LISAN DATO' SRI HASAN BIN MALEK [KUALA PILAH] No. Soalan: 52 PR-1351-L00611 PEMBERITAHUAN PERTANYAAN BAGI JAWAB LISAN DEWAN RAKYAT MALAYSIA PERTANYAAN JAWAB LISAN DARIPADA DATO' SRI HASAN BIN MALEK [KUALA PILAH] TARIKH 3 APRIL 2017 SO ALAN Dato' Sri

More information

MOLECULAR PHYLOGENY OF SELECTED MANGO CULTIVARS BASED ON INTERNAL TRANSCRIBED SPACER (ITS) REGION SHAHKILA MOHD ARIF

MOLECULAR PHYLOGENY OF SELECTED MANGO CULTIVARS BASED ON INTERNAL TRANSCRIBED SPACER (ITS) REGION SHAHKILA MOHD ARIF MOLECULAR PHYLOGENY OF SELECTED MANGO CULTIVARS BASED ON INTERNAL TRANSCRIBED SPACER (ITS) REGION SHAHKILA MOHD ARIF A dissertation submitted in partial fulfillment of the requirements for the award of

More information

UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA Jadual Kerja Urusan Pendaftaran Kursus, Permohonan Penganugerahan Diploma dan Urusan Peperiksaan Semester I, Sesi /2019 BIL AKTIVITI TEMPOH/MASA MINGGU KE TARIKH CATATAN 1.

More information

JABATAN KIMIA Kategori Arahan Kerja

JABATAN KIMIA Kategori Arahan Kerja Mukasurat: 1 daripada 8 1. TUJUAN Tujuan prosedur ini ditubuhkan adalah untuk memberikan arahan yang jelas bagi langkah atau tatacara bagaimana menjalankan analisis sampel menggunakan peralatan Inductively

More information

THE PREVAILING PRACTICE IN DECIDING THE PRACTICAL COMPLETION OF CONSTRUCTION WORK. MOHAMMAD HARITH BIN MOHD YUNOS

THE PREVAILING PRACTICE IN DECIDING THE PRACTICAL COMPLETION OF CONSTRUCTION WORK. MOHAMMAD HARITH BIN MOHD YUNOS 3 THE PREVAILING PRACTICE IN DECIDING THE PRACTICAL COMPLETION OF CONSTRUCTION WORK. MOHAMMAD HARITH BIN MOHD YUNOS A thesis submitted in fulfilment of the requirements for the award of the degree of Master

More information

ABSTRACT Muslim youth face many challenges today due to the huge scientific development. New information technologies can be considered one of the mos

ABSTRACT Muslim youth face many challenges today due to the huge scientific development. New information technologies can be considered one of the mos ABSTRAK Dewasa ini, kebanyakan pemuda Islam sedang rancak mengalami satu perubahan dan cabaran arus kemodenan sains yang bersifat duniawi. Kemodenan ini melihat kepada cara pemindahan sesuatu maklumat

More information

A NOVEL MAGNETORHEOLOGICAL VALVE WITH MEANDERING FLOW PATH STRUCTURE FITRIAN IMADUDDIN UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

A NOVEL MAGNETORHEOLOGICAL VALVE WITH MEANDERING FLOW PATH STRUCTURE FITRIAN IMADUDDIN UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA A NOVEL MAGNETORHEOLOGICAL VALVE WITH MEANDERING FLOW PATH STRUCTURE FITRIAN IMADUDDIN UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA A NOVEL MAGNETORHEOLOGICAL VALVE WITH MEANDERING FLOW PATH STRUCTURE FITRIAN IMADUDDIN

More information

LAMAN WEB PERBANDINGAN HARGA PAKAIAN. Ainul Suhana Binti Abd. Rahim Dr. Umi Asma Binti Mokhtar

LAMAN WEB PERBANDINGAN HARGA PAKAIAN. Ainul Suhana Binti Abd. Rahim Dr. Umi Asma Binti Mokhtar LAMAN WEB PERBANDINGAN HARGA PAKAIAN Ainul Suhana Binti Abd. Rahim Dr. Umi Asma Binti Mokhtar Fakulti Teknologi & Sains Maklumat, Universiti Kebangsaan Malaysia ABSTRAK Inflasi telah memberi impak yang

More information

KAJIAN TENTANG NISBAH UDARA-BAHAN API UNTUK ENJIN PEMBAKARAN DALAM YANG MENGGUNAKAN BAHAN API LPG SYARINA AZREEN BINTI OSMAN

KAJIAN TENTANG NISBAH UDARA-BAHAN API UNTUK ENJIN PEMBAKARAN DALAM YANG MENGGUNAKAN BAHAN API LPG SYARINA AZREEN BINTI OSMAN ii KAJIAN TENTANG NISBAH UDARA-BAHAN API UNTUK ENJIN PEMBAKARAN DALAM YANG MENGGUNAKAN BAHAN API LPG SYARINA AZREEN BINTI OSMAN Laporan ini dikemukakan sebagai memenuhi sebahagian daripada syarat penganugerahan

More information

Bab 1. Konsep Asas Pemikiran Komputasional. Pemikiran komputasional ialah suatu proses. Penggunaan Teknik Leraian dan Menentukan Langkah Secara Tertib

Bab 1. Konsep Asas Pemikiran Komputasional. Pemikiran komputasional ialah suatu proses. Penggunaan Teknik Leraian dan Menentukan Langkah Secara Tertib Bab 1 Modul PdP Melalui "Key Point" 1.1 Asas komputasional ialah suatu proses pemikiran bagi menyelesaikan masalah oleh manusia sendiri yang dibantu oleh mesin atau kedua-duanya sekali dengan menggunakan

More information

PENGARUH BERBAGAI KETEBALAN MULSA SABUT KELAPA DAN INTERVAL PENYIRAMAN TERHADAP PERTUMBUHAN TANAMAN SUKUN (Artocarpus communis) DI RUMAH KACA

PENGARUH BERBAGAI KETEBALAN MULSA SABUT KELAPA DAN INTERVAL PENYIRAMAN TERHADAP PERTUMBUHAN TANAMAN SUKUN (Artocarpus communis) DI RUMAH KACA i PENGARUH BERBAGAI KETEBALAN MULSA SABUT KELAPA DAN INTERVAL PENYIRAMAN TERHADAP PERTUMBUHAN TANAMAN SUKUN (Artocarpus communis) DI RUMAH KACA SKRIPSI Oleh: RAPOLO LUMBAN GAOL 121201093/BUDIDAYA HUTAN

More information

Bab 2. Polisi e-pembelajaran di IPT Malaysia. Hanafi Atan Mohamed Amin Embi Supyan Hussin. Pengenalan

Bab 2. Polisi e-pembelajaran di IPT Malaysia. Hanafi Atan Mohamed Amin Embi Supyan Hussin. Pengenalan Bab 2 Polisi e-pembelajaran di IPT Malaysia Hanafi Atan Mohamed Amin Embi Supyan Hussin Pengenalan Polisi ialah garis panduan umum yang disediakan untuk mencapai sesuatu hasil, matlamat atau objektif yang

More information

Penghasilan Jem Kelapa dengan Menggunakan Asid Sitrik dan Tiga Jenis Jus Buah Sitrus yang Berbeza

Penghasilan Jem Kelapa dengan Menggunakan Asid Sitrik dan Tiga Jenis Jus Buah Sitrus yang Berbeza Penghasilan Jem Kelapa dengan Menggunakan Asid Sitrik dan Tiga Jenis Jus Buah Sitrus yang Berbeza Chan Ai Chee 1 Jabatan Teknologi Makanan, Politeknik Sultan Haji Ahmad Shah E-mail: chan@polisas.edu.my

More information

KAJIAN KES PORTFOLIO HARTANAH BERBEZA

KAJIAN KES PORTFOLIO HARTANAH BERBEZA BAB LIMA KAJIAN KES PORTFOLIO HARTANAH BERBEZA 5.1 Pengenalan I- merupakan satu instrumen pelaburan berlandaskan syariah yang memberi peluang baru kepada pelabur untuk melabur di dalam hartanah. Kewujudan

More information

MANUAL PENGGUNA (USER MANUAL) PELUPUSAN ASET/INVENTORI (DISPOSAL ASSET/INVENTORY)

MANUAL PENGGUNA (USER MANUAL) PELUPUSAN ASET/INVENTORI (DISPOSAL ASSET/INVENTORY) MANUAL PENGGUNA (USER MANUAL) JABATAN BENDAHARI PELUPUSAN UPSI (ISO)/BEN/P08/MP03 PINDAAN: 00 TARIKH: 8 JANUARI 2016 Muka surat :1/14 ISI KANDUNGAN BIL PERKARA MUKA SURAT 1.0 Pengenalan 1.1 Pendahuluan

More information

PERATURAN-PERATURAN PERKHIDMATAN KUARANTIN DAN PEMERIKSAAN MALAYSIA (PENGELUARAN PERMIT, LESEN DAN PERAKUAN) 2013

PERATURAN-PERATURAN PERKHIDMATAN KUARANTIN DAN PEMERIKSAAN MALAYSIA (PENGELUARAN PERMIT, LESEN DAN PERAKUAN) 2013 WARTA KERAJAAN PERSEKUTUAN 29 Mac 2013 29 March 2013 P.U. (A) 113 FEDERAL GOVERNMENT GAZETTE PERATURAN-PERATURAN PERKHIDMATAN KUARANTIN DAN PEMERIKSAAN MALAYSIA (PENGELUARAN PERMIT, LESEN DAN PERAKUAN)

More information

MODELLING AND VIBRATION CONTROL OF PIEZOELECTRIC ACTUATOR

MODELLING AND VIBRATION CONTROL OF PIEZOELECTRIC ACTUATOR MODELLING AND VIBRATION CONTROL OF PIEZOELECTRIC ACTUATOR BASHIR BALA MUHAMMAD UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA MODELING AND VIBRATION CONTROL OF PIEZOELECTRIC ACTUATOR BASHIR BALA MUHAMMAD A project report

More information

COMMON CONTRACTUAL ISSUES FACED BY MALAYSIAN CONTRACTORS OPERATING IN MIDDLE EAST USING FIDIC FORM OF CONTRACTS

COMMON CONTRACTUAL ISSUES FACED BY MALAYSIAN CONTRACTORS OPERATING IN MIDDLE EAST USING FIDIC FORM OF CONTRACTS COMMON CONTRACTUAL ISSUES FACED BY MALAYSIAN CONTRACTORS OPERATING IN MIDDLE EAST USING FIDIC FORM OF CONTRACTS AHMED ABUBAKER A. SALEH UNIVERSITY TECHNOLOGY MALAYSIA COMMON CONTRACTUAL ISSUES FACED BY

More information

PENILAIAN PENGETAHUAN

PENILAIAN PENGETAHUAN KOD NAMA DAN PROGRAM / PROGRAM CODE AND NAME TAHAP / LEVEL LEVEL 2 DLANGUAGE STUDIO NO 30 1 st FLOOR PERSIARAN B RAYA LANGKAWI MALL 07000 KEDAH D.A PENILAIAN PENGETAHUAN FRONT OFFICE ASSISTANT/ L-160-2

More information

reflective thought is the active, careful and persistent examination of any belief or purported form of knowledge, in the light of the grounds that

reflective thought is the active, careful and persistent examination of any belief or purported form of knowledge, in the light of the grounds that REFLEKSI PENGERTIAN REFLEKSI Pemikiran reflektif ialah pemeriksaan yang dilakukan secara aktif, teliti dan bersungguh terhadap kepercayaan, atau suatu yang didakwa sebagai pengetahuan (ilmu), berdasarkan

More information

Kesan Perubahan Permintaan Minyak Sawit Di Malaysia Terhadap Perubahan Harga Minyak Sayuran Lain

Kesan Perubahan Permintaan Minyak Sawit Di Malaysia Terhadap Perubahan Harga Minyak Sayuran Lain Kesan Perubahan Permintaan Minyak Sawit Di Malaysia Terhadap Perubahan Harga Minyak Sayuran Lain Muhammad Nur Bin Ruhaizad *, Fakulti Ekonomi dan Pengurusan, Universiti Kebangsaan Malaysia, 43600 Bangi,

More information

THE EFFECTS OF RISK MANAGEMENT PRACTICES, RISK BEHAVIOUR ON RESEARCH AND DEVELOPMENT PROJECT PERFORMANCE IN UTM NOR ALIAA BINTI ZAINAL ABIDIN

THE EFFECTS OF RISK MANAGEMENT PRACTICES, RISK BEHAVIOUR ON RESEARCH AND DEVELOPMENT PROJECT PERFORMANCE IN UTM NOR ALIAA BINTI ZAINAL ABIDIN THE EFFECTS OF RISK MANAGEMENT PRACTICES, RISK BEHAVIOUR ON RESEARCH AND DEVELOPMENT PROJECT PERFORMANCE IN UTM NOR ALIAA BINTI ZAINAL ABIDIN A dissertation submitted in partial fulfillment of the requirements

More information

UNIVERSITI SAINS MALAYSIA. Peperiksaan Kursus Semasa Cuti Panjang Sidang Akademik 1998/99. April 1999

UNIVERSITI SAINS MALAYSIA. Peperiksaan Kursus Semasa Cuti Panjang Sidang Akademik 1998/99. April 1999 UNIVERSITI SAINS MALAYSIA Peperiksaan Kursus Semasa Cuti Panjang Sidang Akademik 1998/99 April 1999 CAP102/CMP102 - Pengaturcaraan Lanjutan dan Struktur Data CSC122 - Penyelesaian Masalah dan Pengaturcaraan

More information

HBT 503 SEMINAR SISWAZAH: ISU-ISU PENTERJEMAHAN

HBT 503 SEMINAR SISWAZAH: ISU-ISU PENTERJEMAHAN UNIVERSITI SAINS MALAYSIA Peperiksaan Semester Pertama Sidang Akademik 2007/2008 Oktober/November 2007 HBT 503 SEMINAR SISWAZAH: ISU-ISU PENTERJEMAHAN Masa: 2 jam Sila pastikan bahawa kertas peperiksaan

More information

METAPHOR ANALYSIS OF DR. MAHATHIR S BUSINESS SPEECHES ALIAKBAR IMANI

METAPHOR ANALYSIS OF DR. MAHATHIR S BUSINESS SPEECHES ALIAKBAR IMANI METAPHOR ANALYSIS OF DR. MAHATHIR S BUSINESS SPEECHES ALIAKBAR IMANI A thesis submitted in fulfilment of the requirements for the award of the degree of Doctor of Philosophy Language Academy Universiti

More information

UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA QURANIC ONTOLOGY FOR RESOLVING QUERY TRANSLATION DISAMBIGUATION IN ENGLISH-MALAY CROSS-LANGUAGE INFORMATION RETRIEVAL

UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA QURANIC ONTOLOGY FOR RESOLVING QUERY TRANSLATION DISAMBIGUATION IN ENGLISH-MALAY CROSS-LANGUAGE INFORMATION RETRIEVAL UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA QURANIC ONTOLOGY FOR RESOLVING QUERY TRANSLATION DISAMBIGUATION IN ENGLISH-MALAY CROSS-LANGUAGE INFORMATION RETRIEVAL ZULAINI BINTI YAHYA FSKTM 2012 27 QURANIC ONTOLOGY FOR RESOLVING

More information

PROGRAM PENGKERANIAN AKAUN KOLEJ KOMUNITI LEDANG JOHOR KEMENTERIAN PENGAJIAN TINGGI TAJUK PENULISAN: PENILAIAN STOK DALAM PERAKAUNAN PENULIS:

PROGRAM PENGKERANIAN AKAUN KOLEJ KOMUNITI LEDANG JOHOR KEMENTERIAN PENGAJIAN TINGGI TAJUK PENULISAN: PENILAIAN STOK DALAM PERAKAUNAN PENULIS: PROGRAM PENGKERANIAN AKAUN KOLEJ KOMUNITI LEDANG JOHOR KEMENTERIAN PENGAJIAN TINGGI TAJUK PENULISAN: PENILAIAN STOK DALAM PERAKAUNAN PENULIS: NORAZILA BINTI ANIAH Penilaian Stok Dalam Perakaunan Penulis:

More information

Rancangan Stesyen Kerja

Rancangan Stesyen Kerja Bengkel Alaf Baru : Rancangan Stesyen Kerja Rangka: 1) Struktur keseluruhan 2) Perincian tentang stesyen pembelajaran 3) Cetakan bahan bantuan (cetakan pdf untuk stesyen) Nota Umum Bahan yang diperlukan:

More information

INSTITUT KESELAMATAN DAN KESIHATAN PEKERJAAN NEGARA

INSTITUT KESELAMATAN DAN KESIHATAN PEKERJAAN NEGARA INSTITUT KESELAMATAN DAN KESIHATAN PEKERJAAN NEGARA NATIONAL INSTITUTE OF OCCUPATIONAL SAFETY AND HEALTH KURIKULUM KURSUS COURSE CURRICULUM TEL : 03 8769 2100 FAX : 03 8926 2900 URL : www.niosh.com.my

More information

Kepelbagaian Nisbah 234 U/ 238 U dalam Jumlah Pepejal Terampai di Kuala Selangor

Kepelbagaian Nisbah 234 U/ 238 U dalam Jumlah Pepejal Terampai di Kuala Selangor KEPELBAGAIAN NISBAH U/ U DALAM JUMLAH PEPEJAL TERAMPAI DI KUALA SELANGOR Kepelbagaian Nisbah U/ U dalam Jumlah Pepejal Terampai di Kuala Selangor Khairul Nizam Mohd Ramli & Che Abd. Rahim Mohamed Program

More information

POWER QUALITY IMPROVEMENT BY DYNAMIC VOLTAGE RESTORER AND UNIFIED POWER QUALITY CONDITIONER USING FUZZY LOGIC FARIDULLAH KAKAR

POWER QUALITY IMPROVEMENT BY DYNAMIC VOLTAGE RESTORER AND UNIFIED POWER QUALITY CONDITIONER USING FUZZY LOGIC FARIDULLAH KAKAR i POWER QUALITY IMPROVEMENT BY DYNAMIC VOLTAGE RESTORER AND UNIFIED POWER QUALITY CONDITIONER USING FUZZY LOGIC FARIDULLAH KAKAR A thesis submitted in fulfilment of the requirements for the award of the

More information

PENGGUNAAN TEKNIK BERCERITA UNTUK MENINGKATKAN MINAT DAN KEFAHAMAN MURID TAHUN DUA TERHADAP TOPIK CAHAYA DI KUCHING

PENGGUNAAN TEKNIK BERCERITA UNTUK MENINGKATKAN MINAT DAN KEFAHAMAN MURID TAHUN DUA TERHADAP TOPIK CAHAYA DI KUCHING PENGGUNAAN TEKNIK BERCERITA UNTUK MENINGKATKAN MINAT DAN KEFAHAMAN MURID TAHUN DUA TERHADAP TOPIK CAHAYA DI KUCHING Alan Bong Chung Leong Dr. Tan Ming Tang Jabatan Sains IPG Kampus Batu Lintang, Sarawak

More information

menjelaskan bahawa ia merujuk kepada doa dan bukan transaksi ekonomi.

menjelaskan bahawa ia merujuk kepada doa dan bukan transaksi ekonomi. Huruf-huruf bahasa Arab adalah berbeza daripada bahasa Inggeris. Keadaan ini menyebabkan kesukaran untuk menulis transliterasi. Sebagai contoh: perkataan untuk solat ditulis "solat" manakala perkataan

More information

LAPORAN TEKNIKAL RALAT PENDISPENSAN UBAT DI FARMASI HOSPITAL

LAPORAN TEKNIKAL RALAT PENDISPENSAN UBAT DI FARMASI HOSPITAL LAPORAN TEKNIKAL RALAT PENDISPENSAN UBAT DI FARMASI HOSPITAL Mohd Bokhari Mohamed Nor Sarjana Sistem Maklumat Fakulti Teknologi & Sains Maklumat, Universiti Kebangsaan Malaysia 43600 UKM Bangi, Selangor

More information

Keluarga Bergerak ke Hadapan: Bagaimana ahli profesional boleh menyokong keluarga

Keluarga Bergerak ke Hadapan: Bagaimana ahli profesional boleh menyokong keluarga Keluarga Bergerak ke Hadapan: Bagaimana ahli profesional boleh menyokong keluarga Amar-Singh HSS (Dato Dr) Cert Theology (Aust, Hons), MBBS(Mal), MRCP(UK), FRCP(Glasg), MSc Community Paeds (Lond) Advisor,

More information

HAK MILIK PmAT mrenajlr.mi mm.u. sum Jl. ! l1hat Sebelah. 'Pe l) tesis

HAK MILIK PmAT mrenajlr.mi mm.u. sum Jl. ! l1hat Sebelah. 'Pe l) tesis 1100091366 'Pe l) tesis 1100091366 A new preference scale of imuitiomstic fuzzy analytic hierarchy process and its application to sustainable energy planning 1 Norliana Mohd Najib. PUSAT PEMBElAJARAN DIGITAL

More information

Terdapat tanda-tanda jelas bahawa kitab Islam, al-quran, adalah kalam Tuhan dan kita mempunyai banyak sebab untuk menyokong tuntutan ini:

Terdapat tanda-tanda jelas bahawa kitab Islam, al-quran, adalah kalam Tuhan dan kita mempunyai banyak sebab untuk menyokong tuntutan ini: on Sabtu, Mei 10, 2014 / comment : 0 Sejak awal manusia, kita telah berusaha untuk memahami sifat dan tempat kita di dalamnya. Dalam usaha ini untuk tujuan hidup, ramai orang telah beralih kepada agama.

More information

Indonesian Body Language and Gestures

Indonesian Body Language and Gestures Indonesian Body Language and Gestures It s not only when we speak that we say things. Body language and gestures speak volumes, but only if you know how to listen. And just like understanding Indonesian

More information

SYARAT-SYARAT PERTANDINGAN BERCERITA SAINS TAHAP 1 (Bahasa Inggeris) KARNIVAL SAINS DAN TEKNOLOGI PERINGKAT KEBANGSAAN

SYARAT-SYARAT PERTANDINGAN BERCERITA SAINS TAHAP 1 (Bahasa Inggeris) KARNIVAL SAINS DAN TEKNOLOGI PERINGKAT KEBANGSAAN SYARAT-SYARAT PERTANDINGAN BERCERITA SAINS TAHAP (Bahasa Inggeris) KARNIVAL SAINS DAN TEKNOLOGI PERINGKAT KEBANGSAAN Syarat pertandingan adalah seperti berikut :- a) Pertandingan ini dibuka kepada murid

More information

vii KANDUNGAN PENGESAHAN PENGAKUAN PENGHARGAAN ABSTRAK ABSTRACT ISI KANDUNGAN SENARAI RAJAH SENARAI JADUAL SENARAI GAMBAR SENARAI LAMPIRAN

vii KANDUNGAN PENGESAHAN PENGAKUAN PENGHARGAAN ABSTRAK ABSTRACT ISI KANDUNGAN SENARAI RAJAH SENARAI JADUAL SENARAI GAMBAR SENARAI LAMPIRAN vii KANDUNGAN PENGESAHAN PENGAKUAN DEDIKASI PENGHARGAAN ABSTRAK ABSTRACT ISI KANDUNGAN SENARAI RAJAH SENARAI JADUAL SENARAI GAMBAR SENARAI LAMPIRAN ii iii iv v vi vii xv xvi xix xx BAB PERKARA MUKA SURAT

More information

AUDIT SYARIAH: TEORI DAN PELAKSANAAN. Azizi Che Seman Akademi Pengajian Islam, Universiti Malaya

AUDIT SYARIAH: TEORI DAN PELAKSANAAN. Azizi Che Seman Akademi Pengajian Islam, Universiti Malaya AUDIT SYARIAH: TEORI DAN PELAKSANAAN Azizi Che Seman Akademi Pengajian Islam, Universiti Malaya Kandungan Pengenalan Proses Audit Syariah Audit Syariah Menurut Rangkakerja Tadbir Urus BNM Kepentingan Audit

More information

SPEECH BY COMRADE ASYIFAH RASHID MARSILING BRANCH PEOPLE S ACTION PARTY CONVENTION NOVEMBER 2017 SINGAPORE S PLACE IN THE WORLD

SPEECH BY COMRADE ASYIFAH RASHID MARSILING BRANCH PEOPLE S ACTION PARTY CONVENTION NOVEMBER 2017 SINGAPORE S PLACE IN THE WORLD SPEECH BY COMRADE ASYIFAH RASHID MARSILING BRANCH PEOPLE S ACTION PARTY CONVENTION 2017 19 NOVEMBER 2017 SINGAPORE S PLACE IN THE WORLD Party Chairman, Secretary-General, Comrades, Brothers & Sisters,

More information

MOSAICKING OF TORN IMAGE USING GRAPH ALGORITHM AND COLOR PIXEL MATCHING IBRAHIM THORIG

MOSAICKING OF TORN IMAGE USING GRAPH ALGORITHM AND COLOR PIXEL MATCHING IBRAHIM THORIG MOSAICKING OF TORN IMAGE USING GRAPH ALGORITHM AND COLOR PIXEL MATCHING IBRAHIM THORIG A project report submitted in partial fulfilment of the requirements for the award of the degree of Master of Computer

More information

JABATAN KIMIA Kategori Arahan Kerja

JABATAN KIMIA Kategori Arahan Kerja Mukasurat: 1 daripada 9 1. TUJUAN Tujuan prosedur ini dtubuhkan adalah untuk memberikan arahan yang jelas bagi langkah atau tatacara bagaimana menjalankan analisis sampel menggunakan peralatan JEOL NMR

More information

TERMINATION OF CONTRACT: ABANDONMENT OF WORK MOHD NUR IMAN AL HAFIZ BIN MOHD JAMIL

TERMINATION OF CONTRACT: ABANDONMENT OF WORK MOHD NUR IMAN AL HAFIZ BIN MOHD JAMIL TERMINATION OF CONTRACT: ABANDONMENT OF WORK MOHD NUR IMAN AL HAFIZ BIN MOHD JAMIL TERMINATION OF CONTRACT: ABANDONMENT OF WORK MOHD NUR IMAN AL HAFIZ BIN MOHD JAMIL A project report submitted in partial

More information

Arahan Kerja Selamat Mengangkat Beban Berat. Disahkan Tarikh Versi Muka Surat Perubahan Dokumen Versi

Arahan Kerja Selamat Mengangkat Beban Berat. Disahkan Tarikh Versi Muka Surat Perubahan Dokumen Versi MAKLUMAT DOKUMEN Tajuk Dokumen Arahan Kerja Selamat Mengangkat Beban Berat Pemilik Proses Pengarang Dokumen Pelulus Dokumen Pengurus Access Melaka Penolong Pengurus, AND Selatan VP RD,ND Dokumen Versi

More information

MATROID STRUCTURE OF DYNAMIC GRAPH MODEL OF EVAPORATION PROCESS IN A BOILER SYSTEM NUR SYAHIDAH BINTI KHAMIS UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

MATROID STRUCTURE OF DYNAMIC GRAPH MODEL OF EVAPORATION PROCESS IN A BOILER SYSTEM NUR SYAHIDAH BINTI KHAMIS UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA MATROID STRUCTURE OF DYNAMIC GRAPH MODEL OF EVAPORATION PROCESS IN A BOILER SYSTEM NUR SYAHIDAH BINTI KHAMIS UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA i MATROID STRUCTURE OF DYNAMIC GRAPH MODEL OF EVAPORATION PROCESS

More information

Pengelasan Bahasa Kesat Menggunakan Pemberat Istilah Sebagai Pemilihan Ciri Bagi Kandungan Laman Web

Pengelasan Bahasa Kesat Menggunakan Pemberat Istilah Sebagai Pemilihan Ciri Bagi Kandungan Laman Web Prosiding Komputeran UTM Inovasi di dalam Teknologi dan Aplikasi Komputeran Volume: I Year: 2016 ISBN: 978-967-0194-82-0 1 Pengelasan Bahasa Kesat Menggunakan Pemberat Istilah Sebagai Pemilihan Ciri Bagi

More information

TONG SAMPAH PINTAR BERASASKAN INTERNET PELBAGAI PERKARA (IOT)

TONG SAMPAH PINTAR BERASASKAN INTERNET PELBAGAI PERKARA (IOT) TONG SAMPAH PINTAR BERASASKAN INTERNET PELBAGAI PERKARA (IOT) Nur Hidayah Binti Rizuan Prof. Dr. Salwani Abdullah Fakulti Teknologi & Sains Maklumat, Universiti Kebangsaan Malaysia ABSTRAK Internet pelbagai

More information

Abstrak. R.A.F.T. dan Think-Tac-Toe dalam Pengajaran dan Pembelajaran. Hairani Sani

Abstrak. R.A.F.T. dan Think-Tac-Toe dalam Pengajaran dan Pembelajaran. Hairani Sani 46 R.A.F.T. dan Think-Tac-Toe dalam Pengajaran dan Pembelajaran Hairani Sani hairani_sani@moe.edu.sg Ibrizi Ishak ibrizi_ishak@moe.edu.sg Sekolah Rendah Woodlands Abstrak Tugasan penulisan yang berdasarkan

More information

KOMEN PELANGGAN DARIPADA SOAL SELIDIK JANUARI HINGGA DISEMBER 2013

KOMEN PELANGGAN DARIPADA SOAL SELIDIK JANUARI HINGGA DISEMBER 2013 BIL. KOMEN PELANGGAN DARIPADA SOAL SELIDIK JANUARI HINGGA DISEMBER 2013 PERPUSTAKAAN JAWAPAN 1 Library staff at the front counter, please SMILE and look at the eyes of your customers aka the students when

More information

BAB 5 RUMUSAN DAN CADANGAN

BAB 5 RUMUSAN DAN CADANGAN 1 BAB 5 RUMUSAN DAN CADANGAN 5.1 Pengenalan Bab ini akan membincangkan dapatan daripada analisi kajian. Pengkaji membuat rumusan dengan member ulasan tentang keputusan analisa bagi setiap instrument kajian

More information

MANUAL PANDUAN PENGGUNA

MANUAL PANDUAN PENGGUNA MANUAL PANDUAN PENGGUNA MODEL : PMS9-1310 PMS9v3-2 2 1 6 S/N : http://www.promas.com.my http://www.promas.biz PMS-9 / PMS-9v3 : FUNGSI (PAPARAN BIASA) 1. Memaparkan Kalendar Tarikh (Masehi dan Hijrah berselang-seli).

More information

Oleh. Syed Mohd Solehin bin Wan Sarip ABSTRAK

Oleh. Syed Mohd Solehin bin Wan Sarip ABSTRAK KESAN PENGGUNAAN TEKNIK 2P BERBANTUKAN VARIASI LEMBARAN KERJA DALAM MENGATASI MASALAH KESILAPAN MENULIS HURUF BESAR DAN HURUF KECIL MURID TAHUN EMPAT Oleh Syed Mohd Solehin bin Wan Sarip syed_lihin@yahoo.com

More information

Mengukur Risiko Kabur Kadar Tukaran Asing (Measuring Fuzzy Foreign Exchange Rate Risk)

Mengukur Risiko Kabur Kadar Tukaran Asing (Measuring Fuzzy Foreign Exchange Rate Risk) MATEMATIKA, 2009, Volume 25, Number 2, 113 124 c Department of Mathematics, UTM Mengukur Risiko Kabur Kadar Tukaran Asing (Measuring Fuzzy Foreign Exchange Rate Risk) 1 Che Mohd Imran Che Taib, 2 Abu Osman

More information

UNDANG-UNDANG MALAYSIA. Akta 369 AKTA HARI KELEPASAN (1) Akta ini bolehlah dinamakan Akta Hari Kelepasan 1951.

UNDANG-UNDANG MALAYSIA. Akta 369 AKTA HARI KELEPASAN (1) Akta ini bolehlah dinamakan Akta Hari Kelepasan 1951. UNDANG-UNDANG MALAYSIA Akta 369 AKTA HARI KELEPASAN 1951 Suatu Akta bagi membuat peruntukan-peruntukan mengenai hari kelepasan am dan hari kelepasan bank. Tajuk ringkas dan pemakaian [31hb Disember 1951]

More information

SISTEM PENJADUALAN SYIF. Nurul Iddayu Bahari Idrus. Fakulti Teknologi & Sains Maklumat, Universiti Kebangsaan Malaysia ABSTRAK

SISTEM PENJADUALAN SYIF. Nurul Iddayu Bahari Idrus. Fakulti Teknologi & Sains Maklumat, Universiti Kebangsaan Malaysia ABSTRAK SISTEM PENJADUALAN SYIF Nurul Iddayu Bahari Idrus Fakulti Teknologi & Sains Maklumat, Universiti Kebangsaan Malaysia ABSTRAK Pengurusan operasi harian merupakan satu aspek penting dalam sesebuah organisasi

More information

EKOLOGI, HABITAT MANUSIA DAN PERUBAHAN PERSEKITARAN

EKOLOGI, HABITAT MANUSIA DAN PERUBAHAN PERSEKITARAN EKOLOGI, HABITAT MANUSIA DAN PERUBAHAN Prosiding Seminar Antarabangsa Ke 8 Ekologi, Habitat Manusia dan Perubahan Persekitaran Kampus Tuanku Abdul Halim Mu adzam Shah, Universiti Kebangsaan Malaysia, Langkawi,

More information

DOKUMEN TIDAK TERKAWAL

DOKUMEN TIDAK TERKAWAL Halaman: 1/5 1.0 TUJUAN 2.0 SKOP Menerangkan kaedah membina rekod item bahan terbitan bersiri bercetak yang telah dijilid dan sedia berjilid. Meliputi jurnal berjilid dan sedia berjilid yang dilanggan.

More information

THERMOLUMINESCENCE PROPERTIES OF DYSPROSIUM-DOPED CALCIUM BORATE GLASS FOR DOSE MEASUREMENT SUBJECTED TO IONIZING RADIATION

THERMOLUMINESCENCE PROPERTIES OF DYSPROSIUM-DOPED CALCIUM BORATE GLASS FOR DOSE MEASUREMENT SUBJECTED TO IONIZING RADIATION THERMOLUMINESCENCE PROPERTIES OF DYSPROSIUM-DOPED CALCIUM BORATE GLASS FOR DOSE MEASUREMENT SUBJECTED TO IONIZING RADIATION HAMIZA BINTI AHMAD TAJUDDIN UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA iv THERMOLUMINESCENCE

More information

FACTORS THAT AFFECT KNOWLEDGE SHARING AMONG EMPLOYEES IN MULTINATIONAL ORGANIZATION YASER HASSAN HASSAN AL-QADHI UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

FACTORS THAT AFFECT KNOWLEDGE SHARING AMONG EMPLOYEES IN MULTINATIONAL ORGANIZATION YASER HASSAN HASSAN AL-QADHI UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA FACTORS THAT AFFECT KNOWLEDGE SHARING AMONG EMPLOYEES IN MULTINATIONAL ORGANIZATION YASER HASSAN HASSAN AL-QADHI UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA FACTORS THAT AFFECT KNOWLEDGE SHARING AMONG EMPLOYEES IN MULTINATIONAL

More information

KESAN KERJA SYIF MALAM TERHADAP HUBUNGAN SOSIAL DAN KESIHATAN FIZIKAL JURURAWAT

KESAN KERJA SYIF MALAM TERHADAP HUBUNGAN SOSIAL DAN KESIHATAN FIZIKAL JURURAWAT KESAN KERJA SYIF MALAM TERHADAP HUBUNGAN SOSIAL DAN KESIHATAN FIZIKAL JURURAWAT Mazlina Che Malek, Suhaidah Ibrahim, Nadwatul Husna Mustapha mazlinamalek@kuis.edu.my, suhaidah_ibrahim90@yahoo.com, nadwatul@kuis.edu.my

More information

Faridah Noor Mohd Noor, Rosmadi bin Fauzi, Zulkarnain bin Abdul Rahman, Nurul Izzati Md. Mustafa, Muhamad Fathi Marzuki, Siti Normalis Zakaria

Faridah Noor Mohd Noor, Rosmadi bin Fauzi, Zulkarnain bin Abdul Rahman, Nurul Izzati Md. Mustafa, Muhamad Fathi Marzuki, Siti Normalis Zakaria Faridah Noor Mohd Noor, Rosmadi bin Fauzi, Zulkarnain bin Abdul Rahman, Nurul Izzati Md. Mustafa, Muhamad Fathi Marzuki, Siti Normalis Zakaria University of Malaya MALAYSIA Introduction Discussion with

More information

Tahap Modul Bahasa Arab Masjid dan Hubungannya dengan Tahap Kemahiran Asas Berbahasa Arab dalam Kalangan Pelajar

Tahap Modul Bahasa Arab Masjid dan Hubungannya dengan Tahap Kemahiran Asas Berbahasa Arab dalam Kalangan Pelajar Tahap Modul Bahasa Arab Masjid dan Hubungannya dengan Tahap Kemahiran Asas Berbahasa Arab dalam Kalangan Pelajar The Module Level of Arabic Mosque and Its Relationship with the Level of Basic Arabic Proficiency

More information